Οι νάρκες σκοτώνουν ακόμη

Η Αγκόλα ήταν εκεί όπου τον Ιανουάριο του 1997 μια πριγκίπισσα δάνειζε τα
φτερά της στη διεθνή σταυροφορία για την εξάλειψη των ναρκών, μία κίνηση που
ενδεχομένως να της εξασφάλιζε

το Νόμπελ Ειρήνης

΄Ομως δύο χρόνια μετά τον θάνατο της Νταϊάνας, η Αγκόλα, ρημαγμένη από τον
25ετή εμφύλιο που μοιάζει χωρίς τέλος, είναι η χώρα όπου εκείνη η σταυροφορία
αντιμετωπίζει το κρισιμότερο τεστ αξιοπιστίας της.

Τον περασμένο Μάρτιο, η Συνθήκη της Οτάβα, που απαγορεύει τις νάρκες κατά
προσωπικού για την έμπνευση της οποίας έκανε τόσα πολλά η Νταϊάνα, ετέθη σε
ισχύ. Πολλοί από τους υπογράφοντες έχουν έκτοτε καταστρέψει τα συγκεκριμένα
όπλα που βρίσκονταν στις αποθήκες τους. Όμως, στην Αγκόλα οι κυβερνητικές
δυνάμεις και οι αντάρτες της Ουνιτά σπέρνουν ξανά νάρκες, πιο εντατικά από ποτέ.

Παρά τις αξιοσημείωτες απουσίες περιλαμβανομένων των Ρωσίας, Κίνας, Ινδίας ­
και ακόμη περισσότερο των Ηνωμένων Πολιτειών ­ η Συνθήκη υπεγράφη από 135
χώρες και επικυρώθηκε από 84, μεταξύ των οποίων όλες οι χώρες-μέλη της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκτός από τη Φινλανδία. Το παράδειγμα της Αγκόλας, η
κυβέρνηση της οποίας επίσης υπέγραψε τη Συνθήκη, γελοιοποιεί τα καλύτερα
σχέδια. Κανείς δεν γνωρίζει πόσες ακριβώς (μεταξύ του ενός και των εννέα
εκατομμυρίων) έχουν τοποθετηθεί στο έδαφος της χώρας ή πού συγκεκριμένα ή
πόσοι άνθρωποι σκοτώθηκαν ή ακρωτηριάστηκαν από αυτές. Ωστόσο, από τα 9
εκατομμύρια πολίτες, ένας στους 400 υπολογίζεται ότι «φέρει τραύμα που
σχετίζεται με νάρκη». Η Αγκόλα έχει το μεγαλύτερο ποσοστό ακρωτηριασμένων,
πάνω από 20.000 άτομα.

Και οι «βόμβες διασποράς»

Η Αγκόλα είναι ιδιάζουσα περίπτωση ­ μαζί με το Κοσσυφοπέδιο αποτελούν τις δύο
χώρες που υπέστησαν τη μεγαλύτερη εξάπλωση ναρκών τον τελευταίο χρόνο. Μία
νάρκη «σχεδιασμένη για να εκραγεί από την παρουσία, προσέγγιση ή επαφή με
άτομο, θα καταστήσει ανίκανο, θα τραυματίσει ή θα σκοτώσει ένα ή περισσότερα
άτομα» είναι ο ορισμός που δίνει η Συνθήκη. Όμως αποκλείει τις αντιαρματικές
νάρκες, ακόμη κι αν αυτές δύνανται να εκραγούν το ίδιο. Επίσης αποκλείονται
και οι «βόμβες διασποράς», που χρησιμοποιήθηκαν από το ΝΑΤΟ στο Κοσσυφοπέδιο.
Σε αυτό το σημείο, επισημαίνεται, μετατρέπονται σε ντε φάκτο νάρκες κατά
προσωπικού. Πάνω από 50 άνθρωποι σκοτώνονται ή ακρωτηριάζονται κάθε μήνα στο
Κοσσυφοπέδιο από τα επίμαχα βλήματα των «βομβών διασποράς».