Διχάζει τους Καναδούς το ελεύθερο εμπόριο με τις ΗΠΑ
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
7 λεπτά  |
 |
|
Ζαν Κρετιέ. Ο πρωθυπουργός του Καναδά πιστεύει ότι οι εμπορικές σχέσεις |
Ο παγκόσμιος ανταγωνισμός ήταν ο μεγάλος φόβος των Καναδών, όταν το 1989
υπέγραφαν το σύμφωνο ελεύθερου εμπορίου με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Πολλοί
επιχειρηματίες πιστεύουν πλέον ότι η μείωση των δασμών έβλαψε τις εταιρείες τους.
«Το 1989 είπα δημοσίως ότι το ελεύθερο εμπόριο θα πλήξει την επιχείρησή μας
και το έκανε», λέει ο Όρβιλ Μίντι, πρόεδρος της εταιρείας επίπλων Ντέρχαμ στο
Οντάριο. «Είπα, όμως, ότι λόγω των συνθηκών του ελεύθερου εμπορίου θα έπρεπε
να κάνουμε τη βιομηχανία επίπλων να σταθεί στα πόδια της. Είναι πλέον μια πολύ
καλή βιομηχανία. Χωρίς το ελεύθερο εμπόριο, αυτό δεν θα είχε συμβεί».
Η εταιρεία Ντέρχαμ εξαγοράστηκε το 1992, ενώ βρισκόταν υπό χρεοκοπία, από
στελέχη της και τοπικά επενδυτικά κεφάλαια. Πριν από την εφαρμογή του
ελεύθερου εμπορίου με τις ΗΠΑ, η Ντέρχαν είχε 175 εργαζομένους και 12
εκατομμύρια δολάρια πωλήσεις. Διέθετε πολύ μεγάλη γκάμα από ξύλινα έπιπλα και
ήταν αδύνατο να ανταγωνιστεί στις εξαγωγικές αγορές, όπου κυριαρχούν οι
αμερικανικές επιχειρήσεις.
Σήμερα, ωστόσο, αφού η εταιρεία επικεντρώθηκε στην παραγωγή ξύλινων κρεβατιών,
η Ντέρχαμ διαθέτει 440 εργαζομένους και πραγματοποιεί ετήσιες πωλήσεις άνω των
50 εκατομμυρίων δολαρίων. Το 75% των πωλήσεων διοχετεύονται στην αγορά των
Ηνωμένων Πολιτειών.
Η περίπτωση της Ντέρχαν είναι η πιο αντιπροσωπευτική για την αντίδραση που
εκδηλώθηκε το 1989 στην υπογραφή του συμφώνου ελεύθερου εμπορίου. Η καναδέζικη
βιομηχανία επίπλων απολάμβανε υψηλή προστασία στο παρελθόν μέσω της επιβολής
υψηλών δασμών στις εισαγωγές ξένων επίπλων. Μόλις τέσσερα χρόνια μετά τη
μείωση των δασμών, τα αμερικανικά έπιπλα άρχισαν να συρρέουν στην αγορά του
Καναδά, οι εξαγωγές καναδέζικων επίπλων μειώθηκαν κατά 25% αναγκάζοντας τους
μισούς κατασκευαστές επίπλων να βάλουν λουκέτο στις επιχειρήσεις τους. Η
απασχόληση στη βιομηχανία επίπλων του Καναδά μειώθηκε κατά 10.000 περίπου
ένας στους τρεις εργαζομένους έχασε τη δουλειά του.
Στην πραγματικότητα, πολλές από τις επιχειρήσεις κατασκευής επίπλων αλλά και
οι Καναδοί γενικότερα δεν έχουν συμβιβαστεί με την ιδέα των ριζικών αλλαγών
που προκάλεσε η εφαρμογή του ελεύθερου εμπορίου μεταξύ ΗΠΑ και Καναδά.
Έφερε την καταστροφή
«Το ελεύθερο εμπόριο ήταν καταστροφικό για τη συγκεκριμένη βιομηχανία», δήλωσε
ο Τζορτζ Σινκλέρ, αντιπρόεδρος της Ένωσης Κατασκευαστών Επίπλου του Οντάριο, η
οποία έχασε περίπου το ένα τρίτο των μελών της. Επιπλέον μια πρόσφατη έρευνα
κοινής γνώμης έδειξε ότι μόνο το 28% των Καναδών βλέπουν ως επιτυχία την
εφαρμογή της ζώνης ελεύθερου εμπορίου με τις ΗΠΑ, ενώ το 43% πιστεύει ότι οι
επιπτώσεις της ήταν αρνητικές. Οι υπόλοιποι δηλώνουν αναποφάσιστοι.
