ΚΩΣΤΑΣ ΣΚΑΝΔΑΛΙΔΗΣ «Να επανακαθορίσουμε την εθνική μας στρατηγική»

Την ανάγκη επανακαθορισμού της εθνικής στρατηγικής της χώρας μας στο νέο
πλαίσιο διεθνών σχέσεων που βρίσκεται υπό διαμόρφωση, επισημαίνει μιλώντας στα
«ΝΕΑ» ο γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ κ. Κ. Σκανδαλίδης,
σημειώνοντας ότι πρέπει να ξεφύγουμε από την αντιπαράθεση «υπερπατριωτών» και
«προσκυνημένων». Ωστόσο, ξεκαθαρίζει ότι δεν υπάρχει αλλαγή της στάσης της
ελληνικής κυβέρνησης στο ζήτημα της πολιτικής για τη μειονότητα και
υπογραμμίζει ότι οι δηλώσεις Παπανδρέου άφησαν περιθώρια παρερμηνείας ως προς
αυτό ­ γι’ αυτό και τις χαρακτηρίζει ως «καθόλου εύστοχες». Ο κ. Σκανδαλίδης
δέχεται ότι το ζήτημα των μειονοτήτων πρόκειται να τεθεί στο τραπέζι με
μεγαλύτερη ένταση κατά το επόμενο διάστημα, αλλά αναφέρει ότι η Ελλάδα δεν
έχει τίποτε να φοβάται από μία τέτοια εξέλιξη, αφού είναι η πιο ομοιογενής
χώρα στην ευρύτερη περιοχή. Τάσσεται εναντίον της δαιμονοποίησης του
προβλήματος των οικονομικών μεταναστών, αλλά τονίζει ότι στόχος της κυβέρνησης
είναι ο συνδυασμός της ασφάλειας του πολίτη και του σεβασμού των ατομικών
δικαιωμάτων, ενώ εξαπολύει επίθεση στη Ν.Δ. για τη στάση της, υποστηρίζοντας
ότι αδυνατεί να συλλάβει τη διάσταση του προβλήματος και παραπλανά τον λαό.
Ζητεί «δείγμα γραφής» για τις εξαγγελίες περί μίας «νέας ευημερίας»
προκειμένου να προχωρήσει το ΠΑΣΟΚ σε πορεία νίκης προς τις εθνικές εκλογές
και αναγγέλλει ότι οι κομματικές συσκέψεις θα συνεχιστούν μέσα στον Αύγουστο,
ώστε να εμφανιστεί «το όλον ΠΑΣΟΚ σε διάταξη μάχης».

Η αντιπαράθεση για τις δηλώσεις Παπανδρέου σχετικά με τις μειονότητες «καλά
κρατεί» τις τελευταίες ημέρες και ο γραμματέας του ΠΑΣΟΚ δεν διστάζει «να
πάρει θέση», φροντίζοντας να ξεκαθαρίσει τα πράγματα, καθώς αναφέρει ότι οι
δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών άφηναν περιθώρια παρερμηνείας και ως προς
αυτό δεν ήταν καθόλου εύστοχες. Οποτεδήποτε αναφύεται ένα παρόμοιο ζήτημα
ερμηνείας κινήσεων πολιτικής τακτικής ζούμε την αντιπαράθεση των
«υπερπατριωτών» και των «προσκυνημένων» ή των «γραφικών» και των «ρεαλιστών»,
λέει ο κ. Κ. Σκανδαλίδης. Και συνεχίζει: «Κάποτε ας ξεφύγουμε από τον τύπο
αυτό της αντιπαράθεσης. Ούτε η γραμμή της ακινησίας, ούτε η γραμμή των
συμψηφισμών και των άκριτων υποχωρήσεων προσφέρει στην υπόθεση της πορείας του
Ελληνισμού. Είμαστε υποχρεωμένοι όταν τα γεγονότα, οι εξελίξεις, κινούνται με
τέτοια ταχύτητα όχι μόνο να είμαστε παρόντες αλλά και να διαδραματίζουμε
ενεργό ρόλο, φθάνει να ξέρουμε προς τα πού πάμε και γιατί και μέχρι πού φθάνουμε».

