Σε «βαριά χαρτιά» επενδύουν οι ξένοι

Καθηγητής κ. Νίκος Καραμούζης – Οικονομικός Σύμβουλος EFG Eurobank και Πρόεδρος Επενδύσεων Αναπτύξεως: «Κάθε φορά που θα αυξάνονται οι αποδόσεις των blue chips, ας πούμε 10%, τότε οι ξένοι αλλά και οι Έλληνες θεσμικοί επενδυτές μπορούν να προχωρούν σε ρευστοποιήσεις».Καθηγητής Γκίκας Χαρδούβελης – Σύμβουλος Διοίκησης Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος: «Με την αναβάθμιση της ελληνικής αγοράς στις ώριμες, ορισμένοι ξένοι οίκοι είναι αναγκασμένοι να τοποθετήσουν στα χαρτοφυλάκιά τους με τις μετοχές αναπτυγμένων αγορών και μετοχές από το ελληνικό Χρηματιστήριο»

Οι ξένοι σήμερα υπολογίζεται ότι κατέχουν στα χαρτοφυλάκιά τους το 8-10% της
κεφαλαιοποίησης του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών. Τα ποσοστά αυτά σημαίνουν
ποσά που κυμαίνονται μεταξύ 4,5 και 6 τρισ. δραχμών, περίπου. Τα κεφάλαια αυτά
είναι τοποθετημένα σε συγκεκριμένες μετοχές, οι οποίες περιλαμβάνονται κυρίως
στη σύνθεση του δείκτη FTSE/ASE-20. Πρόκειται, δηλαδή, για μετοχές εταιρειών
μεγάλης κεφαλαιοποίησης και τραπεζών.

«Αυτά ξέρουν, αυτά εμπιστεύονται», λέει χαρακτηριστικά στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ»
επενδυτικός σύμβουλος σε ελληνικό τραπεζικό όμιλο, εξηγώντας ότι «οι ξένοι
προτιμούν μετοχές τραπεζών και άλλων μεγάλων εταιρειών, που είναι γνωστές στο
εξωτερικό είτε από τα φυλλάδια των ξένων επενδυτικών οίκων είτε από τον Τύπο
είτε από τη δραστηριότητά τους στο εξωτερικό». Ενδεικτικά αναφέρονται οι
μετοχές των εταιρειών ΟΤΕ, Εθνική Τράπεζα, Alpha Τράπεζα Πίστεως, 3Ε, τσιμέντα
Τιτάν και Ηρακλής, Intracom κ.λπ.

Μείωση της δραστηριότητας

Πάντως, σύμφωνα με εκτιμήσεις στελεχών της ελληνικής αγοράς, η δραστηριότητα
των ξένων επενδυτών έχει μειωθεί από την αρχή του έτους, όπως έχουν μειωθεί
και οι τοποθετήσεις τους. Οι ίδιοι τονίζουν ότι στην ουσία δεν περίμεναν την
άνοδο, η οποία ακολούθησε, κι αυτό διότι στην αρχή δεν τοποθετούσαν στο
ελληνικό Χρηματιστήριο, επειδή το θεωρούσαν ακριβό. Με βάση τη λογική αυτή, το
Χρηματιστήριο σήμερα είναι ακριβότερο και για τον λόγο αυτό δεν αναμένεται
μαζική προσέλευση ξένων κεφαλαίων.

Από την άλλη, όμως, δεν αναμένεται και μαζική εκροή ξένων κεφαλαίων. Η αλήθεια
είναι κάπου στη μέση. Άλλα ξένα κεφάλαια θα έρθουν, ενώ άλλα θα φύγουν. Ο
σύμβουλος Διοίκησης της Εθνικής Τράπεζας, καθηγητής κ. Γκίκας Χαρδούβελης,
συμφωνεί με τη διαπίστωση ότι «οι ξένοι έχασαν την κούρσα ανόδου, καθώς δεν
την περίμεναν. Έτσι, έμειναν έξω, καθώς δεν υπολόγισαν καλά τη μεγάλη
ρευστότητα της ελληνικής οικονομίας που πυροδότησε την άνοδο των τιμών». Όμως,
ο κ. Χαρδούβελης δεν πιστεύει ότι θα υπάρξουν μαζικές εκροές ξένων κεφαλαίων,
καθώς «τα περισσότερα ξένα χαρτοφυλάκια που έχουν τοποθετηθεί στην Ελλάδα
έχουν μακροχρόνιο ορίζοντα. Αυτά δεν αναμένονται να φύγουν από τη χώρα άμεσα».

