Πώς θα κινηθούν δραχμή και επιτόκια

«Δεν υπάρχουν σημαντικά περιθώρια μείωσης των επιτοκίων μέχρι το τέλος του έτους», λέει ο υποδιοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος κ. Νίκος Γκαργκάνας και τονίζει ότι «η αντιπληθωριστική πολιτική θα συνεχισθεί για αρκετούς μήνες ακόμη»

Σκληρή» θα παραμείνει η δραχμή μέχρι και το τέλος του χρόνου, ενώ στο διάστημα
αυτό και τα επιτόκια δεν πρόκειται να παρουσιάσουν αισθητή μείωση. Από το 2000
προβλέπεται ότι θα ξεκινήσει η αντίστροφη πορεία της δραχμής και των επιτοκίων.

Αυτό προβλέπει το σχέδιο που θέτει σε εφαρμογή η Τράπεζα της Ελλάδος για να
«σπάσει η ραχοκοκαλιά» του πληθωρισμού, ο οποίος εμφανίζει τώρα νέες
αντιστάσεις και θέτει σε κίνδυνο την πορεία ένταξης της χώρας στην ΟΝΕ.

Τα νέα απρόβλεπτα εμπόδια που παρουσιάζονται στην αποκλιμάκωση του πληθωρισμού
από την άνοδο των τιμών των καυσίμων επιβάλλουν τη συνέχιση της πολιτικής της
ανατιμημένης δραχμής στα σημερινά επίπεδα και τους επόμενους μήνες. Έτσι,
μεταθέτουν χρονικά την έναρξη της διολίσθησης, η οποία αρχικά είχε
προγραμματισθεί να ξεκινήσει το φθινόπωρο.

Με βάση το σχέδιο της Κεντρικής Τράπεζας, η σταδιακή διολίσθηση της δραχμής
προς την κεντρικη ισοτιμία των 353,109 δρχ. προβλέπεται τώρα ότι θα αρχίσει
από τον Ιανουάριο του 2000 με αργούς ρυθμούς, θα επιταχυνθεί κατά το δεύτερο
εξάμηνο και θα ολοκληρωθεί τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους, την ώρα ακριβώς που
η Ελλάδα θα περνά το κατώφλι της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ).

Τα επιτόκια

Παράλληλη πορεία με τη δραχμή θα ακολουθήσουν και τα επιτόκια. Όσο ο
πληθωρισμός θα εξακολουθήσει να κινείται γύρω από το κρίσιμο όριο του 2%, που
είναι ο στόχος για την ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ, δηλαδή μέχρι και τους δύο
πρώτους μήνες του 2000, η Τράπεζα της Ελλάδος δεν πρόκειται να δώσει το «σήμα»
για ουσιαστική μείωση των τραπεζικών επιτοκίων, με μείωση των επιτοκίων της
στη διατραπεζική αγορά. Δηλαδή, μέχρι τότε, τα επιτόκια θα παραμείνουν σε
υψηλά επίπεδα με στόχο να συγκρατηθεί ο δανεισμός και η πιστωτική επέκταση και
να αποφευχθούν πιέσεις στις τιμές. Αυτό επιβάλλεται άλλωστε και από την ανάγκη
να συνεχισθεί η πολιτική ανατιμημένης δραχμής, επίσης για αντιπληθωριστικούς λόγους.

Μετά θα ξεκινήσει η μείωσή τους, βήμα βήμα με τη διολίσθηση της δραχμής.
Βέβαια, στο διάστημα αυτό δεν αποκλείεται να υπάρξει κάποια οριακή μείωση στα
επιτόκια ή ακόμη και να περιορισθεί ελαφρώς στα επίπεδα 6,5% – 7% από 7,5%
σήμερα η ανατίμηση της δραχμής από την κεντρική της ισοτιμία, αν το επιβάλουν
οι συνθήκες στην αγορά, ενδεχόμενα όμως τα οποία δεν μεταβάλλουν το τοπίο.

