Δεύτερο σπίτι του το Φάλκον

Μάιος ’99. Το βραδάκι στη Σανς Ελιζέ είναι γλυκό, προμήνυμα του καλοκαιριού
που έρχεται. Ο Γιάννος Κρανιδιώτης περπατά με μερικούς φίλους του γρήγορα,
έχει φθάσει στο Παρίσι μόλις λίγη ώρα πριν και θέλει «να αναπνεύσει τούτο τον
αέρα».

Ξαφνικά, κοντοστέκεται, κοιτά γύρω του και, λίγο σαν ερώτηση, λίγο σαν
μονόλογο, λέει: «Άμα είμαστε εδώ, δεν το χωράει ο νους σου ότι κάτω έχουμε τον
πόλεμο στο Κόσοβο, ε;». Και συνέχισε να περπατά με τις ώρες και να εξηγεί, να
διαφωνεί και να επιχειρηματολογεί: «Μπαίνουμε σε άλλη εποχή και δεν το έχουμε
καταλάβει. Ακούτε με που σας λέω, δεν έχουμε δει τίποτα ακόμα»…

Στο μοιραίο Φάλκον. Ο Γιάννος Κρανιδιώτης, στη διάρεια των αμέτρητων ταξιδιών του, ενημερωνόταν και σχεδίαζε

Ο Γιάννος Κρανιδιώτης χάθηκε μαζί με τον άνθρωπο που αγαπούσε περισσότερο από
οτιδήποτε άλλο στον κόσμο, τον γιο του Νικόλα, στο «δεύτερο σπίτι του» ­ το
Φάλκον, εκεί όπου άπλωνε τα πόδια του κι άναβε τσιγάρο «μονάχα αν έχει
βραδιάσει», διάβαζε τις εφημερίδες και μετά τις πέταγε πίσω του.
«Παγκαλίζεις», τον κορόιδευαν. «Ε, είμαστε φίλοι από τότε που εσείς δεν ξέρατε
καν τι είναι πολιτική, κάποιο χούι του δεν θα έχω πάρει;». Διάβαζε όλες τις
εφημερίδες ­ κι αυτό παλιά συνήθεια «από τότε που προσπάθησα να παραστήσω τον
δημοσιογράφο ένα φεγγάρι στο “Βήμα”»…

Βέβαια, η δημοσιογραφία δεν ευτύχησε να τον έχει κοντά της, αλλά ευτύχησαν τα
νομικά, οι διεθνείς σχέσεις και τα ευρωπαϊκά θέματα, όπως ευτύχησε και η
πολιτική. Μέγα πάθος, όμως, υπήρξε η προσπάθειά του να συμβάλει στην επίλυση
του Κυπριακού: από σύμβουλος του Ανδρέα Παπανδρέου τα πρώτα χρόνια της
εξουσίας του ΠΑΣΟΚ μέχρι την «ιστορική καμπή» του ’95, όταν ως υφυπουργός
Εξωτερικών κατάφερε να εξασφαλίσει την έναρξη των διαπραγματεύσεων για την
ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τραγική ειρωνεία: για να το πετύχει
αυτό όργωσε όλη την Ευρώπη, βλέποντας υπουργούς και παράγοντες, πιέζοντας και
πείθοντας ­ ταξίδια που έκανε ως επί το πλείστον με το μοιραίο Φάλκον. Οπαδός
μιας ρεαλιστικής πολιτικής που είχε ως άξονα την καλύτερη εξυπηρέτηση των
εθνικών συμφερόντων, πίστευε ­ ως Κύπριος, ως Έλληνας και ως Ευρωπαίος ­ ότι
«η Ευρώπη είναι όραμα, αλλά είναι και μια διαπραγμάτευση αέναη, ενίοτε ακόμη
και παζάρι, κι αυτό δεν πρέπει να το ξεχνούμε».

Το «δόγμα» του αυτό υπηρετούσε ακόμη κι αυτές τις τελευταίες ημέρες. Μόλις την
περασμένη Παρασκευή συναντήθηκε με τον Γερμανό υπουργό Εξωτερικών, Γιόσκα
Φίσερ, επιδιώκοντας μια «καλή συμφωνία» για τη Σύνοδο Κορυφής του Ελσίνκι.

Τα τελευταία 24ωρα, όπως λένε όλοι όσοι τον έζησαν, είχε απίστευτα κέφια. Λίγη
ώρα πριν αναχωρήσει για το Βουκουρέστι τραγουδούσε στο γραφείο του, στον 9ο
όροφο του πρώην «Αστέρα». Όταν ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών
εμφανίσθηκε για να αποχαιρετήσει τη σύζυγό του, τη γραμματέα ­ και διασωθείσα
­ Μαρία Μπεγλίτη, τού… έκανε πλάκα: «Άντε να κάνεις κι εσύ λίγο μπέιμπι
σίτινγκ, όχι όλο η Μαρία. Τώρα θα πάρω τη γυναίκα σου να περάσει καλά μια μέρα
στο Βουκουρέστι!»

