Άλλα υποσχέθηκε άλλα έκανε

Μπλα – μπλα – Μπλερ. Η άποψη του σκιτσογράφου των «Τάιμς» Πίτερ Μπρουκς για τον αρχηγό των Νέων Εργατικών

«Ο Τόνι Μπλερ δεν είναι πια ένας απλός πρωθυπουργός. Είναι ένα φαινόμενο, πολύ
μεγαλύτερο από τους επικριτές του». Έτσι κάνει τον απολογισμό της πρώτης
διετίας του Μπλερ στην εξουσία ο αρθρογράφος των «Τάιμς» Σάιμον Τζένκινς. Θα
μπορούσε να είχε κάψει μέσα στο Ουάιτχολ το θατσερικό πρόγραμμα, εναντίον του
οποίου επί δεκαοκτώ ολόκληρα χρόνια δεν έκρυβε την οργή του. Θα μπορούσε να
είχε κατασπαταλήσει χρήματα και να είχε τηρήσει την υπόσχεσή του να μην
αυξήσει τους φόρους. Τίποτα από όλα αυτά δεν συνέβη. Μάλλον το αντίθετο. Η
μοναδική «επανάσταση» των Νέων Εργατικών του Τόνι Μπλερ από το 1997 ήταν ο
περιορισμός στις προσδοκίες τους, λέει ο Τζένκινς. Έναν αιώνα μετά τη γέννησή
του ως σοσιαλιστικού κινήματος, το βρετανικό Εργατικό Κόμμα κατάφερε να
συνδυάσει τον στόχο της μεγαλύτερης ισότητας με την οικονομική
αποτελεσματικότητα, είπε ο Βρετανός πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ στο συνέδριο του
κόμματός του, στο Μπόρνμουθ. Όμως, τα παραδοσιακά στελέχη δεν συμφώνησαν μαζί
του, αφού εδώ και πολύ καιρό επικρίνουν τους «νέους εργατικούς» ότι
εγκαταλείπουν την εργατική τάξη για να συνταχθούν με το μέρος των
επιχειρηματιών και της μεσαίας τάξης. Ο αρχηγός τους επιβεβαίωσε τις ανησυχίες
τους, «καταργώντας» την πάλη των τάξεων. «Η πάλη των τάξεων έχει τελειώσει,
αλλά ο αγώνας για αληθινή ισότητα μόλις τώρα αρχίζει», είπε ο Μπλερ στους συνέδρους.

Ανησυχίες

Ο Βρετανός πρωθυπουργός είχε υποσχεθεί προεκλογικά ότι ύστερα από τα δύο πρώτα
χρόνια της θητείας του θα εγκατέλειπε το «σφιχτό» πρόγραμμα δημοσίων δαπανών
των Συντηρητικών. Τώρα, που εξέπνευσε αυτή η «προθεσμία» που έδωσε ο ίδιος
στον εαυτό του, εντείνονται οι ανησυχίες, καθώς στερεύουν ολοένα και
περισσότερο οι πόροι για τα δημόσια σχολεία και το Εθνικό Σύστημα Υγείας. Η
προεκλογική του υπόσχεση είχε αποσπάσει εκατομμύρια ψηφοφόρους από τους
Συντηρητικούς, υποχρεώνοντας το κόμμα τού Τζων Μέητζορ σε συντριπτική ήττα, το 1997.

Οι επικριτές των Νέων Εργατικών του Τόνι Μπλερ αποδίδουν τα δυσμενή
αποτελέσματα του κόμματος στις ευρωεκλογές και στις πρόσφατες τοπικές εκλογές
σε μποϊκοτάζ των ψηφοφόρων της εργατικής τάξης. Είναι γεγονός ότι στη διάρκεια
της θητείας του Μπλερ, οι δημόσιες δαπάνες βρίσκονται σε χαμηλότερο επίπεδο
από ό,τι ήταν την περίοδο που κυβερνούσαν οι Συντηρητικοί. Όμως, ο πληθωρισμός
είναι μόλις στο 1,1% και η ανεργία στο 4,2% σε μία αναπτυσσόμενη οικονομία.

Νέο;

Πόσο ήταν «νέο» το κόμμα που οδήγησε στην εξουσία ο Μπλερ και τι ακριβώς
σημαίνει «νέο»; Δεν πρέπει να περνάει απαρατήρητο ότι τα εργατικά συνδικάτα
εξακολουθούν να ελέγχουν το 50% των ψήφων όταν λαμβάνονται οι κομματικές
αποφάσεις. Όμως, ακόμη και στους κόλπους της κυβέρνησης υπάρχουν κάποιοι που
φαίνεται να αναγνωρίζουν κάποιους θατσερικούς απόηχους στους Νέους Εργατικούς
­ όπως ο υπουργός Παιδείας Ντέιβιντ Μπλάνκετ, ο οποίος δεν απέκρυψε πρόσφατα
τη δυσαρέσκειά του για τη «σφιχτή» οικονομική πολιτική που στερεί πόρους από
τα σχολεία. Αυτές ακριβώς οι αντιρρήσεις των διαφωνούντων, με την ευκαιρία του
συνεδρίου του Μπόρνμουθ, αποκαλύπτουν ότι το «εκκλησίασμα» των μπλερικών είναι
πολύ ευρύτερο από όσο είναι διατεθειμένοι να παραδεχθούν οι ίδιοι. Το σημερινό
κόμμα είναι αγνώριστο από το κόμμα που έχασε, πριν από είκοσι χρόνια, από τη
Μάργκαρετ Θάτσερ. Σήμερα, τα στελέχη των επιχειρήσεων προτιμούν τους
Εργατικούς από τους Συντηρητικούς. Είναι αυτό μια ακόμη επιβεβαίωση ότι οι
μπλερικοί επινόησαν ένα νέο κόμμα με διακριτή ταυτότητα. Μπορεί ο όρος «τρίτος
δρόμος» να μη συνεγείρει τα πλήθη, αλλά πάντως χαρακτηρίζει μια πολιτική που
είναι διαφορετική από τον θατσερισμό ή τον παλιό εργατικό συνεργατισμό, γράφει
η «Ιντιπέντεντ».

100 χρόνια ζωής

Στα εκατό χρόνια της ύπαρξής του, από το 1990, όταν ιδρύθηκε από τα εργατικά
συνδικάτα, το Εργατικό Κόμμα βρέθηκε 22 χρόνια στην εξουσία, αλλά ποτέ δεν
κατόρθωσε να αποσπάσει και δεύτερη θητεία. Οι οικονομικές κρίσεις, οι υψηλές
δαπάνες ή οι υψηλοί φόροι ήταν οι συνήθεις αιτίες που έπεφταν οι εργατικές κυβερνήσεις.

Τώρα, ύστερα από δύο χρόνια στην εξουσία, το Εργατικό Κόμμα δεν φαίνεται
απόλυτα πεπεισμένο για τις μπλερικές πολιτικές. Οι λεξιθηρικές δηλώσεις του
αρχηγού του (νέοι εργατικοί, νέοι ριζοσπάστες) εγείρουν περισσότερες ερωτήσεις
και προσφέρουν λιγότερες απαντήσεις.