Οι αριθμοί, πάντως, διηγούνται μια ευχάριστη ιστορία. Από τις σκοτεινές ημέρες
των αρχών της δεκαετίας του ’90, οι εξαγωγές επίπλων αυξήθηκαν σε σχέση με την
προ ελεύθερου εμπορίου εποχή. Ο αριθμός των κατασκευαστών επίπλου άρχισε και
πάλι να αυξάνεται, όπως και ο αριθμός των εργαζομένων. Οι εξαγωγές καναδέζικων
εργοστασίων επίπλων στις Ηνωμένες Πολιτείες φθάνουν σήμερα το ένα
δισεκατομμύριο δολάρια και αποτελούν το 50% των συνολικών εξαγωγών. Το 1988 το
αντίστοιχο ποσοστό ήταν 12%. Και παρά το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή εργάζονται
στη βιομηχανία επίπλου λιγότεροι εργαζόμενοι, ο μέσος εργαζόμενος προσθέτει
στην αξία των πρώτων υλών που χρησιμοποιεί περίπου 51.000 δολάρια τον χρόνο,
έναντι των 42.000 πριν από μια δεκαετία. Στο μεταξύ, οι χονδρικές τιμές των
επίπλων μειώθηκαν από 10% έως 15%, μειώσεις οι οποίες πέρασαν σε μεγάλο βαθμό
στους καταναλωτές.
Ανάλογη εξέλιξη με αυτήν της βιομηχανίας επίπλων, παρουσίασε και η βιομηχανία
κρασιού του Καναδά.
Πριν από δέκα χρόνια, τα κρατικά καταστήματα πώλησης οινοπνευματωδών στο
Οντάριο χρέωναν τα εισαγόμενα κρασιά με δασμούς ύψους 66% πάνω από τη χονδρική
τιμή. Την ίδια στιγμή τα εγχώρια κρασιά πωλούνταν σχεδόν στο κόστος, αφού το
περιθώριο κέρδους των καταστημάτων λιανικής πώλησης ήταν πολύ περιορισμένο,
προκειμένου να κρατηθεί η λιανική τιμή σε χαμηλά επίπεδα. Όπως ήταν φυσικό, η
κατανάλωση εγχώριου κρασιού ήταν πολύ μεγαλύτερη σε σχέση με την κατανάλωση εισαγόμενου.
Κάτω από τους όρους του συμφώνου ελεύθερου εμπορίου με τις Ηνωμένες Πολιτείες
η καναδέζικη κυβέρνηση υποχρεώθηκε να μειώσει τους δασμούς στα εισαγόμενα
κρασιά. Σχεδόν αμέσως μετά την εξίσωση της φορολογίας του εγχώριου και του
εισαγόμενου κρασιού, έγινε εμφανές ότι στους Καναδούς καταναλωτές ποτέ δεν
άρεσαν τα καναδέζικα κρασιά που παράγονταν από σταφύλια της ποικιλίας Λα
Μπρούσκα. Η συγκεκριμένη ποικιλία ήταν η πρώτη καλλιέργεια στους αμπελώνες του Οντάριο.
Καθώς οι τιμές των εισαγόμενων κρασιών άρχισαν να μειώνονται, οι καταναλωτές
άρχισαν να αγοράζουν κυρίως τα αμερικανικά κρασιά Μερλότ και Σαρντονέ
Επιπλέον η χαμηλές τιμές των εισαγόμενων κρασιών είχαν ως αποτέλεσμα τη
συμπίεση των τιμών του κρασιού γενικότερα λόγω του ανταγωνισμού.
Στην αρχή, η εφαρμογή του ελεύθερου εμπορίου ήταν μια καταστροφή για τη
συγκεκριμένη βιομηχανία. Η κατανάλωση καναδέζικου κρασιού μειώθηκε δραματικά
προς όφελος του αμερικανικού. Πάνω από το ένα τρίτο των καναδέζικων αμπελώνων
του Οντάριο βγήκε από την παραγωγή και οι ανεξάρτητοι παραγωγοί μειώθηκαν από
τους 800 στους 500. Από τους δώδεκα μεγάλους παραγωγούς κρασιού επιβίωσαν
μόνον οι δύο.
