Ακόμη 150 δισ. για Υγεία και Παιδεία

Οι τομείς της Υγείας, της Παιδείας και οι χαμηλοσυνταξιούχοι θα μοιραστούν
περίπου 150 δισ. δραχμές επιπλέον το 2000. Αυτό προβλέπουν τα σχέδια του ΥΠΕΘΟ

Σε 150 δισ. δρχ. υπολογίζει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας ότι θα περιορισθεί
το ποσό των πρόσθετων δαπανών του προϋπολογισμού του 2000, οι οποίες θα
μπορούσαν να διατεθούν για την κάλυψη κοινωνικών αναγκών και να προσλάβουν
έτσι χαρακτήρα προεκλογικών παροχών.

Στην πραγματικότητα δύσκολα θα μπορούσε κανείς να ονομάσει ένα τέτοιο ποσόν ως
παροχές ή ως «πακέτο Σημίτη», αφού το μέγεθος των παρεμβάσεων που επιτρέπει
είναι περιορισμένο. Αλλά στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, τουλάχιστον, δεν
βλέπουν άλλες δυνατότητες για δαπάνες, με δεδομένο τον στόχο για συγκράτηση
του ελλείμματος στο 1,7% του ΑΕΠ.

Το ποσό των 150 δισ. δρχ. είναι η προβλεπόμενη πραγματική αύξηση των
πρωτογενών δαπανών του τακτικού προϋπολογισμού, σε σύγκριση με το 1999. Η
ονομαστική αύξηση, με εκτίμηση για πληθωρισμό 2%, υπολογίζεται ότι θα είναι
4%, δηλαδή 300 δισ. δρχ. (οι πρωτογενείς δαπάνες του προϋπολογισμού του 1999
ήταν 7.700 δισ. δρχ.).

Καμία χαλάρωση

Όπως τονίζουν αρμόδιες πηγές του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, το ποσό των
150 δισ. δρχ. «είναι το περιθώριο που μας δίνει η αύξηση του ΑΕΠ και η μείωση
του πληθωρισμού». Είναι, δηλαδή, μια αυτοχρηματοδοτούμενη δαπάνη, προσθέτουν
οι ίδιες πηγές, θέλοντας να καταστήσουν σαφές ότι καμία χαλάρωση δεν
συνεπάγεται στην άσκηση της δημοσιονομικής πολιτικής.

Πράγματι, η αύξηση του ΑΕΠ το 2000 προβλέπεται να είναι 3,5%. Μαζί με τον
πληθωρισμό θα είναι ασφαλώς μεγαλύτερη ως ποσοστό από την αύξηση του 4% των
δαπανών του προϋπολογισμού. Αυτό δείχνει ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει να
εφαρμόζει την αρχή, σύμφωνα με την οποία οι πρωτογενείς δαπάνες του τακτικού
προϋπολογισμού κατά ποσοστό υψηλότερο μεν του πληθωρισμού, αλλά χαμηλότερο της
ονομαστικής αύξησης του ΑΕΠ. Με αυτό τον τρόπο εξασφαλίζεται η σταδιακή μείωση
του ελλείμματος, όπως απαιτεί το Σύμφωνο Σταθερότητας, το οποίο θα αρχίσει να
εφαρμόζεται και στην Ελλάδα αμέσως μόλις ενταχθεί στη ζώνη του ευρώ. Επίσης, η
μείωση του ελλείμματος είναι βασική προϋπόθεση για τη σταδιακή αποκλιμάκωση
του δημοσίου χρέους, το οποίο εξακολουθεί να είναι από τα υψηλότερα στην
Ευρωπαϊκή Ένωση.

Βεβαίως, εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι ο προϋπολογισμός του 2000 θα προβλέπει
μια σημαντική εξοικονόμηση δαπανών για τόκους, δεδομένου ότι αναμένεται πτώση
των επιτοκίων. Οι δαπάνες για τόκους το 1999 ήταν 3.350 δισ. δρχ. Όμως το
υπουργείο Εθνικής Οικονομίας δεν φέρεται διατεθειμένο να συζητήσει το
ενδεχόμενο χρησιμοποίησης του ποσού αυτού για να αυξήσει τις πρωτογενείς
δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού. Σύμφωνα με όσα υποστηρίζουν τα στελέχη
του, ο προορισμός του ποσού αυτού είναι να χρηματοδοτήσει: 1) τις ανάγκες του
εξοπλιστικού προγράμματος και 2) την εθνική συμμετοχή στο Κοινοτικό Πλαίσιο
Στήριξης. Σημειώνεται ότι στην πενταετία 2000-2004, οι δύο αυτές ανάγκες θα
απαιτήσουν δαπάνες περίπου 5 τρισ. δρχ., συνολικά.