Όπως εξηγεί ο Οικονομικός Σύμβουλος της EFG Eurobank και Πρόεδρος των
Επενδύσεων Αναπτύξεως, καθηγητής κ. Νίκος Καραμούζης, «οι ξένοι επενδυτές
αναμένεται να ρευστοποιούν επιλεκτικά, όσο η άνοδος συνεχίζεται, διότι
κατέχουν μετοχές που δεν έχουν πάρει ακόμα μέρος πλήρως στην κούρσα ανόδου.
Αναφέρομαι κυρίως σε μετοχές μεγάλης κεφαλαιοποίησης. Για τον λόγο αυτό δεν
εκτιμώ ότι θα πραγματοποιηθούν μαζικές εκροές ξένων κεφαλαίων. Απλά, κάθε φορά
που θα αυξάνονται οι αποδόσεις των blue chips κατά, ας πούμε, 10%, τότε οι
ξένοι αλλά και οι Έλληνες θεσμικοί επενδυτές μπορούν να προχωρούν σε ρευστοποιήσεις».

Από τα ξένα κεφάλαια που έχουν επενδυθεί στο ελληνικό Χρηματιστήριο αναμένεται
να φύγουν σταδιακά εκείνα που τοποθετούν τα χρήματά τους σε αναδυόμενες
αγορές. «Το 50% των κεφαλαίων αυτών αναμένεται να φύγουν, διότι είναι πιο
ευκίνητα, καθώς η διακύμανση των τιμών στις αναδυόμενες αγορές είναι μεγάλη»,
εκτιμά ο κ. Χαρδούβελης. Ταυτόχρονα, όμως, αναμένονται τα νέα ξένα κεφάλαια
που θα τοποθετηθούν για πρώτη φορά, ίσως, στο ελληνικό Χρηματιστήριο με
σημαντική συμμετοχή. Πρόκειται για εκείνα που επενδύουν στις ώριμες αγορές.
«Με την αναβάθμιση της ελληνικής αγοράς στις ώριμες, ορισμένοι ξένοι οίκοι
είναι αναγκασμένοι να τοποθετήσουν στα χαρτοφυλάκιά τους με τις μετοχές
αναπτυγμένων αγορών και μετοχές από το ελληνικό Χρηματιστήριο. Ενδεικτικά
αναφέρω ότι η JP Morgan έχει καταρτίσει δείκτες με “καλάθι” μετοχών από
αναπτυγμένες αγορές. Σε αυτό τον δείκτη θα συμμετέχουν και μετοχές του
ελληνικού Χρηματιστηρίου, όταν η JP Morgan αποφασίσει να συμπεριλάβει το
ελληνικό Χρηματιστήριο στις ώριμες αγορές. Έτσι, τα ξένα αμοιβαία κεφάλαια,
που από το καταστατικό τους πρέπει να ακολουθήσουν την πορεία του δείκτη της
JP Morgan, θα αναγκαστούν να αγοράσουν ελληνικές μετοχές σε ποσά ανάλογα με το
ποσοστό συμμετοχής των ελληνικών μετοχών στον δείκτη. Αν και η ελληνική
παρουσία ως ποσοστό τέτοιων δεικτών αναμένεται να είναι μικρή, τα ποσά που
επενδύονται σε ώριμες αγορές και που παρακολουθούν την πορεία τέτοιων δεικτών
είναι τεράστια και, επιπλέον, δεν παρουσιάζουν την κινητικότητα που
παρουσιάζουν τα κεφάλαια που επενδύονται στις αναδυόμενες αγορές», εξηγεί ο κ. Χαρδούβελης.

Τόσο ο κ. Χαρδούβελης όσο και ο κ. Καραμούζης εξηγούν ότι οι ξένοι επενδυτές
προχωρούν σε αναδιαρθρώσεις χαρτοφυλακίων προς τα τέλη του έτους, εν όψει της
νέας επενδυτικής περιόδου και του νέου έτους. Επομένως, οι περισσότερες
αλλαγές αναμένονται να γίνουν από τον Οκτώβριο μέχρι τον Ιανουάριο.

Ο κ. Καραμούζης υπενθυμίζει την πορεία του Χρηματιστηρίου της Πορτογαλίας: «Η
ένταξη της Πορτογαλίας στην ΟΝΕ είχε προεξοφληθεί πλήρως προς το τέλος της
περιόδου πριν από την ένταξη και οι τιμές των μετοχών αυξήθηκαν σημαντικά πριν
από την περίοδο αυτή. Με την ένταξη της Πορτογαλίας στην ΟΝΕ σημειώθηκε
διόρθωση των τιμών, η οποία συνεχίζει να διατηρεί τις τιμές των μετοχών σε
χαμηλότερα επίπεδα. Έτσι, εκτιμώ ότι με την ένταξη της Ελλάδος στην ΟΝΕ ή και
νωρίτερα, όταν η ένταξη θα έχει πλήρως προεξοφληθεί, αναμένεται διόρθωση στις
τιμές των μετοχών και μείωση των ξένων κεφαλαίων που επενδύουν στις
αναδυόμενες αγορές. Από την άλλη, όμως, θα εισρεύσουν ξένα κεφάλαια που
επενδύουν στις ώριμες αγορές. Τα κεφάλαια αυτά τοποθετούνται κυρίως σε blue
chips. Πάντως, πρέπει να τονιστεί ότι οι βασικοί δείκτες του ελληνικού
Χρηματιστηρίου σήμερα είναι οι υψηλότεροι στην Ευρώπη και αποκλίνουν σημαντικά
από τους ευρωπαϊκούς. Οι ξένοι επενδυτές, αλλά και έμπειροι Έλληνες, που
σταθμίζουν τις τοποθετήσεις τους με τεχνικά κριτήρια και αναλύσεις και
λιγότερο βασιζόμενοι στο ρεύμα της αγοράς και την ψυχολογία, βρίσκουν τα
σημερινά επίπεδα αρκετά υψηλά».