Κανένα παράθυρο

ΕΡ.: Η θέση του κ. Γ. Παπανδρέου και οι πανηγυρισμοί από την
Άγκυρα που ακολούθησαν δεν δίνουν την εντύπωση ­ πράγμα που
αξιοποιήθηκε από την αντιπολίτευση ­ ότι με δική μας ευθύνη ανοίγουμε
πρώτη φορά θέμα «τουρκικής μειονότητας»;

ΑΠ.: Θέλω να είμαι απολύτως σαφής. Τόσο ο ίδιος όσο και η κυβέρνηση διά του
εκπροσώπου της προστατεύουν τη Συνθήκη της Λωζάννης ως το μόνο και
απαρασάλευτο πλαίσιο που ορίζει την υπόσταση της μουσουλμανικής μειονότητας.
Κανείς δεν έχει δικαίωμα να ανοίξει παράθυρο σε αυτό το πλαίσιο, καθώς
οποιαδήποτε παρερμηνεία αποδυναμώνει τη θέση μας. Οι δηλώσεις ως προς αυτό δεν
ήταν καθόλου εύστοχες. Ωστόσο, κανείς δεν μπορεί να παραγνωρίσει ότι το θέμα
γενικότερα των μειονοτήτων στην περιοχή επέρχεται και ότι η Ελλάδα είναι η
μόνη χώρα που δεν πρέπει να το αντιμετωπίσει με φόβο, γιατί είναι εθνικά η πιο
ομοιογενής. Οι Βούλγαροι, οι Γιουγκοσλάβοι, οι Αλβανοί, οι Ρουμάνοι και
ασφαλώς οι Τούρκοι έχουν το πρόβλημα και όχι εμείς. Όσον αφορά την Άγκυρα
πάντοτε θα «αξιοποιεί», θα παραποιεί, θα διαστρεβλώνει και θα υπερβάλλει
ανάλογα με τους στόχους της.

ΕΡ.: Κατά τη γνώμη σας και επί της ουσίας υπάρχει αλλαγή της ελληνικής
στάσης στο συγκεκριμένο θέμα;

ΑΠ.: Η θέση όπως διατυπώθηκε από τον υπουργό των Εξωτερικών συνιστά ασφαλώς
αποχρώσα διαφορά στη μέχρι σήμερα διπλωματική γλώσσα που χρησιμοποιεί η χώρα.
Η κυβέρνηση διαβεβαίωσε σε όλους τους τόνους ότι δεν υπάρχει αλλαγή θέσης επί
της ουσίας και κανείς δεν μπορεί να το αμφισβητεί. Το κεντρικό ερώτημα,
ωστόσο, υπάρχει. Τίθεται με διττό τρόπο. Αν αλλάζοντας τα δεδομένα στην
περιοχή εμείς οφείλουμε να επανακαθορίσουμε τη στρατηγική μας. Και αν η
πολιτική και οι πρωτοβουλίες μας κινούνται από βήμα σε βήμα και από θέμα σε
θέμα ή εντάσσονται ως αρθρωμένα βήματα σε ενιαίο δρόμο, σε ενιαία στρατηγική.

Μεγάλος διάλογος

ΕΡ.: Μπορείτε να παραθέσετε συγκεκριμένα θέματα για τα
οποία βλέπετε ανάγκη επανακαθορισμού της στρατηγικής μας;

ΑΠ.: Υπάρχουν αρκετά και σημαντικά. Όλοι λέμε ναι στην Ευρώπη. Το ποια Ευρώπη
θέλουμε μετά το Κόσοβο γίνεται κυρίαρχο και οφείλουμε να το φέρουμε και
επιτακτικά και πρακτικά στο προσκήνιο. Η Ελλάδα πιέζεται να αντιμετωπίσει
θετικά την αναβάθμιση των τουρκο-ευρωπαϊκών σχέσεων. Δεν αρκεί να λέει όχι.
Κάτω από ποιες προϋποθέσεις μπορεί να γίνει ναι. Να τις πούμε. Η εξέλιξη στη
Βαλκανική και ο ρόλος που θέλει να παίξει η χώρα δεν συμβιβάζονται με τη
διατήρηση ανοικτών θεμάτων, όπως αυτό με τα Σκόπια. Το «πώς» πρέπει να κλείσει
είναι το ζητούμενο, αλλά πρέπει να κλείσει ταχύτατα. Αλλιώς θα μας ξεπεράσει η
πραγματικότητα και θα χάσουμε μια ιστορική ευκαιρία. Πρέπει, κατά συνέπεια, να
ανοίξει ένας μεγάλος διάλογος επί της ουσίας της πορείας του Ελληνισμού στον
νέο αιώνα…

