Στον δρόμο που χάραξαν ο Γκλεν, ο Μπους και ο Κουστό

Ζακ Υβ Κουστό. Δεν σταμάτησε ούτε στιγμή την αγάπημένη του ενασχόληση με τη θάλασσα. Ο βυθός ήταν γι’ αυτόν τα πάντα

Ο Τζον Γκλεν πέταξε στο Διάστημα, ο Τζορτζ Μπους έπεσε με αλεξίπτωτο και ο Ζακ
Υβ Κουστό έκανε καταδύσεις. Είπε κανείς πως οι εβδομηντάρηδες είναι «κατά» των
ακραίων σπορ;

Για τους ειδικούς των «γηρατειών», η αντίληψη του τι μπορεί και τι όχι ένας
άνθρωπος μετά την έβδομη δεκαετία της ζωής του είναι εντελώς διαφορετική σε
σύγκριση με το παρελθόν. «Εφόσον δεν υπάρχουν σοβαρά προβλήματα υγείας, ένας
εξηντάρης ή ένας εβδομηντάρης μπορεί να κάνει θεωρητικά πάρα πολλά πράγματα,
τα οποία ήταν σχεδόν αδιανόητο στο παρελθόν. Θα μπορούσε να αρχίσει ένα σπορ
όπως η ιστιοπλοΐα ή η κωπηλασία, να δοκιμάσει πτώση με αλεξίπτωτο ή πτήση με
μαχητικό αεροσκάφος, αλλά όλα υπό την προϋπόθεση πως έχει καλά προετοιμαστεί
γι’ αυτό και σέβεται τα όριά του», εξηγεί ο κ. Ανστάσιος Δοντάς, ομ. καθηγητής
Παθολογίας, γενικός γραμματέας της Γεροντολογικής και Γηριατρικής Εταιρείας, η
οποία αριθμεί 250 μέλη.

Σήμερα στην Ελλάδα ζουν 1.500.000 άνθρωποι, οι οποίοι έχουν συμπληρώσει το 65ο
έτος της ηλικίας τους. Η ομάδα που αυξάνεται όμως σημαντικά τα τελευταία
χρόνια είναι όσοι έχουν συμπληρώσει το 80ό έτος της ηλικίας τους. Ο αριθμός
των ογδόντα και κάτι είναι περίπου 400.000 άτομα. «Το ενδιαφέρον είναι πως
αυτή η ομάδα αυξάνεται συνεχώς παρ’ ότι δυο-τρεις δεκαετίες παλαιότερα όλοι θα
μίλαγαν για ανθρώπους “ξεγραμμένους”. Το φαινόμενο δεν είναι μόνον ελληνικό.
Στην Αγγλία, η βασίλισσα Ελισάβετ το ’47 απέστειλε προσωπική συγχαρητήρια
επιστολή σε 250 άτομα που είχαν συμπληρώσει αισίως έναν αιώνα ζωής. Πέρυσι την
ίδια επιστολή παρέλαβαν 4.000 άνθρωποι. Ο μέσος χρόνος ζωής του ανθρώπου μέσα
σ’ έναν αιώνα αυξήθηκε κατά 35 χρόνια. Τώρα πια όλοι μιλάνε για «επιτυχές
γήρας» και όχι για «συνθήκες γήρατος» όπως ήταν συνηθισμένο. Και όλα δείχνουν
ότι δεν είναι καθόλου απίθανο σε λίγα χρόνια να αυξηθεί και άλλο το όριο
συνταξιοδότησης, από τα 65 στα 70 χρόνια. Τι μπορεί, λοιπόν, το ανθρώπινο σώμα
ύστερα από εξήντα χρόνια ζωής;

Βάδισμα

Ποιο γήρας; Ο Τζον Γκλεν πέρασε επιτυχώς το πείραμα του διαστήματος

«Το πιο απλό είναι να βαδίζει γρήγορα», λέει ο κ. Δοντάς.

«Με είκοσι-τριάντα λεπτά της ημέρας βάδισμα, ο οργανισμός διατηρεί τη φυσική
του κατάσταση. Με προσεγμένη διατροφή γενικά, ένας άνθρωπος και στα εξήντα
πέντε του μπορεί να αρχίσει ένα σπορ, ακόμη και αν δεν το έχει ξανακάνει στη
ζωή του.

Το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι χειμερινοί κολυμβητές. Η περίπτωση
του Γκλεν, ο οποίος έμεινε μία εβδομάδα στο Διάστημα, μας έδωσε σημαντική
γνώση για την αντοχή του σώματος.

Πέρασε μια τρομερή δοκιμασία. Ο οργανισμός σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας
παθαίνει σε μεγάλο βαθμό αφαλάτωση και χρειάζεται τουλάχιστον δεκαπέντε ημέρες
να συνέλθει. Όμως, τα κατάφερε».