Ώρα 8.45. Ο Γιάννος Κρανιδιώτης γελά και λέει ανέκδοτα στο κινητό του. «Όλα
πάνε καλά, μην ακούς τις βλακείες που σου λένε… ξέρεις, λέω να πάρω μαζί μου
και τον Νικόλα. Μετά το Βουκουρέστι όμως σκέφτομαι να μείνω λίγο στην Αθήνα,
με έχουν κουράσει όλα αυτά τα αεροπλάνα, βρε παιδί μου…».

Χθες το μεσημέρι ο Γιάννος Κρανιδιώτης, ο Νικόλας Κρανιδιώτης, η Νίνα
Ασημακοπούλου, ο Νίκος Ασημακόπουλος, ο Δημήτρης Πανταζόπουλος και ο Μιχάλης
Παπαδόπουλος επέστρεψαν στην Αθήνα. Δεν μπορούσαν να δουν ούτε τις ελληνικές
σημαίες που τους κάλυπταν ούτε τα κόκκινα χαλιά του πρωτοκόλλου που τους
έστρωσαν. Ούτε τον Πρωθυπουργό κι ολόκληρη σχεδόν την κυβέρνηση. Δεν μπορούσαν
να ακούσουν και τη μουσική ­ και δεν μπορούσαν να ακούσουν το κλάμα, το
ατελείωτο κλάμα όλων όσων τους αγάπησαν. Γι’ αυτό που ήταν…

Τριήμερο πένθος στην Κύπρο για την «εθνική απώλεια»

Στο πένθος βυθίστηκε ο πολιτικός κόσμος Ελλάδας και Κύπρου, μετά το πλήγμα της
απώλειας έξι ανθρώπων με το Φάλκον. Ταυτοχρόνως, δεκάδες ξένοι υπουργοί ­ από
τη Μαντλίν Ολμπράιτ έως τον Ισμαήλ Τζεμ ­ εξέφρασαν τα συλλυπητήριά τους. Το
υπουργείο Εξωτερικών πλημμύρισε από θλίψη κι ακόμη και οι άνθρωποι των
διπλωματικών αποστολών έμοιαζαν χαμένοι. Το Ευρωκοινοβούλιο ­ στο οποίο είχε
θητεύσει ο Γιάννος Κρανιδιώτης ­ τήρησε ενός λεπτού σιγή.

«Γιάννο, δεν θα σε ξεχάσουμε»

«Η ζωή έρχεται και φεύγει χωρίς να ρωτήσει κανέναν. Το ίδιο γίνεται και με τον
θάνατο, δεν σε προειδοποιεί», είπε κλαίγοντας μέσα στη Βουλή η βουλευτής του
ΣΥΝ Νίτσα Λουλέ, μιλώντας στο πολιτικό μνημόσυνο που έγινε χθες για τον Γιάννο Κρανιδιώτη.

Ήταν μία φράση που σφράγισε τη συνεδρίαση, η οποία έγινε μόνο για να τελεσθεί
το πολιτικό μνημόσυνο, αφού η Βουλή έκλεισε και θα ανοίξει ξανά την προσεχή Δευτέρα.

Τα υπουργικά έδρανα ήταν γεμάτα με υπουργούς και υφυπουργούς. Και οι
αστυνομικοί που κάθονται συνήθως στους διαδρόμους είχαν μπει στην Αίθουσα να παρακολουθήσουν.

«Ήθος, σεμνότητα, σπάνιος χαρακτήρας» ήταν τα εύσημα του προέδρου του Σώματος
Απόστολου Κακλαμάνη προς τον αδικοχαμένο υπουργό. «Σκοτώθηκαν κατά την
εκτέλεση του καθήκοντος» πρόσθεσε για όλους τους νεκρούς.

Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Παπανδρέου δίσταζε να πάρει τον λόγο όταν του
τον έδωσαν. Νωρίτερα είχε εκμυστηρευθεί σε φίλο του πως είναι αδύνατον να
εκφωνείς επικήδειο για ένα σπάνιο άνθρωπο, με τον οποίο εργάστηκες τόσον καιρό
μαζί. «Δεν θα σε ξεχάσουμε, Γιάννο. Έφυγες από κοντά μας κατά την εκτέλεση
μίας εθνικής αποστολής» είπε. Και σταμάτησε για λίγο, ώστε να μην πάρουν οι
κάμερες το πρόσωπό του και τα δάκρυα που κύλησαν.