ΕΡ.: Όπως για παράδειγμα, ο διάλογος που άνοιξε για μια ακόμη
φορά με την Τουρκία;

ΑΠ.: Να διαλύσουμε κάθε ψευδαίσθηση για το περιεχόμενο του διαλόγου. Η Ελλάδα
προσέρχεται για τρίτη φορά μετά το ’74 σε μια διερευνητική διαδικασία για
δευτερεύοντα θέματα, με στόχο να αποκλιμακωθεί η ένταση και να δημιουργηθεί
ένα άλλο κλίμα στις σχέσεις των δύο χωρών. Στον διάλογο δεν συμπεριλαμβάνονται
το Κυπριακό, που είναι θέμα της διεθνούς κοινότητας και των οργάνων της, ούτε
το Αιγαίο που αποτελεί για μας θέμα εθνικής κυριαρχίας και επεκτατικών βλέψεων
της Άγκυρας και που μόνο τα διεθνή δικαιοδοτικά όργανα θα μπορούσαν να
αντιμετωπίσουν. Πολύ περισσότερο δεν συμπεριλαμβάνονται ανύπαρκτα θέματα, όπως
εννοεί η Άγκυρα την «τουρκική μειονότητα» της Θράκης.

Παράγοντας σταθερότητας

ΕΡ.: Ποιο θα είναι, κατά τη γνώμη σας, το κομβικό
σημείο που θα κρίνει τελικά την πορεία του Ελληνισμού και άρα θα
επανακαθορίσει το περιεχόμενο της στρατηγικής της χώρας;

ΑΠ.: Το ζήτημα είναι ποια θα είναι τελικά η θέση της χώρας μας στον ευρύτερο
στρατηγικό διακανονισμό που βρίσκεται σε εξέλιξη με επίκεντρο τη Βαλκανική,
στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Κεντρικής Ευρώπης που
συνδέεται άρρηκτα με τις εξελίξεις στις παρευξείνιες χώρες, την Κασπία και την
Κεντρική Ασία. Θα έχουμε πρωταγωνιστικό ρόλο; Ένας τέτοιος ρόλος οφείλει να
αναδεικνύει κάθε στιγμή την Ελλάδα ως παράγοντα σταθερότητας, ειρήνης,
συνεργασίας, ανάπτυξης.

Σ’ αυτό το πλαίσιο, αν προς τον Βορρά και τον Νότο η Ελλάδα με δική της
πρωτοβουλία και δράση μπορεί και πρέπει να κλείσει άμεσα τα όποια ανοικτά
θέματα έχει αυτή τη στιγμή, στο τρίγωνο Ελλάδα – Κύπρος – Τουρκία αυτό δεν
αρκεί. Γίνεται με ευθύνη της Τουρκίας, το μόνο μόνιμα σταθεροποιητικό σημείο.
Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις παραμένουν σ’ ένα επίπεδο απαράδεκτης στασιμότητας
και έντασης, που μακροπρόθεσμα μπορεί να βλάψει ανεπανόρθωτα και τις δύο
χώρες. Εμείς είμαστε υποχρεωμένοι να καταβάλλουμε συνεχείς προσπάθειες
εκλογίκευσης της Άγκυρας χωρίς με κανέναν τρόπο και για κανένα λόγο να
διαπραγματευτούμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα.

Ζητεί δείγμα γραφής aπό την κυβέρνηση για τις εξαγγελίες περί «νέας ευημερίας»

Την ανάγκη επαναπροσδιορισμού της εθνικής μας στρατηγικής τονίζει ο κ. Κ. Σκανδαλίδης στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ». Για την ανασύνταξη του ΠΑΣΟΚ, πάντως, έχει ορίσει συνεδριάσεις και μέσα στον Αύγουστο

Η ήττα του ΠΑΣΟΚ στις ευρωεκλογές έφερε και αλλαγή συνθημάτων στο κυβερνών
κόμμα. Ο Πρωθυπουργός πέρασε με άνεση από το «πρώτα η Ελλάδα» στο «πρώτα ο
πολίτης», δίνοντας την εντύπωση ευκαιριακής αλλαγής γραμμής. Ωστόσο, ο
γραμματέας του ΠΑΣΟΚ διαφωνεί και υποστηρίζει ότι όσοι πιστεύουν κάτι τέτοιο
αδικούν τον κ. Κ. Σημίτη.

