Ένα θρίλερ που… δεν παίχτηκε

Ένα θρίλερ που… δεν παίχτηκε ποτέ πήγαν να δημιουργήσουν στις επτά το βράδυ
τα exit poll των τηλεοπτικών καναλιών: η διαφορά μεταξύ Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ
εμφανιζόταν από 0,7 έως και 2,5 ποσοστιαίες μονάδες ­ πράγμα που δημιούργησε
κατ’ αρχήν ευφορία στις τάξεις του ΠΑΣΟΚ και «πάγωσε» τα στελέχη της Ν.Δ.

Το σκηνικό άρχισε να αλλάζει αργότερα, όταν τα exit poll του Mega έδειξαν ότι
η διαφορά προσέγγιζε τις τρεις ποσοστιαίες μονάδες ­ γεγονός το οποίο άλλαξε
άρδην το σκηνικό.

Είναι πάντως ενδιαφέρον ότι ένας στους πέντε ψηφοφόρους αποφάσισε το τι θα
ψηφίσει μόλις τις τελευταίες ημέρες ­ και από αυτούς, περισσότεροι από τους
μισούς έκαναν την επιλογή τους μπροστά στην κάλπη!

Το εντυπωσιακό αυτό στοιχείο ­ από τα exit poll του Mega ­ επικυρώνει τις
εκτιμήσεις περί πολύ υψηλού ποσοστού αναποφασίστων, όπως είχαν δείξει όλες οι
δημοσκοπήσεις του τελευταίου διαστήματος. Ένα ποσοστό 4% αποφάσισε πριν από
μερικές εβδομάδες ­ και 75,5% είχαν αποφασίσει εδώ και μήνες.

Σύμφωνα με τα ίδια exit poll, οι αναποφάσιστοι κατενεμήθησαν ομοιόμορφα μεταξύ
ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ. ­ το 18% επέλεξε ΠΑΣΟΚ και ίδιο ποσοστό πήγε προς τη Ν.Δ. Πολύ
μεγάλο ποσοστό των αναποφάσιστων, το 16,5%, επέλεξε τα πολύ μικρά κόμματα, ενώ
μεγάλο ποσοστό, γύρω στο 12% οδηγήθηκε στο ΔΗΚΚΙ.

Το 9% των αναποφάσιστων προτίμησε τον ΣΥΝ, το 8,5% ψήφισε λευκό ή άκυρο, 8,5%
πήγε στο ΚΚΕ, ενώ πολύ μικρότερα ποσοστά αναποφάσιστων ­ 4,5% και 5% ­ πήγαν
στην Πολιτική Άνοιξη και τους Φιλελεύθερους. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει
το κριτήριο της ψήφου: το 32% δήλωσε ότι ψήφισε κομματικά, το 19,5% ανέφερε
ότι θέλησαν να αποδοκιμάσουν την πολιτική Σημίτη, το 16,5% είπαν ότι θέλησαν
να υποστηρίξουν την πολιτική της κυβέρνησης Σημίτη, το 13% ότι θέλησαν να
αποδοκιμάσουν την πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το 15% ότι πρυτάνευσε το
κριτήριο της υποστήριξης της Ένωσης.

Τα στοιχεία αυτά αποδεικνύουν ότι οι ψηφοφόροι επηρεάστηκαν από ένα πλήθος
κριτηρίων, που είχαν να κάνουν και με την Ευρώπη και τη στάση των πολιτών
απέναντι στους χειρισμούς της κρίσης στο Κόσοβο.

Οι μετατοπίσεις των ψηφοφόρων είναι επίσης ενδεικτικές των κινήσεων μέσα στην
ελληνική κοινωνία: το 4% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ του ’96 πήγε στη Ν.Δ., ενώ
2,5% των ψηφοφόρων της Ν.Δ. προτίμησαν τώρα το ΠΑΣΟΚ. Ωστόσο, το μεγάλο
πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ είναι οι διαρροές προς το ΔΗΚΚΙ ­ σύμφωνα με τα exit poll
του Mega έφθασαν στο 6,5% των ψηφοφόρων του ’96, ενώ και το 5% των ψηφοφόρων
του ’96, επέλεξαν τώρα τα «λοιπά» κόμματα.

Στα «λοιπά» κόμματα πήγε το 7% των ψηφοφόρων της Ν.Δ. των εκλογών του ’96 ­
κάτι που αποτέλεσε το μεγαλύτερο πρόβλημα της συνοχής του κόμματος της
αξιωματικής αντιπολίτευσης: η Ν.Δ. συσπείρωσε στην κάλπη το 87,5% των
ψηφοφόρων της των εκλογών του ’96, ενώ το ΠΑΣΟΚ συσπείρωσε τελικά το 76,5% των
ψηφοφόρων του ’96.

Τα «λοιπά» κόμματα πήραν ένα 14,5% στους ψηφοφόρους ανώτερης εκπαίδευσης, ενώ
μόλις το 4% των ψηφοφόρων κατώτερης εκπαίδευσης επέλεξαν τα πολύ μικρά
κόμματα. Η μεγαλύτερη διαφορά υπέρ της Ν.Δ. μετρήθηκε μεταξύ των ψηφοφόρων
κατώτερης εκπαίδευσης ­ 3,5 ποσοστιαίες μονάδες ­ ενώ η μικρότερη ψαλίδα
(μόλις μισή ποσοστιαία μονάδα) μετρήθηκε στους ψηφοφόρους ανώτερης εκπαίδευσης.

Γύρω στο 30% εκτιμούσαν το ποσοστό της αποχής τα στελέχη Δέλτα Πληροφορικής,
αργά τη νύχτα. Εκείνη την ώρα, στο 44,3% των ψήφων, η αποχή ήταν στο 32,2%,
αλλά υπήρχε η πρόβλεψη ότι καθώς θα συνεχιζόταν η μέτρηση των ψήφων από τα
μεγάλα αστικά κέντρα το ποσοστό θα μειωνόταν.

Η αποχή είναι σαφώς μεγαλύτερη σε σχέση με τις προηγούμενες ευρωεκλογές, όταν
είχε φτάσει στο 26,8%. Μάλιστα, αν στην αποχή συμπεριληφθούν και τα άκυρα και
λευκά ψηφοδέλτια, περισσότερο από το ένα τρίτο των ψηφοφόρων δεν εξέφρασε
άποψη σε αυτές τις εκλογές.

Ωστόσο, όπως εκτιμούσαν στελέχη του υπουργείου Εσωτερικών, η αύξηση της αποχής
δεν μπορεί να θεωρηθεί ιδιαίτερα σημαντική, από τη στιγμή που ήταν γνωστό ότι
έχουν καταργηθεί οι διοικητικές κυρώσεις για εκείνους που δεν μετέχουν στην ψηφοφορία.

Εκτιμάται πάντως ότι η αύξηση της αποχής ήταν ένα από τα στοιχεία που οδήγησαν
στην αύξηση της διαφοράς μεταξύ ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ., καθώς όλα τα στοιχεία
συντείνουν στο ότι η κίνηση αυτή έγινε κυρίως από ψηφοφόρους του κυβερνώντος
κόμματος, που ήθελαν με τον τρόπο αυτό να εκφράσουν διαμαρτυρία χωρίς να
ψηφίσουν άλλο κόμμα.