Πάντως, όπως επισημαίνει ο κ. Χαρδούβελης, μέχρι τα τέλη του έτους θα
συνεχίσουν οι ιδιώτες και κυρίως οι μικροεπενδυτές να αποτελούν την ατμομηχανή
της ανόδου του ελληνικού Χρηματιστηρίου.

Τι θα επηρεάσει τον δείκτη

Συνοψίζοντας, ο κ. Καραμούζης βλέπει κυρίως επτά σταθμούς και γεγονότα που θα
επηρεάσουν την πορεία του δείκτη μέχρι το τέλος του έτους.

* Σταδιακή ρευστοποίηση των blue chips από τους ξένους επενδυτές σε περίπτωση
που θα αυξάνονται κατά 10% (ιδιαίτερα τα blue chips).

* Με την ενίσχυση του βάθους στο Χρηματιστήριο Παραγώγων, και αν κυρίως οι
ξένοι θεσμικοί αποφασίζουν να πωλούν τον δείκτη μέσω συμβολαίων μελλοντικών,
με την προσδοκία ότι οι τιμές στο Χρηματιστήριο Αξιών θα διορθωθούν στο μέλλον
και, επειδή, ίσως, δεν έχουν τα χαρτιά, η ανοδική πορεία του δείκτη θα
ανακοπεί αν τα ποσά είναι σημαντικά. Διευκρινίζεται ότι οι Έλληνες ειδικοί
διαπραγματευτές (market makers) θα καλύψουν τις θέσεις τους στην τρέχουσα
αγορά (spot) και η πίεση θα μεταφερθεί στην τελευταία. Αυτό μπορεί να οδηγήσει
σύντομα τις προθεσμιακές τιμές του δείκτη FTSE/ASE-20 στο εξάμηνο να είναι
μικρότερες από τις τρέχουσες στο Χρηματιστήριο.

* Νέα ώθηση στο Χρηματιστήριο θα δώσει η μείωση των βραχυπρόθεσμων, αλλά
κυρίως των μακροπρόθεσμων επιτοκίων, η οποία θα ευνοήσει, ceteris paribus,
κυρίως, τις μετοχές των τραπεζών και εκείνες των εταιρειών μεγάλης κεφαλαιοποίησης.

* Με την αναβάθμιση της ελληνικής αγοράς στις ώριμες και με την ένταξη της
ελληνικής οικονομίας στην ΟΝΕ, θα εισρεύσουν νέα ξένα χαρτοφυλάκια, τα οποία
επενδύουν σε blue chips.

* Αναμένονται μεγάλες αυξήσεις κεφαλαίου τους επόμενους μήνες και εισαγωγή
εταιρειών στο Χρηματιστήριο, διότι οι συνθήκες δεν μπορούν να γίνουν
ευνοϊκότερες για τις επιχειρήσεις. Εκτιμώ ότι το 1999 θα αντληθούν από το
Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών μεταξύ 2,5 και 3 τρισ. δραχμών, ποσό που ξεπερνά
συνολικά το σύνολο του τραπεζικού δανεισμού στις επιχειρήσεις. Η αύξηση της
προσφοράς θα επιβραδύνει την ανοδική πορεία.

* Τα ασφαλιστικά ταμεία και τα θεσμικά χαρτοφυλάκια έχουν σημαντικά διαθέσιμα
τοποθετημένα σε μετοχές. Αλλαγή της επενδυτικής τους πολιτικής με αύξηση
ρευστοποιήσεων, για αποκόμιση κερδών, θα οδηγούσε σε επιβράδυνση της πορείας
του δείκτη.

* Η πρόσφατη εντυπωσιακή αύξηση των τιμών στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών
οφείλεται κυρίως στους ιδιώτες επενδυτές, που μαζικά τοποθετούνται στο
Χρηματιστήριο, είτε απευθείας είτε μέσω θεσμικών επενδυτών. Αυτή η μεγάλη
αναδιάταξη των χαρτοφυλακίων των ιδιωτών, όταν ωριμάσει, θα σταματήσει να
τροφοδοτεί την ανοδική πορεία και μπορεί να αποτελέσει την αιτία έναρξης της
διορθωτικής πορείας.