Έτσι σώσαμε τον Γκιουβένζ

Αρνήθηκε να βγει. Ο Δημήτρης Σέρπης, ο πιο αδύνατος της ομάδας του, απλώνει
το χέρι να τον τραβήξει κι ο μικρός το δαγκώνει. Είναι φοβισμένος. Του
στέλνουν με μακριές μεταλλικές βέργες στη μικρή κρύπτη που τον κράτησε στη ζωή
τέσσερις ολόκληρες μέρες μια μάσκα οξυγόνου, νερό και δύο αμπούλες γλυκόζης.
Το παιδί είναι σε πολύ κακή ψυχολογική κατάσταση και έχει παραισθήσεις. Οι
ειδικοί το αποκαλούν «σύνδρομο της καταπλάκωσης». Το οξυγόνο, το νερό και η
γλυκόζη το βοηθούν να «ανέβει».

Ο μπαμπάς του χώνεται όσο περισσότερο κοντά μπορεί. Τον εκλιπαρεί μιλώντας του
τρυφερά να βγει έξω. Ο Guvenz Pembegul δεν είναι δυνατόν ακόμα να
συνειδητοποιήσει ότι αν συρθεί σ’ αυτό το λαγούμι, τον περιμένει η ζωή. Η
γλυκόζη όμως στο αίμα του και το οξυγόνο κάνουν τη δουλειά τους. Κάποια στιγμή
πείθεται να συνεργαστεί. Σέρνει το κορμί του σιγά σιγά στο ενάμιση ανηφορικό
μέτρο που τον χωρίζει από τη στοά την οποία άνοιξαν ύστερα από προσπάθεια
δώδεκα ωρών οι άνδρες της ΕΜΑΚ. Τον τραβάνε με προσοχή έξω. Έχει πάει πέντε η
ώρα το πρωί, ξημερώνει Σάββατο. Δεν έχει επίγνωση του περιβάλλοντος.
Ανοιγοκλείνει τα μάτια.

«Γιουνάν»

Αίσιο τέλος. Ο μικρός Γκιουβένζ λίγο μετά τη διάσωσή του από άνδρες της ΕΚΑΜ

«Για μένα αυτή η στιγμή άξιζε όλα όσα ζήσαμε» λέει ο Δημήτρης Πύρρος, ο
γιατρός επικεφαλής της ομάδας του ΕΚΑΒ. Ο τόπος είναι λουσμένος στο φως. Τις
προηγούμενες ώρες ήταν κλειστοί οι προβολείς. «Η γεννήτρια έκανε θόρυβο και
δεν ήταν εύκολο να τον ακούμε» εξηγεί ο Πυραργός Δημήτρης Τρότζας, επικεφαλής
της Ειδικής Ομάδας Αντιμετώπισης Καταστροφών (ΕΜΑΚ). Αυτό το σκοτάδι όμως
περικλείει χαρά. Εκατοντάδες άνθρωποι ξεσπούν σε ένα αυθόρμητο χειροκρότημα. Ο
πατέρας, οι συγγενείς, οι γείτονες αγκαλιάζουν κλαίγοντας τους «Γιουνάν». Στα
μάτια τους η θλίψη, η απελπισία και η χαρά αναζητούν έκφραση. Μιλούν στη
γλώσσα τους, η επικοινωνία όμως δεν αφορά «γλώσσες». Εκφράζουν ευγνωμοσύνη με
τον αρχέγονο τρόπο που κάθε γονιός στον κόσμο θα εξέφραζε σε αυτούς που έσωσαν
τη ζωή του παιδιού τους.

Ήταν δωδεκάμισι το μεσημέρι της Παρασκευής όταν τα μέλη και τα οχήματα της
ελληνικής ομάδας διάσωσης έφτασαν στο Ντεγιρμέντερε. Ένα χωριό ισοπεδωμένο,
χτισμένο εκατέρωθεν του παραλιακού δρόμου που συνδέει τη Γιάλοβα με το Ιζμίτ.
«Εκεί που περιμέναμε να έρθουν οι τοπικές αρχές και να μας πουν πού μπορούμε
να στρατοπεδεύσουμε, κάποιοι άνθρωποι που είδαν τα ασθενοφόρα ήρθαν έντρομοι
και μας φώναζαν να πάμε να βοηθήσουμε γιατί έχουν ζωντανούς» λέει ο Κώστας
Σιδηρόπουλος, μέλος των πληρωμάτων του ΕΚΑΒ που συμμετέχουν στην αποστολή.

