Η έλλειψη κεφαλαίων, το μεγαλύτερο αγκάθι

Αποτελούν την πλειονότητα των επιχειρηματιών στη χώρα μας, κατέχοντας ποσοστό
που ξεπερνά το 78%.

Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις μπορεί να είναι η κινητήρια δύναμη της ευρωπαϊκής
οικονομίας, αφού σε όλες τις χώρες-μέλη ξεπερνούν τα 18 εκατομμύρια, έχουν
όμως να αντιμετωπίσουν αρκετά προβλήματα, τα οποία τις περισσότερες φορές
γίνονται τροχοπέδη για την ανάπτυξη και την επιβίωσή τους.

Σύμφωνα με έρευνα της εταιρείας Grant Thornton International, η οποία
πραγματοποιήθηκε σε όλες της χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την Τουρκία, τη
Νορβηγία, τη Μάλτα, την Πολωνία και την Ελβετία, το 58% των επιχειρήσεων στις
χώρες αυτές είναι οικογενειακές και πολλές αντιμετωπίζουν προβλήματα διαδοχής,
τα οποία σε αρκετές περιπτώσεις οδηγούν και στο κλείσιμο της επιχείρησης.

Από τα βασικά χαρακτηριστικά τους είναι ότι διαθέτουν λιγότερα διευθυντικά
στελέχη από άλλες επιχειρήσεις και απασχολούν μικρό αριθμό προσωπικού, συνήθως
έως 10 άτομα.

Μάλιστα, 42 στις 100 επιχειρήσεις πραγματοποιούν κύκλο εργασιών που δεν
ξεπερνά το ένα δισ. δραχμές, στοιχείο που δείχνει και το μέγεθος των
δραστηριοτήτων τους.

Το μέγεθός τους είναι περιορισμένο. Μόνο το 34% των οικογενειακών επιχειρήσεων
αναφέρει αύξηση του εργατικού δυναμικού τα τελευταία χρόνια. Στοιχεία της
έρευνας αποδεικνύουν ότι περισσότερα περιθώρια ανάπτυξης στον τομέα αυτό
παρουσιάζουν οι μη οικογενειακές μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Στην Ελλάδα, το 1998, το 39% των μη οικογενειακών μικρομεσαίων επιχειρήσεων
σημείωσε αύξηση του προσωπικού του, ενώ στις οικογενειακές μικρομεσαίες
επιχειρήσεις το ποσοστό ήταν 35%. Στην κατηγορία των οικογενειακών
μικρομεσαίων επιχειρήσεων το 42% (τόσος είναι και ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής
Ένωσης) παρουσιάζει ετήσιο κύκλο εργασιών μέχρι ένα δισεκατομμύριο δραχμές.

Οι 29 στις 100 επιχειρήσεις παρουσιάζουν κύκλο εργασιών έως 2,5 δισεκατομμύρια
δραχμές, οι 16 στις 100 έως 5,6 δισεκατομμύρια δραχμές, ενώ μόνο το 13% του
συνόλου των επιχειρήσεων ξεπερνά τα 5,6 δισεκατομμύρια δραχμές τον χρόνο.

Από όλες τις χώρες το μεγαλύτερο ποσοστό στις επιχειρήσεις που παρουσιάζουν
μεγάλο κύκλο εργασιών κατέχει η Πολωνία με 53% στην κατηγορία των
οικογενειακών επιχειρήσεων, στις οποίες ο ετήσιος κύκλος εργασιών τους ξεπερνά
τα 5,6 δισεκατομμύρια δραχμές. Το μεγαλύτερο ποσοστό επιχειρήσεων με κύκλο
εργασιών μέχρι ένα δισεκατομμύριο δραχμές έχει η Φινλανδία.

Διαφορές παρουσιάζουν οι επιχειρήσεις και ως προς τον τρόπο εξωτερικής
χρηματοδότησης των δραστηριοτήτων τους.

Η Ελλάδα, η Ιρλανδία, η Γαλλία και η Μεγάλη Βρετανία είναι χώρες στις οποίες
οι οικογενειακές επιχειρήσεις έχουν καλή ενημέρωση σε ό,τι αφορά την κοινοτική
νομοθεσία και αξιοποιούν καλύτερα τις επιχορηγήσεις και τις χορηγήσεις για να
ενισχύσουν τα κεφάλαιά τους.

Πάντως, στην πλειονότητά τους οι οικογενειακές επιχειρήσεις προτιμούν τη
χρηματοδότησή τους με τραπεζικά δάνεια και ιδιαίτερα με μακροπρόθεσμα.

Στην κατηγορία αυτή ανήκουν οι 54 στις 100 επιχειρήσεις, από τις οποίες οι 18
λαμβάνουν δάνεια με δυνατότητα αποπληρωμής άνω των 5 ετών.

Αρκετοί είναι οι επιχειρηματίες ­ ποσοστό 32% ­ που τα τελευταία χρόνια
επιλέγουν το leasing ως πηγή χρηματοδότησης, ενώ πολύ χαμηλό είναι το ποσοστό
των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν το factoring (πρακτορεία επιχειρηματιών
απαιτήσεων) και μόλις που φτάνει το 7%. Σημαντικό στοιχείο είναι και το
γεγονός ότι περίπου το 7% δανείζεται εξωτερικά κεφαλαία από ιδιώτες.

Οι εξαγωγές

Όπως εκτιμούν οι ερευνητές, ανεξάρτητα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν,
οι μικρομεσαίες οικογενειακές επιχειρήσεις μπορούν να συναγωνιστούν τις μη
οικογενειακές, και μάλιστα περισσότερες από τα 2/3 του συνόλου των
επιχειρήσεων έχουν λάβει μέτρα για την αντιμετώπιση των ενδεχόμενων
προβλημάτων στο μέλλον, επιστρατεύοντας και την πληροφορική τεχνολογία προς
την κατεύθυνση αυτή.