Δεν ήταν επιθετική η εξαγορά της Τράπεζας Εργασίας

Μιχ. Γκλεζάκος. «Όλες οι Τράπεζές μας μαζί δεν κάνουν μια μεγάλη ευρωπαϊκή», επισημαίνει ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Πειραιώς

Μια «καλή άσκηση» για τον ελληνικό τραπεζικό κι ευρύτερο χρηματοοικονομικό
χώρο χαρακτηρίζει την όλη διαδικασία εξαγοράς του 50,1% των μετοχών της
Τράπεζας Εργασίας, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Πειραιώς κ. Μιχάλης
Γκλεζάκος, στη συνέντευξη που ακολουθεί.

ΕΡ.: Κύριε Γκλεζάκο, πώς κρίνετε την εξαγορά της Τράπεζας
Εργασίας, τόσο από την άποψη της
χρησιμοποιηθείσας μεθόδου εξαγοράς όσο και από άποψη ωριμότητας
της ελληνικής Κεφαλαιαγοράς για τέτοιου είδους
εγχειρήματα; Επίσης, κατά πόσο ήταν θετική η
εμπλοκή της Τράπεζας Πειραιώς;

ΑΠ.: Η εξαγορά της Τράπεζας Εργασίας μπορεί να χαρακτηρισθεί ως εχθρική μόνο
απέναντι στο μάνατζμεντ, διότι από πλευράς μετόχων δεν υπήρχαν στρατηγικής
σημασίας συμμετοχές (μοναδική σημαντική συμμετοχή την είχε ήδη εξαγοράσει με
φιλικό τρόπο). Στο τέλος, όμως, διευθετήθηκε και η διαφορά με το μάνατζμεντ
και έτσι μπορούμε να πούμε ότι κατέληξε να είναι μια μάλλον φιλική εξαγορά.

Η ελληνική χρηματιστηριακή αγορά, παρά το γεγονός ότι θεσμικά βρέθηκε
απροετοίμαστη, αντέδρασε ικανοποιητικά στο όλο εγχείρημα. Πιστεύω ότι ήταν μια
καλή άσκηση για να συμπληρωθεί το θεσμικό μας πλαίσιο με αποτελεσματικές
διαδικασίες και δικλίδες ασφαλείας. Τέλος, η εμπλοκή της Τράπεζας Πειραιώς
στάθηκε αφορμή να καταδειχθούν οι αδυναμίες του υπάρχοντος νομικού πλαισίου
και να γίνει αντιληπτό ότι υπάρχουν και άλλοι μεγάλοι «παίχτες» στον τραπεζικό
χώρο. Υπ’ αυτή την έννοια, η συμμετοχή της ήταν άκρως εποικοδομητική.

ΕΡ.: Ήταν θετική η εξαγορά αυτή για τον τραπεζικό κλάδο;

ΑΠ.: Ο τραπεζικός τομέας είναι ο κατεξοχήν τομέας που χρειάζεται να αποκτήσει
μεγάλες μονάδες, ώστε να καταστεί ανταγωνιστικός. Ας μην ξεχνάμε ότι όλες οι
τράπεζές μας μαζί δεν κάνουν μία μεγάλη ευρωπαϊκή, για να αντιληφθούμε πόσο
αναγκαίο είναι το μεγάλο μέγεθος. Πέραν της διεύρυνσης του μεγέθους της
αγοράστριας, η εξαγορά αυτή σηματοδοτεί περαιτέρω αναδιάρθρωση του τραπεζικού
τομέα προς την κατεύθυνση δημιουργίας ακόμη μεγαλύτερων μονάδων. Ήταν επομένως
μια κίνηση προς τη σωστή κατεύθυνση.

ΕΡ.: Γενικότερα, πώς θα μπορούσαμε να ορίσουμε την έννοια της
επιθετικής εξαγοράς;

ΑΠ.: Επιθετική χαρακτηρίζεται η εξαγορά που πραγματοποιείται χωρίς τη
συναίνεση της διοίκησης της εξαγοραζόμενης εταιρείας και χωρίς να προηγηθεί
άμεση διαπραγμάτευση (ή αφού έχουν εγκαταλειφθεί οι διαπραγματεύσεις) με τους
βασικούς μετόχους της. Βέβαια, σε κάθε περίπτωση, δεν θα πρέπει να ελέγχεται
από κάποιον μέτοχο ή κάποια συμπαγή ομάδα μετόχων η πλειοψηφία της εταιρείας.
Συνήθως, η επιθετική εξαγορά έπεται άκαρπων διαπραγματεύσεων και επιλέγεται
όταν καταστούν αδιέξοδες οι προσπάθειες εξεύρεσης κάποιας λύσης. Αρκετές φορές
εκδηλώνονται και εξαγορές ερήμην των άμεσα ενδιαφερομένων (μετόχων – διοίκησης).

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι σε περιπτώσεις εισηγμένων επιχειρήσεων με μεγάλη
διασπορά τίτλων, η απόκτηση των επιχειρήσεων αυτών γίνεται σχεδόν αναγκαστικά
με δημόσια προσφορά. Μετά την επιθετική εξαγορά, συνήθως ακολουθεί ευρεία
αντικατάσταση ανώτερων και ανώτατων στελεχών. Σε πρόσφατη έρευνα που έγινε
στην Αγγλία, σε 591 περιπτώσεις εξαγορών στο διάστημα 1985-1991 βρέθηκε ότι
στις περιπτώσεις επιθετικών εξαγορών αντικαταστάθηκε το 35% του μάνατζμεντ
έναντι 9,5% στις περιπτώσεις φιλικών εξαγορών. Πάντως, η ίδια έρευνα κατέδειξε
ότι ο τρόπος εξαγοράς, αν είναι δηλαδή φιλικός ή εχθρικός, δεν επηρεάζει τη
μετέπειτα πορεία των συνδεόμενων επιχειρήσεων.