Δύο τρόποι για ασφαλή παρατήρηση του φαινομένου

Ο Ήλιος είναι τόσο λαμπερός που εγκυμονεί τεράστιους κινδύνους για την όρασή
μας, ακόμα και όταν στη διάρκεια μιας έκλειψης καλυφθεί το 99% της επιφανείας
του. Δεν υπάρχει τίποτα χειρότερο για έναν παρατηρητή από το να δει την
έκλειψη Ηλίου χωρίς κάποιο προστατευτικό μέσο.

Η υπέρυθρη και η υπεριώδης ακτινοβολία του σε όλη τη διάρκεια της έκλειψης
μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στον αμφιβληστροειδή και τον κερατοειδή χιτώνα
του ματιού, οι οποίες κάλλιστα μπορεί να οδηγήσουν σε απώλεια της όρασης. Ο
άνθρωπος δεν είναι σε θέση να αισθανθεί τη βλάβη που προκαλείται στο μάτι του
κατά τη διάρκεια της έκλειψης, επειδή το συγκεκριμένο μέρος του σώματος δεν
έχει ειδικά νεύρα που να αντιλαμβάνονται τη θερμική ακτινοβολία ή τον πόνο.

Έτσι λοιπόν οι ειδικοί επιστήμονες συνιστούν δύο τρόπους για την πλέον ασφαλή
παρατήρηση μιας έκλειψης.

Ο πρώτος τρόπος είναι η έμμεση παρακολούθηση, η οποία βασίζεται στην προβολή
σε κάποια επιφάνεια του ειδώλου του Ηλίου μέσα από ένα κομμάτι χαρτόνι, στο
οποίο έχει διανοιχθεί μια τρύπα από καρφίτσα. Και ο δεύτερος τρόπος είναι η
μάσκα που χρησιμοποιείται για οξυγονοκολλήσεις και φέρει το νούμερο 12 ή 14.
Τον τρόπο αυτό συνιστούν τόσο οι επιστήμονες της NASA όσο και ο Παγκόσμιος
Οργανισμός Υγείας.

Οι επιστήμονες του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών σε ανακοίνωση που εξέδωσαν
χθες τόνισαν ότι «η άμεση και συνεχής παρατήρηση της έκλειψης με γυμνό
οφθαλμό, γυαλιά ηλίου, μαυρισμένα με αιθάλη γυαλιά και άλλα αυτοσχέδια μέσα,
είναι επικίνδυνη και μπορεί να προκαλέσει μόνιμη βλάβη στην όραση του παρατηρητή».

Από την πλευρά του το Κέντρο Προστασίας Καταναλωτή, που εδρεύει στη
Θεσσαλονίκη, εφιστά την προσοχή σε όσους θα επιχειρήσουν να παρακολουθήσουν
την έκλειψη, να προμηθευτούν με φίλτρα ή ειδικά γυαλιά που θα φέρουν
απαραίτητα το σήμα «CE» και θα συνοδεύονται από πλήρεις οδηγίες χρήσεως.

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ

* Η σημερινή ηλιακή έκλειψη θα αρχίσει το «ταξίδι» της από τον
Ατλαντικό Ωκεανό στις 12.30.57 (ώρα Ελλάδας), θα περάσει από τη Νότια Αγγλία,
το Βέλγιο, την Αυστρία, τη Βόρεια Γιουγκοσλαβία, τη Ρουμανία, τη Βουλγαρία,
την Τουρκία, το Ιράκ, το Πακιστάν, την Ινδία και στη συνέχεια η σεληνιακή σκιά
θα χαθεί στο Διάστημα.

* Στη Βόρεια Γιουγκοσλαβία και τη Ρουμανία οι παρατηρητές θα δουν την
ολική φάση της έκλειψης με τη μεγαλύτερη διάρκεια που θα είναι 2 λεπτά και 23
δευτερόλεπτα. Την ώρα εκείνη η σεληνιακή σκιά θα έχει διάμετρο 112 χιλιομέτρων
και θα κινείται με ταχύτητα 2,448 χιλιομέτρων την ώρα.

* Στην Αθήνα η έκλειψη θα είναι μερική. Θα ξεκινήσει στις 12.41.27, θα
κορυφωθεί στις 14.10.15 και θα ολοκληρωθεί στις 15.34.30. Το ποσοστό κάλυψης
της επιφάνειας του ηλιακού δίσκου θα είναι 82,2%.

* Σύμφωνα με το Αστεροσκοπείο Αθηνών, όσοι παρατηρήσουν την έκλειψη από
την περιοχή της Ορεστιάδας θα δουν τον ηλιακό δίσκο να καλύπτεται σε ποσοστό 94,3%

* Την ώρα της έκλειψης η θερμοκρασία θα παρουσιάσει μια μικρή πτώση και
θα συνοδευτεί από ένα ανεπαίσθητο αεράκι, γνωστό στους επιστήμονες ως ο
«άνεμος της έκλειψης».

* Στη διάρκεια του 20ού αιώνα οι Έλληνες είχαν την ευκαιρία να
παρατηρήσουν μονάχα μία ολική έκλειψη Ηλίου, στις 19 Ιουνίου του 1936.

Στα επόμενα 100 χρόνια θα μπορούν να παρατηρηθούν δύο ολικές ηλιακές εκλείψεις
από την Ελλάδα.

Η πρώτη θα είναι ορατή στις 29 Μαρτίου του 2006 μόνο από το Καστελλόριζο και η
επόμενη, από περισσότερες περιοχές, στις 21 Απριλίου του 2088.

* Η παρατήρηση των εκλείψεων δεν ενδιαφέρει μόνο τους αστρονόμους, αλλά
και άλλους επιστήμονες, όπως τους βιολόγους και τους ζωολόγους.

Δύο Πολωνοί ζωολόγοι μελέτησαν από το 1954 μέχρι το 1975 τη συμπεριφορά
πουλιών, θηλαστικών και εντόμων κατά τη διάρκεια επτά εκλείψεων.

Τα πουλιά σταματούσαν να κελαηδούν, οι μέλισσες επέστρεφαν στις κυψέλες τους
και οι πεταλούδες έμεναν στο έδαφος λες και ήταν βράδυ.