[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Η μετανάστευση (νόμιμη ή παράνομη) αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα
προβλήματα για το σύνολο του ευρωπαϊκού χώρου. Μετά τις δραματικές αλλαγές
στην (πρώην) Ανατολική Ευρώπη, αλλά και άλλες περιοχές (Μεσόγειος, κ.λπ.) την
τελευταία δεκαετία, το μεταναστευτικό ρεύμα προς την Ευρώπη έχει αυξηθεί.
Μετανάστες, νόμιμοι ή παράνομοι, οικονομικοί πρόσφυγες, πολιτικοί πρόσφυγες,
διωκόμενοι κάθε μορφής, αναζητούν καταφύγιο στην Ευρώπη. Ταυτόχρονα όμως η
Ευρώπη επιχειρεί να οικοδομήσει έναν «χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και
δικαιοσύνης», μέσα στον οποίο οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) θα
μπορούν να διακινούνται ελεύθερα, χωρίς περιορισμούς και ελέγχους στα σύνορα.
Η Συνθήκη του Άμστερνταμ προβλέπει για τον σκοπό αυτό μια δέσμη από πολιτικές,
μέτρα και ρυθμίσεις, ανάμεσά τους και τη δυνατότητα ανάπτυξης κοινής
μεταναστευτικής πολιτικής. Και τούτο γιατί το πρόβλημα της μετανάστευσης,
νόμιμης ή παράνομης, δεν είναι μεμονωμένο πρόβλημα μιας χώρας. Είναι
πανευρωπαϊκό πρόβλημα που απαιτεί, σε μεγάλο βαθμό, πανευρωπαϊκές λύσεις.

Στις επιδιώξεις της αυτές, στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι να εμπεδώσει την
ελευθερία και ασφάλεια των πολιτών της (με την καταπολέμηση της
εγκληματικότητας, διακίνησης ναρκωτικών, όπλων, κ.λπ.) χωρίς όμως να
παραβιάσει τα θεμελιώδη δημοκρατικά δικαιώματα, είτε των πολιτών της είτε των
μεταναστών που νόμιμα βρίσκονται στο έδαφός της. Η επίτευξη του στόχου αυτού
δεν είναι εύκολη υπόθεση, ιδιαίτερα καθώς η Ένωση δεν θα πρέπει να καταφύγει
στην εύκολη λύση να καταστεί «φρούριο» κλειστό για τους κατατρεγμένους που
χτυπούν την πόρτα της. Σε παρόμοια διλήμματα με την υπόλοιπη Ευρώπη, αλλά
οξύτερης μορφής, βρίσκεται η Ελλάδα, η οποία τα τελευταία χρόνια έγινε χώρα
υποδοχής αυξημένου αριθμού οικονομικών προσφύγων και μεταναστών, κυρίως από
τις όμορες χώρες ­ νόμιμων και παράνομων. Αναπόφευκτα η είσοδος μεγάλου
αριθμού (παράνομων) μεταναστών συνοδεύεται από την αύξηση της
εγκληματικότητας. Το πρόβλημα είναι σοβαρό και θα πρέπει να αντιμετωπισθεί
αποτελεσματικά, ως κύρια προτεραιότητα. Θα αποτελούσε όμως λάθος η εφαρμογή
μιας στρατηγικής που θα ενοχοποιούσε όλους τους «ξένους» που ζουν στην Ελλάδα
ή που θα παραβίαζε τα θεμελιώδη δικαιώματά τους.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.