ΕΚΑΣ

Αν ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας δεν παρεκκλίνει τελικά από την πορεία αυτή,
υπό το βάρος των πιέσεων που αναμφίβολα θα ασκηθούν κατά την περίοδο
κατάρτισης του προϋπολογισμού, θα χρειασθεί να επιστρατεύσει όλη την
επινοητικότητά του για να κατανείμει το ποσό των 150 δισ. δρχ. με τρόπο που να
αναδεικνύει ένα κοινωνικό πρόσωπο για την κυβέρνηση. Όπως υποστηρίζουν τα
στελέχη του ΥΠΕΘΟ, «ασφαλώς πρέπει να πάρουμε μέτρα στήριξης των ασθενέστερων
κοινωνικά τάξεων. Στους τομείς της Υγείας και της Παιδείας, για παράδειγμα,
πρέπει να υπάρξει πραγματική αύξηση δαπανών, ενώ το ίδιο πρέπει να ισχύσει και
για τους χαμηλοσυνταξιούχους». Ειδικότερα για τους χαμηλοσυνταξιούχους, είναι
σχεδόν βέβαιο ότι θα δοθεί μια σημαντική αύξηση του Επιδόματος Κοινωνικής
Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΚΑΣ), ενώ ήδη έχει προαναγγελθεί επέκταση της
χορήγησης του επιδόματος αυτού στους συνταξιούχους του Οργανισμού Γεωργικών
Ασφαλίσεων (ΟΓΑ).

Πάντως, δεν μπορεί ακόμη να προεξοφληθεί ότι το σύνολο των 150 δισ. δρχ. θα
διατεθεί μόνο για κοινωνικούς σκοπούς. Και αυτό γιατί είναι πιθανόν να
ανακύψουν αυξημένες ανάγκες και σε άλλους τομείς, οι οποίες δεν θα μπορέσουν
να καλυφθούν μόνο με την ονομαστική αύξηση των σχετικών δαπανών κατά 2%.

Οι πιθανότητες να κινηθεί ο προϋπολογισμός του 2000 στο αυστηρό πλαίσιο που
προαναφέρθηκε και να μη δοθούν πρόσθετα κονδύλια υπό μορφήν παροχών
ενισχύονται από το γεγονός ότι τα μεγέθη του θα ελεγχθούν διεξοδικά από την
Ευρωπαϊκή Επιτροπή. «Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η Επιτροπή θα εξετάσει
“λυσσαλέα” τον προϋπολογισμό του επόμενου έτους», λέει χαρακτηριστικά πηγή του
υπουργείου Εθνικής Οικονομίας.

Η αίτηση

Αυτό θα συμβεί επειδή τον Μάρτιο του 2000 θα υποβάλει η Ελλάδα την αίτηση
ένταξής της στη ζώνη του ευρώ. Επομένως, η Επιτροπή θα θέλει να γνωρίζει, πριν
εκδώσει τη σχετική γνωμάτευσή της, κατά πόσον η Ελλάδα σκοπεύει να συνεχίσει
να βαδίζει στον δρόμο της ΟΝΕ ή προτίθεται να παρεκκλίνει, θεωρώντας ότι οι
υποχρεώσεις της εξαντλήθηκαν με την εκτέλεση του προϋπολογισμού του 1999.

Η παραμικρή ένδειξη ότι θα συμβεί το τελευταίο θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια
αρνητική γνωμάτευση της Επιτροπής και των άλλων κοινοτικών οργάνων, ιδίως μετά
το «κακό προηγούμενο» της Ιταλίας.

Άλλωστε, σύμφωνα με το νέο θεσμικό πλαίσιο για την ΟΝΕ, η Ελλάδα, όπως και τα
άλλα κράτη-μέλη, είναι υποχρεωμένη να υποβάλει νέο πρόγραμμα σύγκλισης στην
Ευρωπαϊκή Ένωση, αμέσως μετά την κατάθεση του προϋπολογισμού της. Αυτό
υπολογίζεται ότι θα γίνει μεταξύ Νοεμβρίου του 1999 και Ιανουαρίου του 2000.
Ετσι, η Επιτροπή θα έχει στα χέρια της έναν οδηγό για τον προγραμματισμό των
ελληνικών μακροοικονομικών μεγεθών όχι μόνο για το 2000, αλλά και για τα πρώτα
χρόνια της ένταξης της χώρας στην ΟΝΕ. Έναν προγραμματισμό, ο οποίος στην
πραγματικότητα θα δεσμεύει και την επόμενη κυβέρνηση, να συνεχίσει στην ίδια
κατεύθυνση της δημοσιονομικής πειθαρχίας.