ΑΠ.: Δεν είναι ευκαιριακό σύνθημα ή «προεκλογικό τρικ», όπως ισχυρίζεται η
αντιπολίτευση. Ο πολίτης, ο άνθρωπος, ο λαός, η ποιότητα ζωής του οφείλει να
είναι πάντοτε στο επίκεντρο της πολιτικής ενός σοσιαλιστικού κόμματος. Δεν
αθροίζονται οι στόχοι και τα συνθήματα. Συνδέονται διαλεκτικά. Αν με το «πρώτα
η Ελλάδα» σημαδοτείται η ισχυρή και σύγχρονη χώρα, κοινωνία, οικονομία, αυτό
είναι το υπόβαθρο πάνω στο οποίο οικοδομείται η καλύτερη ποιότητα ζωής. Χωρίς
αυτό το υπόβαθρο, που αποτελεί το πραγματικό επίτευγμα του ΠΑΣΟΚ της ύστερης
περιόδου, δεν νοείται νέα εποχή ευημερίας.

Εξάμηνο δράσης

ΕΡ.: Απ’ ό,τι καταλαβαίνω αυτή θα είναι και η πλατφόρμα της προεκλογικής
σας στρατηγικής. Τι σας κάνει να πιστεύετε ότι στους ελάχιστους
μήνες που απομένουν θα μπορείτε να ανατρέψετε έναν αρνητικό συσχετισμό
δυνάμεων που υπάρχει;

ΑΠ.: Κατ’ αρχήν, στις εκλογές δεν θα πάμε μόνο με απολογισμό του έργου μας και
των επιτευγμάτων μας. Πάνω σε αυτόν θα στηρίξουμε την επαγγελία της νέας
ευημερίας. Ωστόσο, θα νικήσουμε μόνον αν για την επαγγελία αυτή υπάρξει από
τώρα δείγμα γραφής. Εκεί επικεντρώνεται όλη η προσπάθεια του ΠΑΣΟΚ, στο
«εξάμηνο δράσης και κοινωνικής παρέμβασης» που σχεδιάζουμε αυτές τις ημέρες
από κοινού κυβέρνηση και κόμμα».

ΕΡ.: Πολλοί ισχυρίζονται ότι η ανασυγκρότηση απλώς επαναλαμβάνει ένα
χιλιοπαιγμένο έργο. Θα πάτε λοιπόν στις εκλογές με αυτό το ΠΑΣΟΚ που
έχασε τις τελευταίες;

ΑΠ.: Το έργο μοιάζει το ίδιο, γιατί δεν έχει παιχτεί ποτέ μέχρι τέλους. Τώρα
έχουμε την έσχατη ευκαιρία. Να δώσουμε ξανά οραματική διάσταση στην πολιτική
μας. Να ανοιχτούμε στην κοινωνία και τις δημιουργικές της δυνάμεις. Να
συγκροτήσουμε από την αρχή το ΠΑΣΟΚ σε συνθήκες εξωστρέφειας και ανοικτής
δράσης. Να πάμε στους πρωτοπόρους, τους φρέσκους, τους ξεκούραστους, που θα
πάρουν την πρωτοβουλία στα χέρια τους.

Επιστροφή στελεχών

ΕΡ.: Σε αυτούς συγκαταλέγετε και όσους γυρίζουν σήμερα από το παρελθόν
στις γραμμές σας από το ΔΗΚΚΙ, όπως φάνηκε από τις συναντήσεις
που κάνατε τελευταία;

ΑΠ.: Ασφαλώς, αλλά δεν είναι μόνον από το ΔΗΚΚΙ. Σε κάθε περιοχή υπάρχουν
στελέχη που εντάχθηκαν ή ψήφισαν άλλα κόμματα. Στελέχη που έμειναν στο σπίτι
τους. Στελέχη που έδωσαν πολλά στο παρελθόν, αλλά διαφοροποιήθηκαν στην
πορεία.

