Στη ζυγαριά ΟΝΕ και εκλογές

Η προσπάθεια του Πρωθυπουργού δεν θα είναι εύκολη. Για το «πακέτο Σαντέρ» έχει
αναπτυχθεί ήδη έντονη αντιπαράθεση, σύμφωνα με πληροφορίες, για την κατανομή
του ποσού μεταξύ των μεγάλων έργων και των υπόλοιπων προγραμμάτων.

Για τον προϋπολογισμό, η σύγκρουση αναπτύσσεται μεταξύ της γραμμής της
λιτότητας που υπαγορεύει η ΟΝΕ και των υποσχέσεων για φορολογικές απαλλαγές.

Ο προϋπολογισμός

Ο προϋπολογισμός θα συζητηθεί σε σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό, με συμμετοχή των
οικονομικών υπουργών και του οικονομικού του συμβούλου κ. Τ. Γιαννίτση, την
Τετάρτη. Η συζήτηση για τα μεγέθη του προϋπολογισμού και των φορολογικών
απαλλαγών θα γίνει υπό τη σκιά των συνεχιζόμενων πληθωριστικών πιέσεων, που
επιβάλλουν τη λήψη άμεσων μέτρων για την υποχώρηση του δείκτη.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, για να μειωθεί ο πληθωρισμός κατά 0,2 της μονάδας στο
τρίμηνο Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου 1999 απαιτούνται μειώσεις έμμεσων φόρων με ένα
ετήσιο κόστος 200 δισ. δρχ. για τον προϋπολογισμό. Το ποσό αυτό κατανέμεται σε
50 δισ. δρχ. για τον φετινό προϋπολογισμό και σε 150 δισ. δρχ. για τον
προϋπολογισμό του 2000.

Μια τέτοια μείωση εσόδων θα εξανέμιζε σε μεγάλο βαθμό την εξοικονόμηση τόκων,
που θα υπάρχει το 2000, λόγω της μείωσης των επιτοκίων. Έτσι, θα μείωνε
δραματικά τα περιθώρια χρηματοδότησης του πακέτου των ελαφρύνσεων στη
φορολογία εισοδήματος.

Βεβαίως, ακόμη δεν είναι σίγουρο ότι θα χρειαστεί μια τόσο δραστική παρέμβαση
για τον πληθωρισμό. Αν η τιμή του πετρελαίου δεν επιφυλάξει νέες εκπλήξεις και
αν ο πληθωρισμός στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρουσιάσει αύξηση, το
κόστος από τη μείωση των έμμεσων φόρων θα μπορούσε να περιοριστεί.

Όλες αυτές οι υποθέσεις, όμως, συνιστούν στοιχεία αβεβαιότητας, τα οποία θα
πρέπει να σταθμίσει ο πρωθυπουργός, βασιζόμενος στα σενάρια που θα του
παρουσιάσουν οι συνεργάτες του και πρωτίστως ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας, κ.
Γ. Παπαντωνίου.

Οπωσδήποτε, η πίεση που ασκεί ο πληθωρισμός μεταθέτει το κέντρο βάρους των
φορολογικών ελαφρύνσεων από τους άμεσους στους έμμεσους φόρους. Με άλλα λόγια
εξασθενίζει το πακέτο των ελαφρύνσεων από τη φορολογία εισοδήματος και
ενισχύει τις μειώσεις στη φορολογία των καυσίμων και ­ ενδεχομένως ­ των
αυτοκινήτων, των τιμολογίων των ΔΕΚΟ κ.ά.

Μάλιστα, τα μέτρα για τη μείωση των έμμεσων φόρων σχεδιάζεται να ληφθούν
άμεσα, ώστε να εξασφαλιστεί ένα περιθώριο ασφαλείας για τον πληθωρισμό, έστω
κι αν υπάρχει χρόνος έως το τέλος Φεβρουαρίου για να ικανοποιηθεί το κριτήριο,
αφού η αίτηση θα υποβληθεί τον Μάρτιο.

Πάντως, ο πρωθυπουργός θα παρουσιάσει ως ένα ενιαίο πακέτο ελαφρύνσεων τις
μειώσεις τόσο των άμεσων όσο και των έμμεσων φόρων. Το γεγονός ότι οι μειώσεις
των έμμεσων φόρων υπαγορεύονται από την ανάγκη τιθάσευσης του πληθωρισμού, δεν
μειώνει τη σημασία τους, επισημαίνεται από το περιβάλλον του.

