ΠΡΟΣΩΠΑ «Άρχοντες του Πολέμου»

Τρεις συγγραφείς και διάσημοι διαφωνούντες της πρώην Γιουγκοσλαβίας κρίνουν σ’
ένα βιβλίο τούς προέδρους των χωρών τους.

Μοιραίοι ηγέτες. Τρεις συγγραφείς κρίνουν τους προέδρους Μιλόσεβιτς, Τούτζμαν, Ιζετμπέγκοβιτς

«Υπήρξε ο πιο επιζήμιος πολιτικός στην ιστορία του σερβικού λαού και του
σύγχρονου σερβικού κράτους», γράφει ο Σέρβος Βίντοσαβ Στεβάνοβιτς στους
«Άρχοντες του Πολέμου» (εκδ. L’ Esprit des Peninsules). Μαζί με τον Κροάτη
Πρένταγκ Ματβέγιεβιτς και τον Βόσνιο Ζλάτκο Ντιζντάρεβιτς, δικάζει τον
Γιουγκοσλάβο πρόεδρο, τον Κροάτη ομόλογό του Φράνιο Τούτζμαν και τον Βόσνιο
ηγέτη Αλία Ιζετμπέγκοβιτς.

Εξόριστος στο Παρίσι, ο Στεβάνοβιτς είναι πεπεισμένος ότι οι βομβαρδισμοί του
ΝΑΤΟ ενίσχυσαν τον Μιλόσεβιτς, τον οποίο θεωρεί κύριο υπεύθυνο για το
διαμελισμό της Γιουγκοσλαβίας σε μικρά κράτη, «εναντίον των οποίων ξεκίνησε
πόλεμο», και για μια «ατιμασμένη», κατεστραμμένη Σερβία. Ωστόσο, δεν βλέπει να
τελειώνει η εξουσία του Μιλόσεβιτς ­ ενός «αντιδημοκράτη, εκλεγμένου
ημιδικτάτορα», ο οποίος αντλεί δύναμη από τις δοκιμασίες που κάνει τον λαό του
να υφίσταται ­ επειδή πιστεύει πως «στη Σερβία, η αντιπολίτευση ηττήθηκε».

Για τον Ματβέγεβιτς, το θέμα της αυτοκτονίας προσφέρει εξηγήσεις για την
πορεία του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, του οποίου ο πατέρας, η μητέρα κι ένας θείος
αυτοκτόνησαν, ή του Φράνιο Τούτζμαν, που ο πατέρας του ήταν αυτόχειρας.
Καταλογίζει στον Τούτζμαν μια δεκαριά αμαρτήματα (ματαιοδοξία, δεσποτισμός…)
και στο πολιτικό επίπεδο, η απογοήτευση είναι πλήρης: «Κράτος όπου βασιλεύει
ένα μόνο κόμμα», «ολοκληρωτικός έλεγχος των μέσων ενημέρωσης», «επεκτατική
πολιτική», «απερίγραπτος νεποτισμός»… «Το γεγονός ότι υπάρχει στη γειτονική
Σερβία ένας πολιτικός πιο φαύλος και πιο ένοχος ­ ένοχος ενώπιον του σερβικού
λαού και ενώπιον του κόσμου ­ δεν δικαιολογεί σε τίποτε τον Φράνιο Τούτζμαν»,
γράφει ο Ματβέγεβιτς, που σήμερα ζει στην Ιταλία.

Ο Αλία Ιζετμπέγκοβιτς μπορεί να θεωρηθεί «περισσότερο θύμα παρά άρχοντας»,
υποστηρίζει ο Ντιζντάρεβιτς, διευθυντής της εφημερίδας «Οσλομποτζένιε» του
Σαράγεβο, ωστόσο φέρει ευθύνη επειδή έκανε την πολυπολιτισμική Βοσνία ένα
μικροσκοπικό μουσουλμανικό κράτος όπου η διαφθορά κυριαρχεί. «Αναμφίβολα ο
Αλία δεν είναι ένοχος για μια τραγωδία», γράφει, αλλά «είναι υπεύθυνος γι’
αυτό που έγινε η Βοσνία σήμερα: μια δυστυχισμένη χώρα όπου κατοικούν
δυστυχισμένοι άνθρωποι και η οποία βρίσκεται στη χαμηλότερη βαθμίδα της
ευρωπαϊκής κλίμακας».