Πάγκαλος: Έχασα έναν αδελφό

Τραγικός απών ο Θόδωρος Πάγκαλος, που κατέρρευσε μόλις πληροφορήθηκε τον
θάνατο του στενότερου φίλου του. Σε γραπτή δήλωση του πρώην υπουργού
αναφέρεται: «Σ’ ό,τι με αφορά δεν έχασα απλώς ένα φίλο και συνεργάτη, έχασα
έναν αδελφό».

Το 1983, σε ομιλία για την Κύπρο.

Όπως και η Ελλάδα έτσι και η Κύπρος θρηνεί την απώλεια του Γιάννου Κρανιδιώτη
και από χθες και για τρεις μέρες οι σημαίες θα κυματίζουν μεσίστιες. Όχι μόνον
γιατί η Κύπρος είναι η γενέθλια γη, αλλά και γιατί σε όλη την πολιτική του
διαδρομή ο Γιάννος Κρανιδιώτης πολέμησε για τη δικαίωση των αγώνων του λαού της.

Η είδηση του θανάτου του χτύπησε σαν κεραυνός την κυπριακή πολιτική ηγεσία και
την κοινή γνώμη. Κανένας δεν μπορούσε να το πιστέψει. Μιλούσαν όλοι για εθνική
απώλεια και βυθίστηκαν στο πένθος. Είχε ο Γιάννος, όπως όλοι τον έλεγαν,
πολλές και βαθιές σχέσεις συμπάθειας τόσο σε προσωπικό όσο και σε πολιτικό
επίπεδο. Το όνομά του ακουγόταν συχνά ως του ανθρώπου που θα μπορούσε να
κυβερνήσει το νησί. Τραγική λεπτομέρεια: η μητέρα του, η Χρυσώ Κρανιδιώτη,
κοιμήθηκε την Τρίτη το βράδυ ξέροντας ότι ο γιος της και ο εγγονός της ζουν.
Δεν είχε προλάβει τον καταιγισμό των έκτακτων δελτίων της τηλεόρασης. Ήταν 3
το πρωί όταν ο Βάσος Λυσσαρίδης, θείος του Γιάννου, την ξύπνησε για να της πει
τα μαύρα μαντάτα. Ο ίδιος ο σοσιαλιστής ηγέτης δήλωνε λίγο αργότερα πως
αισθανόταν να ζει πράξη αρχαίας τραγωδίας. Ο πρόεδρος Κληρίδης, από το
Λονδίνο, κήρυξε τριήμερο πένθος, και στην Ελληνική Πρεσβεία της Λευκωσίας
στελέχη της πολιτικής, αλλά και πολλοί απλοί πολίτες υπέγραψαν το βιβλίο
συλλυπητηρίων. Κυβέρνηση και κόμματα χαρακτήρισαν εθνική απώλεια τον θάνατο
του Γ. Κρανιδιώτη, υπογραμμίζοντας τη συμβολή του στη χάραξη της ελληνικής
πολιτικής στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο Κυπριακό. Στα μάτια των Κυπρίων ο
Γιάννος Κρανιδιώτης ήταν ο συμπατριώτης τους, που έγινε υπουργός της ελληνικής
κυβέρνησης, που διακρίθηκε ακόμα και στην Ευρώπη. Για τα στελέχη όμως της
πολιτικής που ήταν σε θέση να γνωρίζουν ήταν αυτός που συνέλαβε την ευρωπαϊκή
πορεία της Κύπρου. Εκείνοι, μάλιστα, που μιλούσαν μαζί του γνωρίζουν πως η
ιδέα της στροφής της Κύπρου προς την Ευρώπη ­ ανήκει ακόμα στους Αδέσμευτους
και στην Κοινοπολιτεία ­ τον απασχολούσε από πολύ νωρίς, ήδη από το 1983.
Πίστευε πως ήταν η μόνη πορεία και η μόνη διαδικασία που θα μπορούσε να
«γεννήσει» λύση του Κυπριακού.

Αύριο η κηδεία πατέρα, γιου

Η κηδεία του Γιάννου Κρανιδιώτη θα γίνει στην Αθήνα αύριο Παρασκευή. Η σορός
του θα εκτεθεί σε λαϊκό προσκύνημα από τις 10 το πρωί στον ναό του Αγίου
Διονυσίου, στην οδό Σκουφά. Στη 1 το μεσημέρι θα ψαλεί η νεκρώσιμη ακολουθία
για τον Γιάννο Κρανιδιώτη και τον γιο του Νικόλα. Θα ταφούν μαζί στο Α’ Νεκροταφείο.