Εκτός από τις φορολογικές απαλλαγές, στη διαμόρφωση των μεγεθών του
προϋπολογισμού θα παίξει ρόλο η ανάγκη για την επίδειξη ενός «κοινωνικού
προσώπου» εκ μέρους της κυβέρνησης, με αυξημένες δαπάνες για τους τομείς της
υγείας και της παιδείας.

Αυτό συνιστά μία ακόμη δυσκολία, τη στιγμή μάλιστα που ο κ. Παπαντωνίου
φέρεται να θέλει να περιορίσει το έλλειμμα του προϋπολογισμού στο 1,5% του
ΑΕΠ, από 1,9% φέτος.

Το «πακέτο Σαντέρ»

Δύο ημέρες μετά τις κρίσιμες αποφάσεις για τον προϋπολογισμό, το Υπουργικό
Συμβούλιο θα κληθεί να αποφασίσει την οριστική κατανομή των πόρων του «πακέτου Σαντέρ».

Η κατανομή αυτή θα είναι μια δεύτερη δοκιμασία για τον πρωθυπουργό, που θα
κληθεί αφ’ ενός να εξισορροπήσει τα αιτήματα των υπουργών του και αφ’ ετέρου
θα δώσει ένα πολιτικό περιεχόμενο στο τεράστιο αυτό αναπτυξιακό πρόγραμμα.

Σύμφωνα με πληροφορίες, παρά τις μακρότατες διαβουλεύσεις μεταξύ των υπουργών
σε όλη τη διάρκεια του Ιουλίου εξακολουθούν να υπάρχουν διαφωνίες ως προς τον
προορισμό των 12,5 τρισ. δρχ. περίπου των δημόσιων πόρων (εθνικών και
κοινοτικών) του Γ΄ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης.

Οι διαφωνίες εντοπίζονται κυρίως ως προς το ύψος των κονδυλίων που θα
διαχειριστεί ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ κ. Κ. Λαλιώτης για τα μεγάλα έργα.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα έργα αυτά θα συγκεντρώσουν τη μερίδα του λέοντος,
αλλά το ζήτημα είναι πόσο μεγάλη θα είναι αυτή η «μερίδα» και τι θα απομείνει
για τα άλλα έργα και προγράμματα του ΚΠΣ.

Πέρα από το προσωπικό στοιχείο, η αντιπαράθεση αυτή έχει σημασία και ως προς
την ουσία της.

Ο πρωθυπουργός θα θελήσει ασφαλώς να παρουσιάσει ένα πρόγραμμα που θα
αναδεικνύει στις προτεραιότητες της κυβέρνησης για την προσεχή 7ετία όχι μόνο
την ολοκλήρωση των μεγάλων έργων, αλλά και τη στήριξη των τομέων που έχουν
σχέση με την ποιότητα ζωής, όπως είναι η υγεία, η παιδεία, ο πολιτισμός και η
προστασία του περιβάλλοντος.

Θα θελήσει, επίσης, να δώσει έμφαση στον στόχο της καταπολέμησης της ανεργίας,
που συνδέεται με αυξημένα κονδύλια για την κατάρτιση, αλλά και για τη
βιομηχανία και για την κοινωνία της πληροφορίας.

Οι σχετικές αποφάσεις, μαζί με τις αποφάσεις για τον προϋπολογισμό και τις
φορολογικές ελαφρύνσεις, θα αποτελέσουν ένα ενιαίο πλαίσιο, μια πολιτική
πλατφόρμα, με βάση την οποία ο κ. Σημίτης θα επιχειρήσει ουσιαστικά να
ανατρέψει τις δυσμενείς εντυπώσεις που οδήγησαν στο αποτέλεσμα των ευρωεκλογών
του Ιουνίου.

Άλλωστε, τόσο τα φορολογικά μέτρα, όσο και τα έργα του «πακέτου Σαντέρ» θα
είναι ορατά σύντομα.

Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι ήδη έχουν αρχίσει να δημοπρατούνται έργα που
θα χρηματοδοτηθούν από το Γ’ ΚΠΣ, ώστε να είναι έτοιμα προς εκτέλεση αμέσως
μόλις εγκριθεί το πρόγραμμα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.