Κέρδισαν «αυξήσεις» 500 δισ.

Συνολικό «πακέτο αυξήσεων», που υπολογίζεται σε μισό τρισεκατομμύριο
δραχμές για την τελευταία πενταετία, λαμβάνουν οι εργαζόμενοι σε δημόσιο και
ιδιωτικό τομέα μέσω δικαστικών αποφάσεων. Στο ίδιο διάστημα, οι αγωγές
εργαζομένων με οικονομικά ή θεσμικού χαρακτήρα αιτήματα έχουν στα περισσότερα
δικαστήρια διπλασιαστεί…

Η εργατική τάξη πάει πλέον στον… Άρειο Πάγο και στα άλλα δικαστήρια της
χώρας. Οι δικαστικές αποφάσεις, μάλιστα, φανερώνουν μια «αλληλεγγύη» προς το
εργατικό κίνημα, αφού στις περισσότερες περιπτώσεις οι προσφεύγοντες
δικαιώνονται. Και γι’ αυτό τον λόγο ξένισαν χθες στο Ανώτατο Δικαστήριο τα
επικριτικά σχόλια μελών του Δικηγορικού Συλλόγου Αθήνας για την εγκύκλιο που
εξέδωσε ο πρόεδρός του Στεφ. Ματθίας σχετικά με τους συμβασιούχους του
δημόσιου τομέα, η οποία αντιμετωπίστηκε ως «μήνυμα προς τα δικαστήρια να μην
δικαιώνουν εργαζομένους».

Στην πραγματικότητα, με σειρά δικαστικών αποφάσεων τα Ανώτατα Δικαστήρια της
χώρας, αλλά και δικαστήρια κατώτερων βαθμών, έχουν προκαλέσει «πονοκεφάλους»
τα τελευταία χρόνια στους επιτελείς του υπουργείου Οικονομικών και απρόβλεπτες
επιβαρύνσεις στον ετήσιο κρατικό προϋπολογισμό. Από την πλευρά του Γενικού
Λογιστηρίου του Κράτους εκτιμάται ότι αυτές οι αποφάσεις έχουν ένα κόστος που
ξεπερνά τα 500 δισ. δρχ. για την τελευταία πενταετία και ένα μεγάλο μέρος από
αυτό το ποσό χορηγείται ήδη σε εκατοντάδες χιλιάδες υπαλλήλους.

Τη μεγαλύτερη επιβάρυνση (περίπου 250 δισ. δρχ.) επέφερε η απόφαση που εξέδωσε
το 1994 το Συμβούλιο της Επικρατείας για το μηνιαίο επίδομα των 18.000
δραχμών, το οποίο χορηγήθηκε και μάλιστα αναδρομικά στο σύνολο των δημοσίων
υπαλλήλων. Το επίμαχο επίδομα είχε θεσπιστεί ως κίνητρο απόδοσης το 1989 για
τους υπαλλήλους του υπουργείου Οικονομικών και ύστερα από τρία χρόνια ­ και
αφού είχε επεκταθεί και σε άλλες κατηγορίες υπαλλήλων με νομοθετικές ρυθμίσεις
­ το διεκδικούσαν οι πάντες. Και το ΣτΕ αποφάνθηκε ότι έπρεπε έκτοτε να
χορηγηθεί σε όλους (νοσοκομειακούς, εκπαιδευτικούς, εργαζομένους ΟΤΑ κ.ά.),
καθώς «ο κανόνας ήταν πλέον να χορηγείται στους περισσότερους και θα
αποτελούσε άνιση, αντισυνταγματική μεταχείριση εάν κάποιοι εξαιρούνταν…».

Σημαντικές επιβαρύνσεις, ωστόσο, συνεπάγονται για τον κρατικό προϋπολογισμό
και άλλες δικαστικές αποφάσεις των τελευταίων ετών, που ακολούθησαν αγωγές
εργαζομένων όπως.

* Η χορήγηση του οικογενειακού επιδόματος και στους δύο εργαζομένους
συζύγους. Το ζήτημα έχει κριθεί ήδη από την Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, που
επιβάλλει βάσει συνταγματικών διατάξεων και κοινοτικών οδηγιών τη χορήγηση
διπλού επιδόματος, ενώ εκκρεμεί και στην Ολομέλεια του ΣτΕ. Το κόστος της
απόφασης εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 100 δισ. δραχμές, ενώ και σε αυτήν την
περίπτωση θεωρείται βέβαιο ότι θα υπάρξει καταβολή αναδρομικών ποσών προς τους δικαιούχους.

* Η απαγόρευση παρακράτησης ποσού (0,2%) από τις μηνιαίες αποδοχές των
εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα για τον ΟΑΕΔ και τον λογαριασμό αφερεγγυότητας
που έχει συσταθεί για εργαζομένους επιχειρήσεων που οδηγούνται σε πτώχευση. Με
την απόφαση που έχει εκδοθεί από το Εφετείο Αθήνας, κρίνεται αντισυνταγματική
η παρακράτηση, καθώς το δικαστήριο αποφάνθηκε ότι «το βάρος αντιμετώπισης της
ανεργίας και εξασφάλισης της φερεγγυότητας των επιχειρήσεων πρέπει να
αναλαμβάνουν το κράτος και η εργοδοσία και όχι οι εργαζόμενοι…».

* Η υποχρέωση ομαδικής ασφάλισης των εργαζομένων, χωρίς χρονική
διακοπή, και όταν μια επιχείρηση αλλάζει εργοδότες. Το ζήτημα κρίθηκε από τον
Άρειο Πάγο ύστερα από αγωγή των εργαζομένων στα ξενοδοχεία του ομίλου Αστήρ
που μεταβιβάστηκαν σε ιδιώτες, ενώ αφορά και τις συγνωνεύσεις επιχειρήσεων,
τραπεζών. Σύμφωνα με το δικαστήριο, εάν διακοπεί η ασφάλιση, ο νέος εργοδότης
υποχρεούται να καλύψει τα δικαιώματα των εργαζομένων (συνταξιοδοτικά κ.ά.).

* Αυξήσεις σε συντάξεις και εφάπαξ αποζημιώσεις που, βάσει της αρχής
της ισότητας, πρέπει να χορηγούνται σε ορισμένες κατηγορίες υπαλλήλων που
είχαν υψηλότερες κρατήσεις από άλλους συναδέλφους τους. Για το ζήτημα έχει
αποφανθεί το Ελεγκτικό Συνέδριο, το οποίο βεβαίως έχει κρίνει ότι τα
συνταξιοδοτικά δικαιώματα που είχαν αποκτήσει οι χήρες δικαιούνται και οι χήροι.

Στις μείζονος σημασίας αποφάσεις για εργατικά ζητήματα περιλαμβάνονται εξάλλου
και οι αποφάσεις της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τους 5.000 συμβασιούχους
της ΔΕΗ (12 και 13/96), οι οποίες οδήγησαν στη μονιμοποίησή τους,
επιβαρύνοντας υπέρμετρα τη δημόσια επιχείρηση.

Αύξηση αγωγών

Όλες αυτές οι αποφάσεις και αρκετές ακόμη, μικρότερης εμβέλειας, σηματοδοτούν
και μια στροφή των εργαζομένων προς τη Δικαιοσύνη. Είναι ενδεικτικό ότι πέρυσι
το Β’ Τμήμα του Αρείου Πάγου, που εκδικάζει εργατικές διαφορές, διαχωρίστηκε
σε δύο τμήματα, ώστε να ανταπεξέλθει στον μεγάλο όγκο υποθέσεων που καλείται
πλέον να κρίνει.