Άθλια σχολικά βιβλία

Δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες των παιδιών. Ο χώρος που καλύπτουν οι
γνώσεις είναι απαράδεκτα μικρός. Η εικονογράφηση είναι κακή ή περιττή. Και στο
Δημοτικό, μόνο το ένα στα πέντε πληροί τις προδιαγραφές του σχολικού προγράμματος.

Στο σχολείο. Κατά τη Γενική Επιθεώρηση Σχολικής Εκπαίδευσης στη Γαλλία, τα σχολικά συγγράμματα ικανοποιούν τις επιθυμίες των δασκάλων και όχι τις ανάγκες των μαθητών

Ο λόγος για τα συγγράμματα των γαλλικών σχολείων και την ετήσια έκθεση της
Γενικής Επιθεώρησης Εθνικής Εκπαίδευσης που τα βρήκε επιεικώς απαράδεκτα.

Όπως γράφει η χθεσινή «Φιγκαρό» στο κύριο θέμα της, η έκθεση αναλύει 200
συγγράμματα, από το Δημοτικό μέχρι το Λύκειο.

Μην παραλείποντας να υπογραμμίσει την τεχνική τους ποιότητα, η έκθεση
υπογραμμίζει ότι τα βιβλία γράφτηκαν σύμφωνα με τις επιθυμίες των δασκάλων και
όχι τις απαιτήσεις των σχολείων ή τις ανάγκες των μαθητών.

Η έκθεση των γνώσεων καταλαμβάνει μικρό χώρο ανεξαρτήτως του κλάδου ή του επιπέδου.

Στο Λύκειο, για παράδειγμα, οι γνώσεις καταλαμβάνουν το 5% με 11% του όγκου
των βιβλίων Μαθηματικών, το 14% με 49% των βιβλίων Γαλλικής γλώσσας και το 12%
με 20% των βιβλίων Ιστορίας και Γεωγραφίας.

Επιπλέον, οι γνώσεις αυτές παρουσιάζονται με τρόπο που δεν έχει συνοχή και
έτσι δεν γίνονται κατανοητές από τους μαθητές.

Τα παραδείγματα λείπουν ή εμφανίζονται μόνο στις ασκήσεις…

Άσχετη εικονογράφηση

Τα τρία τέταρτα των συγγραμμάτων έχουν εικονογράφηση που δεν υπακούει σε καμία
λογική, εκτός του ότι υποκαθιστά τον δάσκαλο.

«Το σύγγραμμα μοιάζει να προσφέρει όλα τα αναγκαία στοιχεία για την οικοδόμηση
της γνώσης», αναφέρεται στην έκθεση. «Θα μπορούσε λοιπόν, να υποκαταστήσει τον
δάσκαλο.

Οι μαθητές, όμως, δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν ένα τόσο πολυφωνικό εργαλείο.
Ο διευθυντής ορχήστρας, αυτό που κρατά τον μίτο της Αριάδνης, είναι ο
δάσκαλος. Αυτός πρέπει να βρει τη θέση του και τον ρόλο του».

Μεταξύ των άλλων επικρίσεων που αναφέρονται στην έκθεση είναι και η αντίσταση
των εκδοτών των σχολικών συγγραμμάτων στις αλλαγές.

Οι εκδότες αγνοούν τις νέες τάσεις που παρουσιάζονται από τα προγράμματα της
Ιστορίας και της Γεωγραφίας, με αποτέλεσμα μόνο το 20% των συγγραμμάτων του
Δημοτικού να εκπληροί τις απαιτήσεις των προγραμμάτων.

Η έρευνα της Επιθεώρησης αποκαλύπτει ακόμη ότι εκτός από εκείνα που αφορούν
τις «ζώσες γλώσσες», τα υπόλοιπα βιβλία είτε αγνοούνται είτε χρησιμοποιούνται
ως μια απλή τράπεζα εγγράφων, παραδειγμάτων ή ασκήσεων.

Για να λυθεί η «κρίση των συγγραμμάτων», όπως τονίζεται στην έκθεση, η
Επιθεώρηση προτείνει διάφορες λύσεις.

Τα σχολικά βιβλία πρέπει να γίνουν ­ να ξαναγίνουν; ­ «βιβλία αναφοράς και
ανάγνωσης που παρουσιάζουν το ουσιαστικό μέρος των γνώσεων όπως το ορίζουν τα
προγράμματα» και, στη συνέχεια, «να κάνουν σαφή διάκριση ανάμεσα στην
παρουσίαση των γνώσεων και το τμήμα των ασκήσεων». Η Γενική Επιθεώρηση
τάσσεται επίσης υπέρ της έκδοσης βιβλίων με λιγότερες σελίδες, λιγότερο
πολυτελών και πιο φτηνών, που θα έχουν λιγότερες εικόνες, έγγραφα και
ασκήσεις.

Πρέπει επίσης, να σταματήσει η δωρεάν διανομή αντιτύπων: ένας μεγάλος
εκδοτικός οίκος μοιράζει κάθε χρόνο 500.000 ως 1 εκατομμύριο συγγράμματα στους
δασκάλους, με αποτέλεσμα οι τελευταίοι να έχουν έτοιμο υλικό και να μην
προσφεύγουν στις πηγές της γνώσης για να προετοιμάζουν τη διδασκαλία τους.

Όχι στη χρήση βίντεο

Η Επιθεώρηση προτείνει ακόμη να επαναπροσδιοριστούν οι σχέσεις ανάμεσα στο
υπουργείο και στους εκδότες των σχολικών συγγραμμάτων, οι οποίοι πρέπει να
σέβονται περισσότερο τα σχολικά προγράμματα.

Αυστηρή είναι η Επιθεώρηση και σε ό,τι αφορά τη χρησιμοποίηση του βίντεο στις
τάξεις ξένων γλωσσών: παρ’ όλο που το 18% των δασκάλων ισχυρίζεται ότι το
χρησιμοποιεί συστηματικά και το 45% περιστασιακά, οι επιθεωρητές διαπίστωσαν
μόλις 97 περιπτώσεις σε 2.708 επισκέψεις.

Οι δάσκαλοι του Δημοτικού καλούνται ακόμη να μειώσουν δραστικά τη
χρησιμοποίηση φωτοτυπιών στην τάξη και να επαναπροσδιορίσουν τον ρόλο και τον
χαρακτήρα των διαφόρων τετραδίων και ντοσιέ.