Η άσκηση

Τζορτζ Μπους. Ένας εβδομηντάχρονος με αλεξίπτωτο

Για τους γεροντολόγους ένα από τα μυστικά είναι η άσκηση. Ένα άλλο είναι η
καλή διατήρηση του αναπνευστικού και καρδιακού συστήματος. Θυμίζουν ότι «κάθε
ηλικία έχει τη δική της ταχύτητα», αλλά επισημαίνουν πως με τις συμβουλές των
ειδικών ακόμα και στα εβδομήντα του κάποιος μπορεί να πέσει με αλεξίπτωτο ή να
ανεβεί στα Ιμαλάια. «Στα 65 του ο οργανισμός είναι σε έκπτωση, όλα τα
συστήματά του εκπίπτουν», εξηγεί ο κ. Κωνσταντίνος Κουτούδης,
γιατρός-γεροντολόγος. «Όμως παίζει μεγάλο ρόλο ο τρόπος ζωής. Έχει διαπιστωθεί
πως ένας οργανισμός που εκτίθεται στον θόρυβο χάνει κατά 40% την ικανότητα του
ανοσοποιητικού. Επίσης χάνει σε πολύ μεγάλο βαθμό αναγκαία ποσότητα ελαστίνης
και κολλαγόνου, δύο πολύτιμα συστατικά των οστών.

Οι βασικές αρθρώσεις, οι αγκώνες και τα γόνατα, έχουν προβλήματα. Σιγουρα δεν
είναι ότι καλύτερο να αφήσεις ένα σώμα εβδομήντα χρόνων να “σκάσει” στο
έδαφος, έστω και με μικρή ταχύτητα. Οι κίνδυνοι για τραυματισμούς μεγαλώνουν.
Γι’ αυτό χρειάζεται μεγάλη προσοχή». Ο κ. Κουτούδης συμβουλεύει, συχνά,
ανθρώπους «άνω των εξήντα» για τον τρόπο με τον οποίο θα ασκηθούν και θα
χρησιμοποιήσουν το σώμα τους.

Έχει δει ορειβάτες στα 80 τους να γυρνούν τα βουνά με ένα μπαστούνι και άτομο
87 ετών να κάνει ποδήλατο όπως όταν ήταν παιδί. «Το κακό είναι ότι εμείς οι
Έλληνες δεν γυμναζόμαστε αρκετά.

Και ενώ έχουμε την τύχη να ζούμε σε ένα καταπληκτικό κλίμα, αντικαταθλιπτικό,
ενώ έχουμε τη θαυμάσια μεσογειακή κουζίνα, η ζωή μας, ιδιαίτερα από μια ηλικία
και μετά, γίνεται εντελώς καθιστική.

Ο Έλληνας ακόμα προτιμά καφέ και κουβεντούλα στο καφενείο, παρά έναν περίπατο.
Βεβαίως υπάρχουν και εξαιρέσεις».

Αντί για το καφενείο προτίμησε τις καταδύσεις

Στα 63 του χρόνια ο κ. Μάνος Αναγνώστου, συνταξιούχος της Αγροτικής Τράπεζας,
απολαμβάνει συχνά τη μαγεία του βυθού. Πριν από πέντε χρόνια, τη στιγμή που
πολλοί συνομήλικοί του σκέφτονται μόνο το καφενείο και τη σύνταξη, εκείνος
χτύπησε την πόρτα μιας σχολής καταδύσεων στον Πειραια και ζήτησε να του μάθουν
να καταδύεται!

Μάλιστα είναι τέτοιος ο ενθουσιασμός του για τις καταδύσεις που παρέσυρε και
την 22χρονη σήμερα κόρη του, Ιωάννα. Έτσι δεν είναι λίγες οι φορές που πατέρας
και κόρη βουτούν μαζί στο απέραντο γαλάζιο. Το παράπονό του είναι ότι δεν
βρίσκει συχνά ανθρώπους της ηλικίας του να τον ακολουθούν στις υποβρύχιες
εξορμήσεις του.

«Πάντα μου άρεσε η θάλασσα. Κατάγομαι από τη Σάμο και κολυμπούσα από τριών
χρόνων παιδάκι», λέει. «Ελεύθερη κατάδυση ­ χωρίς μπουκάλες ­ έκανα συχνά.
Όμως σιγά-σιγά ωρίμασε μέσα μου η ιδέα να δοκιμάσω και με αυτόνομη καταδυτική
συσκευή για να απολαμβάνω περισσότερο αυτά που μόνο στιγμιαία έβλεπα πριν με
την ελεύθερη κατάδυση».