Στελέχη που για πρώτη φορά και με καθαρά κοινωνικά και πολιτικά κίνητρα θέλουν
να ασχοληθούν με την πολιτική. Από τις αρχές του Σεπτέμβρη σε κάθε νομό θα
υπάρξει διαδικασία διαμόρφωσης ενός πραγματικού πολιτικού και κοινωνικού
ρεύματος, που θα εντάξει στελέχη από όλους τους χώρους ξανά στο πλειοψηφικό
μας ρεύμα. Θα φέρουμε πίσω το 10% από αυτούς που στάθηκαν απέναντί μας στις
ευρωεκλογές. Έτσι και μόνον έτσι θα νικήσουμε.

Συνύπαρξη με ασφάλεια πολιτών και μεταναστών

Ως «γόρδιο δεσμό» που πρέπει να σπάσει αντιμετωπίζει ο κ. Κ. Σκανδαλίδης τα
προβλήματα που έχουν προκύψει από την ανάγκη να συνδυαστεί η ασφάλεια των
πολιτών με τον σεβασμό των δικαιωμάτων των οικονομικών μεταναστών. Όπως λέει
χαρακτηριστικά, «και εδώ η αντιπαράθεση αγγίζει την υπερβολή. Κάποιοι ταύτιζαν
την εγκληματικότητα με την εθνοτική προέλευση των ανθρώπων. Είναι και με τα
πραγματικά στοιχεία ψεύδος και επωάζει τον κοινωνικό ρατσισμό, γεγονός που
μόνο τις πιο ακραίες συντηρητικές και φασίζουσες ιδέες υπηρετεί. Από την άλλη
μεριά, συνήθισα να κοιμάμαι στο μπαλκόνι και δεν μπορώ να νιώθω φυλακισμένος
πίσω από σιδηρόφρακτες πόρτες και παράθυρα. Καμιά φυλακισμένη κοινωνία δεν
είναι προοδευτική. Ο συνδυασμός της αποκατάστασης του κλίματος ασφάλειας με
σωστή αστυνόμευση και της αρμονικής κοινωνικής συμβίωσης χωρίς ρατσισμούς και
ξενοφοβίες, αγγίζει τα όρια ενός “γόρδιου δεσμού”, που όμως πρέπει οπωσδήποτε
να λυθεί θετικά».

ΕΡ.: Έχω την αίσθηση ότι πάτε από την άρνησή σας να αποδεχθείτε το «αυγό
του φιδιού» στην ανάγκη να λύσετε το γνωστό πρόβλημα που αφορά
το «αυγό του Κολόμβου»…

ΑΠ.: Η Ελλάδα έχει γίνει χώρα υποδοχής προσφύγων και πρέπει να μάθουμε να
ζούμε με αυτό. Χρειαζόμαστε σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο που να καταγράφει, να
νομιμοποιεί, να εντάσσει δημιουργικά στην κοινωνία μας τους μετανάστες και
ταυτόχρονα να προστατεύει ουσιαστικά τα σύνορα από τη λαθρομετανάστευση. Η
διαμόρφωση και προπαντός η εφαρμογή του είναι μια εξαιρετικά δύσκολη, σύνθετη
και επίπονη υπόθεση. Πρέπει να υπάρξει πρόβλεψη, συνδυασμός και συντονισμός
της προσπάθειας όλων των δημόσιων και κοινωνικών θεσμών και όχι μόνον των
μηχανισμών καταστολής και αστυνόμευσης, που επίσης οφείλουν να ενισχυθούν. Και
εδώ πρέπει να ενισχυθεί παντοιοτρόπως η κοινωνική πρωτοβουλία στο πλαίσιο που
περιγράψαμε προηγουμένως.

ΕΡ.: Ωστόσο, ο κ. Καραμανλής εμφάνισε πρόταση δώδεκα
σημείων-μέτρων, δεν συμφωνείτε με αυτά;

ΑΠ.: Τα μέτρα που εξήγγειλε ο κ. Καραμανλής αποτελούν μείγμα πολιτικών που ήδη
ασκούνται ή έχουν εξαγγελθεί και θυμίζουν έκθεση μετρίου μαθητή που αδυνατεί
να συλλάβει τη διάσταση του προβλήματος. Όποιος παραγνωρίζει τη δυσκολία του
παραπλανά τον λαό. Να αναλογιστούμε ότι η Γερμανία μόλις τα τελευταία χρόνια
απέκτησε θεσμικό πλαίσιο και η Γαλλία απέτυχε ήδη τρεις φορές στην προσπάθεια αυτή.