ΔΡΟΜΟΙ

… ταις ημέραις, μετά την θλίψιν εκείνην ο ήλιος σκοτισθήσεται, και η σελήνη
ου δώσει το φέγγος αυτής, και οι αστέρες έσονται εκ του ουρανού πίπτοντες, και
οι δυνάμεις αι εν τοις ουρανοίς σαλευθήσονται. και τότε όψονται τον υιόν του
ανθρώπου ερχόμενον εν νεφέλαις μετά δυνάμεως πολλής και δόξης… Περί δε της
ημέρας εκείνης ή της ώρας ουδείς οίδεν, ουδέ οι άγγελοι εν ουρανώ, ουδέ ο
υιός, ει μη ο πατήρ». (Κατά Μάρκον Ευαγγέλιον, ιγ΄, 24-26, 32).

… της ανθρώπινης ιστορίας απασχολεί όλες τις θρησκείες, τόσο περισσότερο,
όσο παλιότερες είναι αυτές. Για τους Εβραίους, η Δημιουργία ακολουθεί κύκλους,
που καθένας από αυτούς διαρκεί 6.000 χρόνια. Σήμερα βρισκόμαστε στο έτος 5759.
Έτσι, σε 241 χρόνια θα πάρει τέλος ο τρέχων κύκλος. Στην άλλη μεγάλη
μονοθεϊστική θρησκεία, τον μωαμεθανισμό, είτε στο Κοράνι είτε στα λόγια και τα
έργα του Μωάμεθ, οι αναφορές στην ημέρα της Κρίσης είναι πολυάριθμες.
Αντίθετα, η έννοια της Κρίσης και της συντέλειας του κόσμου απουσιάζει από τον
βουδισμό. Για τους βουδιστές, ποτέ κανένας δεν γεννιέται ούτε και πεθαίνει,
μονάχα περνάει σε μια άλλη μορφή για να γίνει ένα με το Σύμπαν. (Βέβαια, στη
λαϊκή βουδιστική παράδοση δεν λείπουν οι δαίμονες, η Κόλαση και οι θεότητες
που κρίνουν τους νεκρούς ­ εκφράζουν μια βαθύτερη ανθρώπινη ανάγκη). Εκεί που
το τέλος της ιστορίας έχει γίνει εμμονή είναι στην Αμερική, μια χώρα χωρίς
ιστορία. Ο Χριστός δεν ξανάρθε στη Γη το 1844, όταν τον περίμεναν οι Μάρτυρες
του Ιεχωβά. Ο ιδρυτής τους Τσαρλς Ράσελ υποχρεώθηκε να αναβάλει την έλευση του
Κυρίου για το 1914. Μα ούτε και τότε ήρθε. Ούτε το 1925, ούτε το 1975.

… έλξη της νέας χιλιετίας υποκύπτει και ο Πάπας, που τον τελευταίο καιρό
μιλάει κάθε τόσο για τη δεύτερη έλευση του Χριστού. «Η πολιτεία μας δεν είναι
σταθερή», λέει. «Όμως δεν γνωρίζουμε πότε ακριβώς θα έρθει το τέλος του
κόσμου. Χρειάζεται υπομονή». Την υπομονή τους φαίνεται πως έχουν χάσει μερικοί
Γερμανοί θεολόγοι που προτιμούν να πιστεύουν στη σύγκλιση του κόσμου με τον
Θεό παρά στην έλευση του Χριστού σε αυτόν.

… είναι ένας τρόπος ζωής για την αιγυπτιολόγο Τζόαν Φλέτσερ. Ειδικότητά της
είναι οι μούμιες. Τις ανακαλύπτει παντού, είτε στην Αίγυπτο και το Περού, είτε
στην Αγγλία. Οι μούμιες, λέει, μπορεί να είναι βουβές και βαλσαμωμένες, αλλά
«μιλάνε» από μόνες τους. Μια μοναδική τρίχα, ένα νύχι, μπορεί να πει μια
ολόκληρη ιστορία για την αρχαία ζωή. Η γυναίκα που ανακάλυψε σε ένα αιγυπτιακό
νεκροταφείο του 3400 π.Χ. είχε το συνήθειο να τρώει τα νύχια της. Μπορούν
άραγε αυτά τα δαγκωμένα νύχια κάτι να μας πουν 5.400 χρόνια αργότερα; Ίσως, αν
δούμε πώς έγινε γνωστή η Φλέτσερ. Όχι γιατί ανακάλυψε νέες πυραμίδες, αλλά μια
ταπεινή, την πιο αρχαία ψείρα. Τη βρήκε γαντζωμένη, εκεί, σε ένα αρχαίο
κρανίο, που πάνω του απόμεινε χιλιάδες χρόνια, ίσως για να θυμίζει πάντα στον
άνθρωπο εκείνη τη «θεία φαγούρα», που όσο τη νιώθει ξέρει πως είναι ακόμη
ζωντανός και χαίρεται γι’ αυτό.