Η γυμναστική δεν κοιτάζει ηλικίες

Είναι γυμναστές. Ο Ζακ και η Κλοντέτ διατηρούν τη φόρμα τους σε άριστη κατάσταση γυμνάζοντας … άλλους

Τρέφεται «comme les bebes» («όπως τα μωρά»). Το πρωινό του είναι «γάλα και
σοκολάτες». Η διαφορά όμως με τους συνομηλίκους του δεν είναι μόνο στο πρωινό.
Για την ακρίβεια, ακολουθεί αμέσως μετά: γιατί, εσείς γνωρίζετε πολλούς
ανθρώπους που στα 69 τους χρόνια γυμνάζονται από τις… 9 το πρωί έως τις 6.30
το απόγευμα και μάλιστα… επαγγελματικά;

«Δεν υπάρχει πλέον ηλικία», είναι κατηγορηματικός ο Ζακ Κρεμπέρ, ο οποίος ζει
με τη σύζυγό του Κλοντέτ μόνιμα στην Αθήνα, τα τελευταία χρόνια. «Μπορεί να
είναι κανείς γέρος στα 20 και νέος στα 60». Ο κ. Κρεμπέρ, που στα “τυπικά” του
νιάτα ήταν ακροβάτης, χρόνια τώρα ασκεί το επάγγελμα του γυμναστή. Και έχει
αναπτύξει μια εντελώς προσωπική φιλοσοφία για το “βενζινάδικο” της ύπαρξης. «Η
ακινησία φέρνει τον θάνατο, η κίνηση είναι ζωή», λέει χαρακτηριστικά και
σίγουρα κάτι παραπάνω ξέρει. Η κίνηση, σε συνδυασμό με την αποχή από το αλκοόλ
και το κάπνισμα, «είναι που κάνει τη διαφορά».

Η συνηθέστερη φιλοφρόνηση για τον κ. Κρεμπέρ είναι όταν οι άνθρωποι
αντιμετωπίσουν μ’ ένα «αποκλείεται» την «είδηση» της ηλικίας του. Δεν φαίνεται
για 69 ετών. Εκτός από τη γυμναστική που κάνει σε καθημερινή φάση και μάλιστα
επαγγελματικά σε μεγάλο γυμναστήριο της Γλυφάδας, του αρέσουν ιδιαίτερα τα
ταξίδια και έχει ήδη κάνει αρκετά. Η Ελλάδα αποτελεί επιλογή για «απόλαυση του χρόνου».

Αντοχές

Τι θα έλεγε σε συνομηλίκους και μη; «Πολλά και απλά που ήδη όλοι γνωρίζουμε,
όπως συμβουλευτείτε τον γιατρό σας συστηματικά, δεν μπορείτε να φανταστείτε τι
δυνατότητες αναξιοποίητες έχει το σώμα μας. Αν του συμπεριφερόμαστε σωστά έχει
τεράστιες δυνάμεις, ενώ αν το κακομεταχειριζόμαστε χάνει κι αυτές τις λίγες.
Και έχει εκπληκτικές αντοχές το σώμα μας. Αλήθεια, υπάρχουν πολλές μηχανές που
λειτουργούν ύστερα από εξήντα χρόνια;».

Όσα περισσότερα δίνεις τόσα περισσότερα παίρνεις, θα μπορούσε να είναι το
σύνθημά του. «Είμαστε όλοι διαφορετικοί, σίγουρα. Ο τρόπος που κανείς
μεγαλώνει έχει σημασία. Ο στόχος τού να ζήσεις πολύ όμως, είναι στόχος του να
ζήσεις καλά. Και για να ζήσεις καλά πρέπει ν’ αφήσεις το αίμα σου να κυλάει,
να το οξυγονώνεις, να έχεις καθαρούς πνεύμονες χωρίς νικοτίνη και μόλυνση, να
αποφεύγεις την αύξηση της νευρικότητας, το άγχος του θορύβου και βέβαια να
κάνεις ασκήσεις».

Ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την άσκηση, ο Ζακ τονίζει την αναγκαιότητα της
γυμναστικής «με μια σειρά». Βήμα-βήμα μπορεί ο καθένας να ξανακερδίσει τον
χαμένο χρόνο. «Δεν υπάρχει ηλικία που να μην μπορεί κανείς ν’ αρχίσει τη
γυμναστική. Όλα εξαρτώνται από τις δυνατότητές μας. Χρεάζεται όμως να υπάρχει
έλεγχος και θέληση. Καλή φυσική κατάσταση και συνδυασμός με διατροφή υγιεινή
και ποικίλη, οπωσδήποτε φρούτα και λαχανικά, οδηγεί σε αυτό που λέμε νεότητα».

Με την ιδιότητα του γυμναστή αλλά και του συντρόφου της Κλοντέτ, ο Ζακ Κρεμπέρ
έχει άποψη και για τις κυρίες. «Αποφύγετε την οστεοπόρωση, συμβουλευθείτε τον
γυναικολόγο σας, προσέξτε το καρδιαγγειακό σύστημα, αλλά, το κυριότερο,
μείνετε ωραίες και χαρούμενες».