Παρ’ όλα αυτά, μερικοί παραγωγοί πήραν τα μηνύματα των καιρών, εκσυγχρόνισαν
την παραγωγή τους και προσέθεσαν νέες ποικιλίες σταφυλιών στα χωράφια τους.
Την ίδια στιγμή εμφανίστηκαν νέοι παραγωγοί που προχώρησαν στην παραγωγή νέων,
πολύ ποιοτικών κρασιών, τα οποία ζητούσαν οι καταναλωτές. Σήμερα, οι πωλήσεις
των οινοποιείων του Οντάριο έχουν αυξηθεί κατά 30% σε σχέση με τη δεκαετία του ’80.
Το κόστος και τα οφέλη από το ελεύθερο εμπόριο
ΟΝτάνιελ Τρέφλερ, οικονομολόγος στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, υποστηρίζει ότι
αυτό που συνέβη στις βιομηχανίες επίπλων και κρασιού, συνέβη και σε άλλους
τομείς της οικονομίας, καθώς αντιμετώπισαν την ανάγκη να προσαρμοστούν στην
πραγματικότητα του ανταγωνισμού του ελεύθερου εμπορίου. Μεταξύ του 1988 και
του 1995, σύμφωνα με μια έρευνα του Τρέφλερ, μόνο η μείωση των δασμών
περιέκοψε την απασχόληση στη μεταποίηση κατά 10% και μείωσε τον αριθμό των
μεταποιητικών εταιρειών κατά 12%. Την ίδια στιγμή η παραγωγικότητα του
εργατικού δυναμικού στις κάποτε προστατευόμενες βιομηχανίες αυξήθηκε κατά 11%.
Οι οικονομολόγοι και οι επιχειρηματίες, οι οποίοι συγκεντρώθηκαν στο συνέδριο
που πραγματοποιήθηκε στο Μόντρεαλ για την επέτειο των δέκα χρόνων από την
υπογραφή του συμφώνου, σε γενικές γραμμές συμφώνησαν ότι το ελεύθερο εμπόριο
ήταν καλό για τον Καναδά. Ακόμη και οι ηγέτες των σωματείων των εργαζομένων
και οι πολιτικοί που κάποτε αντιδρούσαν στην υπογραφή του συμφώνου
παραδέχθηκαν ότι το ελεύθερο εμπόριο με τις Ηνωμένες Πολιτείες είχε καλύτερα
αποτελέσματα από αυτά που περίμεναν.
Παρ’ όλα αυτά, ο μέσος Καναδός δεν έχει πειστεί ακόμη. Υπάρχουν πολλοί
παράγοντες που συμβάλλουν στην αποστροφή των Καναδών για το ελεύθερο εμπόριο.
Ο μισθός του μέσου Καναδού δεν αυξήθηκε πολύ την τελευταία δεκαετία, ενώ
άνοιξε η ψαλίδα μεταξύ φτωχών και πλουσίων. Επιπλέον, το καναδέζικο δολάριο
έχει χάσει περίπου το 25% της αξίας του, ενώ οι μετοχές του καναδέζικου
Χρηματιστηρίου δεν τα πήγαν τόσο καλά όσο αυτές της Γουώλ Στρητ.
Η αποστροφή των Καναδών, ωστόσο, συνδέεται λιγότερο με την οικονομία και
περισσότερο με την πολιτική. Οι Καναδοί φοβούνται ότι η ενίσχυση των εμπορικών
δεσμών με τον πανίσχυρο γείτονά τους τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μειώσει την
ανεξαρτησία και θα αλλοτριώσει την ταυτότητα του Καναδά.
Ο Ντέρεκ Μπάρνι, ο Καναδός κυβερνητικός αξιωματούχος ο οποίος το 1988
διαπραγματεύτηκε το σύμφωνο ελεύθερου εμπορίου με τις ΗΠΑ, λέει
χαρακτηριστικά: «Οι Αμερικανοί είναι περήφανοι γι’ αυτό που είναι δηλαδή
Αμερικανοί. Οι Καναδοί είναι περήφανοι γι’ αυτό που δεν είναι δηλαδή Αμερικανοί».
Ο Καναδός πρωθυπουργός Ζαν κρετιέ δήλωσε πρόσφατα ότι οι εμπορικές σχέσεις
μεταξύ Καναδά και ΗΠΑ είναι πολύ ισχυρές. Δεν είναι, ωστόσο, οπαδός της άποψης
για νομισματική ενοποίηση με τις ΗΠΑ.
Google news
