Δύο φορές πρόσφυγες οι Σέρβοι του Κοσόβου

Ταξίδευαν περίπου 10 ώρες διασχίζοντας σχεδόν όλο το Κόσοβο, από Νότο προς
Βορρά. Πίσω τους άφησαν μόνο τις αναμνήσεις τους, μαζί και τα περισσότερο
πράγματα που συνήθως αποτελούν την οικοσκευή ενός διώροφου σπιτιού. Πήραν μόνο
τα προσωπικά τους αντικείμενα και το γέρικο λαμπραντόρ, την Μπόνι. Είναι το
σκυλί τους, που δεν το αποχωρίζονται ποτέ. Ούτε όταν έφυγαν από το Κνιν.

ΒΕΛΙΓΡΑΔΙ

Ο Ζέλικο και η Ντράγκαντα Μάτιτς είναι ένα ζευγάρι μεσηλίκων, γύρω στα 55.
Αυτός φαρμακοποιός και εκείνη μουσικός. Σέρβοι από την Κράινα, πριν από μερικά
χρόνια όμως, διωγμένοι από εκεί, «ακολούθησαν το ένστικτό τους» ­ όπως λένε ­
και βρέθηκαν στο Πρίζρεν. Σ’ αυτό το μέρος, στον Νότο του Κοσσυφοπεδίου,
κατόρθωσαν να στήσουν νέο σπιτικό. «Ήμασταν λίγοι Σέρβοι ανάμεσα σε πολύ
περισσότερους Αλβανούς. Δεν μας ένοιαζε όμως. Δεν είχαμε κάτι να
χωρίσουμε…», αναπολεί ο Ζέλικο «τις παλιές καλές μέρες».

Τραγικά μόνοι

Άτακτη φυγή. Σέρβοι πρόσφυγες προσπαθούν να βρουν μια θέση σε λεωφορείο, για να εγκαταλείψουν το Πρίζρεν

Τώρα όμως αισθάνονται «δύο φορές πρόσφυγες». Και σε μια διαλυμένη από τους
βομβαρδισμούς Σερβία αισθάνονται «τραγικά μόνοι» και «αποκαμωμένοι» για να
επαναλάβουν το πείραμα και τρίτη φορά. «Ξέρω τι σημαίνει το “πρέπει”. Ξέρω
πολύ καλά ότι, κάποια στιγμή, χρειάζεται η ωραιοποίηση μιας κατάστασης μέσα
από ένα μικρό ψέμα. Πώς άραγε να το πεις στον σύντροφό σου, όταν και αυτός
έχει ζήσει τα ίδια πράγματα; Γινόμαστε πάλι παιδιά, κοροϊδεύοντας ο ένας τον
άλλον. Εν γνώσει μας. Είναι ένα παιχνίδι, να χαμογελάς χωρίς να ξέρεις το
γιατί…», εξομολογείται ο 55χρονος φαρμακοποιός.

Ένας Σέρβος φίλος από το Βελιγράδι, ο Ντάβορ, ο οποίος έχει ζήσει χρόνια στην
Ελλάδα και έκανε τον μεταφραστή, μας έφερε σε επαφή. «Έλα», μου είπε, «να
γνωρίσεις κάτι ξαδέλφιά μου, πρόσφυγες, που μόλις έφτασαν στο Βελιγράδι από το Κόσοβο».

Το τριάρι, σε μιαν από τις μικρές παρόδους της λεωφόρου Ρεμπούπλιτσκα, στην
παλαιά πόλη, ίσα ίσα που τους χωρούσε. Άλλωστε τον ίδιο χώρο πρέπει ­ ποιος
ξέρει για πόσον καιρό; ­ να μοιραστούν μαζί με τον Ντάβορ και τη γυναίκα του Μίρα.

Ο κίνδυνος

«Υπομείναμε πολλά όλον αυτόν τον καιρό. Νιώθαμε τον κίνδυνο να έρχεται, κάθε
νύχτα, από παλαιούς γείτονες, οι οποίοι με το βλέμμα τους σαν να ζητούσαν από
μας εκδίκηση. Μόνο και μόνο επειδή ανήκουν σε άλλη εθνότητα. Ορισμένοι, οι πιο
νέοι, είχαν φύγει, πήραν τα όπλα. Κάποιους προσπάθησα να τους μάθω βιολί, για
να τους δείξω ότι δεν έχουμε κάτι να χωρίσουμε. Κρίμα…», λέει η Ντράγκαντα,
η οποία πιστεύει ακράδαντα πως το ΝΑΤΟ χώρισε τους δύο λαούς στο Κόσοβο.

«Βλέπαμε καραβάνια Σέρβων στον δρόμο προς το Ποντούγιεβο (σ.σ.: μία από τις
πύλες προς την Κεντρική Σερβία). Άνδρες οπλισμένους από τον φόβο του UCK στο
τιμόνι, πάνω σε τρακτέρ, σε φορτηγά και σε αυτοκίνητα. Δίπλα τους γυναίκες να
προσέχουν παιδιά και πράγματα και κοντά τους, δεμένοι σε καρέκλες ή σε
κρεβάτια πάνω στις καρότσες, οι πιο ηλικιωμένοι. Αυτοί ήταν οι πιο ανήσυχοι,
οι περισσότερο αιφνιδιασμένοι. Οι δακρυσμένοι…», μεταφέρει ο Ζέλικο.

Αποχώρηση Σέσελι

Μόλις χθες, όπως είχαν γράψει «ΤΑ ΝΕΑ» την περασμένη εβδομάδα, το Ριζοσπαστικό
Κόμμα του Βόισλαβ Σέσελι ανακοίνωσε την αποχώρησή του από τη σερβική κυβέρνηση.

Από την άλλη, έξι μικρά κόμματα της αντιπολίτευσης (ιδίως από την περιοχή της
Βοϊβοντίνας) με κοινή τους δήλωση ζήτησαν την παραίτηση του προέδρου
Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, ενώ ο πρόεδρος του Δημοκρατικού Κόμματος Ζόραν
Τζίντζις, από τους δελφίνους της αντιπολίτευσης, ανακοίνωσε ότι επιστρέφει στο
Βελιγράδι από το Μαυροβούνιο, όπου κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών είχε βρει καταφύγιο.

Με Ντράσκοβιτς

Δυτικοί διπλωμάτες πάντως στη γιουγκοσλαβική πρωτεύουσα δεν αποκλείουν την
επανάληψη της συνεργασίας του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς με τον Βουκ Ντράσκοβιτς, ο
οποίος σήμερα αναμένεται να ξεκαθαρίσει τη θέση του και να ανακοινώσει εάν θα
δεχθεί ή όχι να μπει στην κυβέρνηση των Σοσιαλιστών. Κι όλα αυτά τη στιγμή που
ο Σλ. Μιλόσεβιτς χθες έκανε την πρώτη δημόσια εμφάνισή του από τη γέφυρα
Μπέσκα, κοντά στο Νόβι Σαντ, και κάλεσε τον λαό ν’ αγωνιστεί για την
ανοικοδόμηση της χώρας: «Εσείς, που ήσασταν οι ήρωες της αντίστασης, να γίνετε
ήρωες της ανασυγκρότησης».