Αυτό είναι το τοπίο που προδιαγράφεται στην οικονομία τους επόμενους μήνες από
την εφαρμογή του σχεδίου της Τραπέζης της Ελλάδος, το οποίο επεκτείνεται και
σ’ ολόκληρο το 2000. Σε αυτό το τοπίο θα κληθούν να λάβουν τις αποφάσεις τους
οι επενδυτές, οι δανειολήπτες και οι καταθέτες – αποταμιευτές.

Δίνοντας το στίγμα της πολιτικής που θα εφαρμοσθεί το επόμενο διάστημα, ο
υποδιοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος κ. Νίκος Γκαργκάνας τονίζει ότι: «Η
νομισματική πολιτική θα παραμείνει αυστηρή μέχρι το τέλος του 2000. Δεν
υπάρχουν περιθώρια χαλάρωσης της πολιτικής αυτής, καθώς πρέπει να επιτευχθεί η
αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, ο οποίος θέλει ιδιαίτερη προσοχή».

«Θα δοθεί έμφαση στην αντιπληθωριστική πολιτική για αρκετούς μήνες ακόμη»,
επισημαίνει ο κ. Γκαργκάνας και διευκρινίζει ότι « δεν υπάρχουν σημαντικά
περιθώρια μείωσης των επιτοκίων μέχρι το τέλος του έτους».

Παράλληλα, όμως, ο υποδιοικητής τη Κεντρικής Τράπεζας προσδιορίζει τον χρόνο
που θα πρέπει να αναμένεται η πτώση των επιτοκίων, η οποία δεν μπορεί παρά να
συμβαδίσει με τη διολίσθηση της δραχμής. Τονίζει ότι: «Στις αρχές του επόμενου
χρόνου, όταν θα έχει γίνει φανερό ότι η Ελλάδα ικανοποιεί το κριτήριο του
πληθωρισμού και η ένταξή της στην ΟΝΕ θα είναι ορατή, οι αγορές θα αρχίσουν να
προεξοφλούν τη μείωση των επιτοκίων».

Η ΟΝΕ

Στην Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπουν ότι η πορεία αποκλιμάκωσης των επιτοκίων
θα ξεκινήσει από τους πρώτους μήνες του επόμενου έτους, όταν διασφαλισθεί το
κριτήριο του πληθωρισμού. Οι ρυθμοί πτώσης των επιτοκίων θα επιταχυνθούν
σημαντικά από το δεύτερο εξάμηνο και μετά, όταν η Ελλάδα θα έχει πάρει από το
Συμβούλιο των Ευρωπαίων ηγετών το εισιτήριο ένταξής της στην ΟΝΕ και θα πρέπει
μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου του 2000 να έχει προσαρμόσει τα επιτόκιά της στα
επίπεδα που ισχύουν στις άλλες χώρες της ΟΝΕ. Σήμερα, κατά μέσο όρο, τα
επιτόκια παρέμβασης της Κεντρικής Τράπεζας στη διατραπεζική αγορά βρίσκονται
στο 10,5%. Την 1η Ιανουαρίου 2001 θα πρέπει να βρίσκονται στο 2,5%. Όλη αυτή η
απόσταση των 8 μονάδων θα πρέπει να καλυφθεί ουσιαστικά το 2000. Ανάλογη θα
είναι και η πορεία των τραπεζικών επιτοκίων (κυρίως των επιτοκίων δανεισμού,
αφού τα επιτόκια καταθέσεων έχουν ήδη μειωθεί αρκετά). Κάθε φορά που η Τράπεζα
της Ελλάδος θα προχωρεί σε μείωση των δικών της επιτοκίων για να προσεγγίσει
τα επίπεδα που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα δημιουργούνται τα
περιθώρια για ανάλογες κινήσεις και από τις εμπορικές Τράπεζες.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι προς το τέλος του 2000 και μετά θα είναι η καλύτερη
περίοδος για τους υποψήφιους δανειολήπτες να προχωρήσουν στη σύναψη δανείου,
καθώς, εκτός των άλλων, τότε θα έχει ξεκαθαρίσει και το τοπίο όσον αφορά την
ισοτιμία της δραχμής.

