Άλλο Κύπρος, άλλο Κόσοβο

Εθνοκάθαρση, αγνοούμενοι, πρόσφυγες… Στην Κύπρο, η γιουγκοσλαβική κρίση
ξύνει παλιές πληγές. Οι Κύπριοι θέλουν τον διάλογο. Μα θα χρειαστεί η
παρέμβαση των ΗΠΑ και της Ευρώπης για να τον αποδεχθεί και η Άγκυρα.

Ανοιχτές πληγές. Μητέρες Ελληνοκυπρίων, οι οποίοι αγνοούνται από την εποχή της εισβολής τού Αττίλα στο νησί, σε μία από τις πολλές διαδηλώσεις τους στη Λευκωσία

Ίσως να είναι οι στρατιές των προσφύγων, οι χιλιάδες των νεκρών ή τα
χιλιόμετρα του συρματοπλέγματος που χωρίζουν το νησί στα δύο. Ίσως πάλι να
είναι η οργή των θυμάτων της εθνοκάθαρσης, που άρχισε πριν από 25 χρόνια και
δεν τιμωρήθηκε ποτέ, ούτε από διεθνή δικαστήρια ούτε από βομβαρδιστικά. Όλα
αυτά φέρνουν την Πρίστινα πολύ κοντά στην Κύπρο.

Αν χιλιάδες αυτιά στην Κύπρο ακούνε προσεκτικά κάθε μέρα τις ειδήσεις από τη
Γιουγκοσλαβία είναι γιατί οι Κύπριοι φοβούνται πως ενδεχόμενος διαμελισμός τού
Κοσσυφοπεδίου ανάμεσα σε Σέρβους και Αλβανόφωνους θα μπορούσε να θέσει ένα
επικίνδυνο προηγούμενο για το μέλλον του νησιού.

Παλιές πληγές

Το 1999 είναι για τη Λευκωσία μια ευκαιρία για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων
για οριστική διευθέτηση του προβλήματος της διαίρεσης του νησιού, εν όψει της
ένταξης της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Όμως, η κρίση του Κοσσυφοπεδίου
ξανανοίγει παλιές πληγές. «Τι έκανε η Ατλαντική Συμμαχία όταν η Τουρκία
εισέβαλε στην Κύπρο;» αναρωτιέται ο Αρχιεπίσκοπος Λευκωσίας Χρυσόστομος. Τι
έκανε και τι κάνει η Δύση, αναρωτιέται η ιταλική εφημερίδα «Ντιάριο ντελα
Σετιμάνα», όσο η Αγκυρα έριχνε το στρατηγικό βάρος της στην περιοχή και όσο τα
συμφέροντα των Ευρωπαίων επιχειρηματιών εμπόδιζαν για ένα τέταρτο τού αιώνα τη
συμμόρφωση προς τα ψηφίσματα του ΟΗΕ που καταδίκαζαν την τουρκική κατοχή;

Πικρία

Οι Κύπριοι νιώθουν οργή, απογοήτευση, ακόμη και φόβο, μπροστά στις διαταραχές
της παγκόσμιας ισορροπίας. Δεν μπορούν να κρύψουν την πικρία τους για τη Δύση,
που την κατηγορούν ότι εφαρμόζει πολιτική δύο μέτρων και δύο σταθμών.

Οι λαοί

Προσφάτως, η Ουάσιγκτον εκδήλωσε την πρόθεσή της να αρχίσουν ξανά οι
διαπραγματεύσεις. Η κυπριακή κυβέρνηση εμμένει στην πρότασή της για μια
διζωνική ομοσπονδία με ενιαία εθνική κυριαρχία. Οι Τουρκοκύπριοι ζητούν
συνομοσπονδία δύο ανεξάρτητων και κυρίαρχων κρατικών οντοτήτων. Η κυπριακή
κυβέρνηση έχει επίγνωση πως τίποτα δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς την
αποφασιστική παρέμβαση των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όμως, εκεί όπου η διπλωματία και η πολιτική βούληση της διεθνούς κοινότητας
παραμένουν αδρανείς, οι λαοί μπορούν να κάνουν θαύματα. Από αυτή την άποψη, η
Κύπρος δεν μοιάζει σε τίποτα με το Κοσσυφοπέδιο. Μολονότι στη διάρκεια τής
βρετανικής κατοχής οι αποικιοκράτες φρόντιζαν να τους κρατούν χωρισμένους για
να διοικούν καλύτερα το νησί, οι Ελληνοκύπριοι και οι Τουρκοκύπριοι δεν
σέρνουν πίσω τους ένα πολύχρονο παρελθόν καχυποψίας και μίσους. Στη Λευκωσία,
οι παλιότεροι θυμούνται με νοσταλγία τα χρόνια που οι δύο κοινότητες ζούσαν
μαζί τις χαρές και τις λύπες του νησιού, γλεντούσαν στους γάμους, γιόρταζαν
στα πανηγύρια, προσκυνούσαν μαζί ακόμη και στον ναό της Παρθένου Μαρίας.

Παρ’ όλα αυτά, η Κύπρος δεν έχει αυταπάτες. Άλλο να θέλει κανείς την ειρήνη
και άλλο να μπορεί να την αποκτήσει. Η πραγματικότητα της καθημερινής ζωής δεν
αρκεί για να «διορθώσει» την πορεία της Ιστορίας.

Οι «Οκτώ»

Δήλωση για το Κυπριακό ενέκρινε χθες η διάσκεψη των «Οκτώ» στην Κολωνία. Με τη
δήλωση καλείται ο γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Κόφι Ανάν να
συγκαλέσει συνομιλίες στη βάση των αποφάσεων των Ηνωμένων Εθνών το φθινόπωρο,
για αναζήτηση πολιτικής λύσης του Κυπριακού.

Επίσης, καλούνται τα μέρη να δεσμευθούν για συνομιλίες χωρίς όρους επί όλων
των θεμάτων και να συνεχίσουν να συνομιλούν μέχρι να εξευρεθεί λύση.

Στο κείμενο γίνεται αναφορά σε «θεμιτές διαφορετικές απόψεις» των δύο πλευρών
που «πρέπει να ληφθούν υπ’ όψιν» και ζητείται από τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ
να καλέσει «στη βάση των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας» τους ηγέτες των
δύο πλευρών να συμμετάσχουν σε συνομιλίες που θα πραγματοποιηθούν το
φθινόπωρο, επί της πορείας των οποίων οι ηγέτες των Οκτώ αναμένουν μία έκθεση
στη διάσκεψη του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη,
τον Νοέμβριο.

Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Ραούφ Ντενκτάς απέρριψε χθες την πρόταση των «οκτώ» και
επανέλαβε τις αξιώσεις του για διακρατικές συνομιλίες. Το Κυπριακό, είπε σε
συνέντευξή του στην αγγλόφωνη τουρκική εφημερίδα «Turkish Daily News», είναι
θέμα γεωστρατιγικής ισσοροπίας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.