Αμέσως ο πυραγός Δημήτρης Τρότζας και ο γιατρός Δημήτρης Πύρρος τους
ακολουθούν. Πεντακόσια μέτρα πιο μακριά, προς τη Γιάλοβα, η κατάρρευση ήταν
όπως όλες οι υπόλοιπες. Όλα ισοπεδωμένα. Χαμηλά, στο ισόγειο ήταν ο επιζών.
Ένα εννιάχρονο παιδί. Επί τέσσερις μέρες όμως υπήρχε επικοινωνία μαζί του, το
άκουγαν που μιλούσε. «Όμως δεν βρίσκαμε κανέναν για να μας βοηθήσει» θα πει ο
πατέρας του. Μαζί με τους συγγενείς και εργαζόμενοι του Tofas που
αντιπροσωπεύει τη FIAT στην Τουρκία. Εθελοντές που σκάβουν με φτυάρια και
βγάζουν με τα χέρια τις πέτρες.

«Σαν παγωτό»

Το σημείο που υπήρξε κενό, εκεί όπου εγκλωβίστηκε ο μικρός, απείχε περίπου έξι
μέτρα από την είσοδο του κτιρίου. Οι άνδρες της ΕΜΑΚ κατέστρωσαν αμέσως την
επιχείρηση διάσωσης: αποφάσισαν να ανοίξουν τρεις εισόδους. Μια εμπρός και
οριζόντια, μια κάθετη από την ταράτσα και μια από το πλαϊνό μέρος του κτιρίου.
«Τον έσωσε το κρεβάτι που είχε σταθεί κάθετα. Βέβαια δεν ήταν δυνατό να
συγκρατήσει ένα κρεβάτι την πλάκα, όμως δημιούργησε ένα κενό και ο μικρός
μπορούσε εκεί να κινείται.

Κάποια στιγμή που πλησιάσαμε αποφασίσαμε να κόψουμε το κρεβάτι για να φτάσουμε
ακόμα πιο κοντά. Μόνο αν εκείνη την ώρα είχαμε άλλο σεισμό θα τον χάναμε.
Αλλιώς ήμασταν σίγουροι για το αποτέλεσμα».

Μέσα στο ελληνικό ασθενοφόρο ο μικρός, πάνω στο φορείο ακινητοποίησης (για τον
φόβο τυχόν ζημιάς στη σπονδυλική του στήλη και τον αυχένα), γεύεται άλλη μια
αμπούλα γλυκόζης και γελάει. «Είναι σαν παγωτό» θα πει στον διερμηνέα που
μεταφέρει τις λέξεις στους Έλληνες. Η πιο γλυκιά στιγμή της αποστολής…

* Ο περιπτεράς έξω από την Αγιά Σοφιά δεν δέχτηκε χρήματα, ο καφετζής που ο
παππούς του ήταν Τουρκοκρητικός έβαλε τα κλάματα, και ο Τούρκος ιδιοκτήτης
«Καφέ» στην Πλατεία Ταξίμ επέμενε να κεράσει τις μπίρες. Για τα μέλη της
ελληνικής αποστολής η χθεσινή ήταν μέρα γιορτής οπουδήποτε και αν βρέθηκαν
στην Κωνσταντινούπολη. Η υποδοχή ήταν θερμότατη. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης
Βαρθολομαίος τούς μοίρασε σταυρουδάκια, το κέρασμα ήταν σοκολατάκια και οι
λέξεις εμψυχωτικές για το δύσκολο έργο. Κι έτσι οι εικόνες της προηγούμενης
μέρας ­ όταν μετά την επιτυχή διάσωση του εννιάχρονου οι υπεύθυνοι τους
ζήτησαν «να εκκενώσουν αμέσως τον χώρο, γιατί οι ίδιοι τον χρειάζονται, και να
πάνε στη Γιάλοβα» ­ ξεχάστηκαν κάπως.