Η ισοτιμία

Πάντως, καθοριστική για το εύρος διολίσθησης της δραχμής το 2000 θα είναι η
απόφαση για τον καθορισμό της σταθερής και αμετάκλητης ισοτιμίας του εθνικού
νομίσματος σε σχέση με το ευρώ που θα λάβει το Συμβούλιο Κορυφής των Ευρωπαίων
ηγετών, όταν θα εξετάσει το αίτημα της Ελλάδας για την ένταξή της στην ΟΝΕ.
Στη συνεδρίαση αυτή που τοποθετείται χρονικά στο διάστημα μεταξύ Απριλίου και
Μαΐου του 2000 ­ αφού η αίτηση ένταξης θα υποβληθεί τον Μάρτιο ­ το Συμβούλιο
Κορυφής θα αποφασίσει όχι μόνο για το αν η Ελλάδα πληροί τα κριτήρια για την
ένταξή της στην ΟΝΕ, αλλά και για την ισοτιμία με την οποία η δραχμή θα
συνδεθεί σταθερά και αμετάκλητα με το ευρώ από την 1/1/2001. Αυτό σημαίνει ότι
δεν αποκλείεται τελικά η νέα ισοτιμία που θα πρέπει να προσεγγίσει η δραχμή
μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2001 να διαφέρει από την κεντρική της ισοτιμία των
353,109 δρχ. που καθορίσθηκε πέρυσι το Μάρτιο, όταν έγινε η ένταξή της στον
μηχανισμό σταθερών συναλλαγματικών ισοτιμιών.

Σχετικά με το θέμα αυτό που είναι κρίσιμο, κ. Γκαργκάνας είναι σαφής: « Η
Ελλάδα θα επιδιώξει, ώστε η κεντρική ισοτιμία με την οποία η δραχμή θα μπει
στη ζώνη του ευρώ να παραμείνει στις 353,109 δρχ., γιατί το επίπεδο αυτό
διασφαλίζει την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας».

Έτσι, από το δεύτερο εξάμηνο και μετά, όταν θα έχει ξεκαθαρίσει το επίπεδο στο
οποίο θα πρέπει να βρίσκεται η δραχμή την πρώτη ημέρα του 2001, η πολιτική
διολίσθησης θα εφαρμοσθεί με συστηματικότερους ρυθμούς. Σημειώνεται ότι η
ισοτιμία της δραχμής σε σχέση με το ευρώ βρίσκεται σήμερα περίπου στις 326
δρχ. Αν η κεντρική της ισοτιμία δεν μεταβληθεί, τότε η δραχμή θα πρέπει την
1/1/2001 να βρίσκεται στις 353,109 δρχ. ανά ευρώ. Στην περίπτωση που υπάρξει
αλλαγή της κεντρικής ισοτιμία η απόσταση που θα πρέπει να καλύψει η δραχμή με
διολίσθηση θα είναι μικρότερη, αφού ο λόγος γίνεται για το ενδεχόμενο
καθορισμού πιο ανατιμημένης κεντρικής ισοτιμίας σε σχέση με τη σημερινή.

Η τελική πράξη για την προσέγγιση της αγοραίας ισοτιμίας της δραχμής στο
επίπεδο της κεντρικής της ισοτιμίας θα γίνει το μεσημέρι της 31/12/2000. Το
συμβούλιο νομισματικής πολιτικής της Κεντρικής Τράπεζας που θα συνεδριάζει στο
γραφείο του διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος από το πρωί της ίδιας ημέρας θα
πρέπει με τις κατάλληλες κινήσεις του, ακριβώς την ώρα που θα κλείσουν οι
ισομίες των άλλων νομισμάτων, να προσαρμόσει την ισοτιμία της δραχμής στο
επίπεδο της κεντρικής της ισοτιμίας.