ΔΡΟΜΟΙ

«Η συνωμοσία…

… της Κύπρου», ένα βιβλίο που είναι προϊόν μακρόχρονης και σημαντικής
έρευνας δυο Βρετανών δημοσιογράφων κυρίως για τα δραματικά γεγονότα της
τουρκικής εισβολής στην Κύπρο το 1974, πριν ακριβώς από 25 χρόνια,
παρουσιάστηκε στο βιβλιοπωλείο πολτικών εκδόσεων «Πολίτικο», στο Λονδίνο. Οι
συγγραφείς του, ο Ίαν Γκρέικ, πολιτικός συντάκτης της εφημερίδας του
Μάντσεστερ «Ίβνινγκ Νιους» και ο Μπρένταν Ομάλεϊ των «Ταϊμς», είπαν ότι το
κίνητρο για να ασχοληθούν με τα δραματικά γεγονότα στην Κύπρο εκείνη την
περίοδο ήταν μία αυθόρμητη ομολογία του πρώην πρωθυπουργού και υπουργού των
Εξωτερικών της Βρετανίας Λόρδου Τζέιμς Κάλαχαν οτι «η κρίση στην Κύπρο τον
Ιούλιο του 1974 του έδωσε τις πλέον εφιαλτικές στιγμές της πολιτικής του καριέρας».

Οι δύο Βρετανοί…

… δημοσιογράφοι άρχισαν την έρευνά τους πριν από 14 χρόνια και στο διάστημα
αυτό ταξίδεψαν επανειλημμένα στην Τουρκία, την Κύπρο και τις Ηνωμένες
Πολιτείες για να συνομιλήσουν με πρόσωπα τα οποία γνώριζαν ή είχαν συμμετοχή
στα διπλωματικά παρασκήνια που συνδέονταν με την τουρκική εισβολή στο νησί. Το
πλέον αποκαλυπτικό κεφάλαιο στο βιβλίο τους είναι αυτό στο οποίο υποστηρίζουν
ότι σύμφωνα με τα στοιχεία και τις μαρτυρίες που συγκέντρωσαν ­ μία απο τις
βασικές πηγές τους ήταν ο πολιτικός σύμβουλος του τότε υπουργού Εξωτερικών
Τζέιμς Κάλαχαν, ο λόρδος Μακνάλι ­ οι Ηνωμένες Πολιτείες αρνήθηκαν την
βρετανική πρόταση για κοινή στρατιωτική παρέμβαση στην Κύπρο για να αποτρέψουν
την τουρκική εισβολή. «Εκείνη την περίοδο, ανέφερε στην παρουσίαση του βιβλίου
ο Μπρένταν Ομάλεϊ η βρετανική κυβέρνηση είχε στείλει στην Κύπρο σημαντική
ναυτική και στρατιωτική δύναμη και ζήτησε απο τις Ηνωμένες Πολιτείες να
συμμετάσχουν με τον έκτο στόλο τους σε μία κοινή επιχείρηση παρέμβασης για να
αποτρέψουν την τουρκική εισβολή. Το σχέδιο ήταν να τοποθετηθούν οι
αμερικανοβρετανικές ναυτικές δυνάμεις μεταξύ της Τουρκίας και της Βόρειας
Κύπρου. Όμως, ο τότε υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Χένρι
Κίσινγκερ απάντησε αρνητικά στο βρετανικό σχέδιο με αυστηρό βέτο».

Οι ΗΠΑ…

… είπε ο Ίαν Γκρέικ, είχαν τους δικούς τους λόγους για να θέλουν τη
διχοτόμηση της Κύπρου. Δεν έκαναν τίποτα για να σταματήσουν ούτε το
πραξικόπημα εναντίον του Μακαρίου στις 15 Ιουλίου, ούτε και τις δυο φάσεις της
τουρκικής εισβολής, και αυτό που συνέβη τον Ιούλιο του 1974 φαίνεται ύποπτα
παρόμοιο με το σχέδιο που είχαν οι Ηνωμένες Πολιτείες για την Κύπρο δέκα
χρόνια νωρίτερα, το 1964».

Στο βιβλίο…

… υποστηρίζεται επίσης ότι ο βασικός λόγος που οι Ηνωμένες Πολιτείες ήθελαν
να έχουν διευκολύνσεις στην Κύπρο ήταν για να παρακολουθούν τις πυρηνικές
δοκιμές και άλλες στρατιωτικές κινήσεις της Σοβιετικής Ένωσης. «Ας μην
ξεχνάμε, επισήμανε ο Μπρένταν Ομάλεϊ, οτι εκείνη την περίοδο υπήρχε ένταση
στον “αγώνα δρόμου” για τους πυρηνικούς εξοπλισμούς. Η Βρετανία αντιμετώπιζε
σοβαρά την περίπτωση να εγκαταλείψει τελείως τις στρατιωτικές βάσεις της στην
Κύπρο και οι Ηνωμένες Πολιτείες ανησυχούσαν και δεν ήθελαν να χάσουν σε καμιά
περίπτωση τις διευκολύνσεις και τα “κατασκοπευτικά τους παρατηρητήρια” που
είχαν στην Κύπρο σε συνεργασία πάντα με τους Βρετανούς».

Ο Ρούσσος Βρανάς λείπει σε άδεια.