Πλησιάζει στο τέλος η δίκη της Μάικροσοφτ

Ύστερα από μια τρίμηνη διακοπή και αποτυχημένες προσπάθειες για συμβιβασμό,
ξεκίνησε πάλι, την περασμένη Τρίτη, η δίκη της Μάικροσοφτ. Η εταιρεία του Μπιλ
Γκέιτς κατηγορείται για προσπάθεια δημιουργίας μονοπωλιακών καταστάσεων στην
αγορά λογισμικού

Μπιλ Γκέιτς. Το αφεντικό της Μάικροσοφτ παρακολουθεί με αγωνία τα διαδραματιζόμενα στη δίκη της εταιρείας του

Τρεις μήνες διήρκεσε η διακοπή της μεγαλύτερης, ίσως, δίκης για θέματα
ανταγωνισμού στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Η εταιρεία εξέλιξης
λογισμικού Μάικροσοφτ κατηγορείται από το αμερικανικό Δημόσιο ότι προσπάθησε
να αναδειχθεί σε απόλυτο κυρίαρχο της αμερικανικής αγοράς λογισμικού.

Η δίκη ξεκίνησε την Τρίτη στην Ουάσιγκτον, με μια επίθεση στην προηγούμενη
κατάθεση του κύριου μάρτυρα υπεράσπισης της Μάικροσοφτ για οικονομικά θέματα.
Κατά τη διάρκεια της επίθεσης, ο Φράνκλιν Μ. Φίσερ, καθηγητής Οικονομίας στο
Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ), ο οποίος καταθέτει δεύτερη φορά
για λογαριασμό της αμερικανικής κυβέρνησης, χαρακτήρισε την οικονομική ανάλυση
του παλιού φοιτητή του και τωρινού συναδέλφου του στο ΜΙΤ Ρίτσαρντ Σμαλένσι ως
«περίεργη», «γελοία» και «αφελή».

Ο Φίσερ είναι ο πρώτος από έξι μάρτυρες ­ τρεις για κάθε πλευρά ­ που θα
καταθέσουν στο τελευταίο στάδιο της δίκης. Η τελική φάση της ακροαματικής
διαδικασίας θα επιτρέψει στην αμερικανική κυβέρνηση και την Μάικροσοφτ να
αντικρούσουν τις κατηγορίες που διατυπώθηκαν στο αρχικό στάδιο της δίκης. Ο
Σμαλένσι, πρόεδρος του Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων του ΜΙΤ, θα επιστρέψει
στο βήμα του μάρτυρα, στα τέλη Ιουνίου.

Ύστερα από πιέσεις του δικαστή Τόμας Πένφιλντ Τζάκσον, οι δικηγόροι και των
δυο πλευρών συμφώνησαν να ολοκληρώσουν την ακροαματική φάση της δίκης μέχρι
τις 4 Ιουλίου. Κυβερνητικοί αξιωματούχοι πιστεύουν ότι μέχρι τότε αφενός μεν
θα έχουν καταφέρει να κλείσουν μερικές τρύπες στον φάκελο των κατηγοριών
εναντίον της Μάικροσοφτ, αφετέρου δε να διατηρήσουν τα πλεονεκτήματα που
πιστεύουν ότι απέκτησαν εναντίον της Μάικροσοφτ κατά τη διάρκεια της πρώτης
φάσης της δίκης.

Η εταιρεία του Μπιλ Γκέιτς σκοπεύει να θέσει υπό αμφισβήτηση την αξιοπιστία
των κατηγοριών της άλλης πλευράς, μια στρατηγική η οποία αποδείχθηκε
αποτελεσματική για τον Ντέιβιντ Μπόις, τον βασικό δικηγόρο της αμερικανικής
κυβέρνησης στις αρχές της δίκης. Ωστόσο, από την επιλογή των μαρτύρων και των
θεμάτων στα οποία επικεντρώνεται, η Μάικροσοφτ εμφανίζεται να προσπαθεί να
μετριάσει τη ζημία και να μαλακώσει τις κυρώσεις στην περίπτωση που κριθεί
ένοχη για παραβίαση των όρων του ελεύθερου ανταγωνισμού.

Οι βασικοί μάρτυρες

Οι καταθέσεις τόσο του Φίσερ όσο και του Σμαλένσι στο ερώτημα αν η Μάικροσοφτ
απολαμβάνει ένα μονοπώλιο στα λειτουργικά συστήματα των ηλεκτρονικών
υπολογιστών, δαπάνησαν μεγάλο μέρος της αρχικής φάσης της δίκης ­ πρόκειται
για μια κρίσιμη ερώτηση η οποία θα καθορίσει το είδος των επανορθώσεων που θα
κληθεί να πληρώσει η Μάικροσοφτ στην περίπτωση που η αμερικανική κυβέρνηση
κερδίσει τη δίκη.

Κατά τις καταθέσεις τους στις αρχές του χρόνου, ο Σμαλένσι προσπάθησε να
πείσει ότι η Μάικροσοφτ δεν ήταν μονοπώλιο. Υποστήριξε ότι κάποιες εταιρείες
που αυτή τη στιγμή ανταγωνίζονται τη Μάικροσοφτ μπορούν να γίνουν βασικοί
ανταγωνιστές της στο μέλλον.

Ο Φίσερ προσπάθησε την Τρίτη να ακυρώσει αυτό το επιχείρημα, υποστηρίζοντας
ότι «η ύπαρξη άγνωστων μελλοντικών ανταγωνιστών δεν σημαίνει ότι η Μάικροσοφτ
δεν είναι μονοπώλιο σήμερα». Ο Μπόις οδήγησε τον Φίσερ μέσα από μια προσεκτικά
χορογραφημένη σειρά ερωτήσεων κατά τη διάρκεια της απ’ ευθείας εξέτασης ­ μια
νέα πρακτική αυτής της δίκης. Νωρίτερα οι μάρτυρες είχαν καταθέσει εγγράφως
τις μαρτυρίες τους.

Ο Φίσερ χαρακτήρισε πολλές από τις αναλύσεις του Σμαλένσι ως «μετριοπαθώς
συγκεχυμένες», προσθέτοντας σε ένα σημείο, σε μια συζήτηση για την κυριαρχία
στην αγορά, ότι «δεν πιστεύω ότι ο Σμαλένσι κατανόησε το ζήτημα».

Αργότερα, την ίδια ημέρα, ο Μπόις οδήγησε τον Φίσερ μέσα από μια κριτική
ανάλυση μερικών γραφημάτων και πινάκων, που ο Σμαλένσι προσέφερε σαν στοιχεία.

Ο Φίσερ υποστήριξε ότι ο συνάδελφός του έκανε κάποιες λανθασμένες υποθέσεις
και παρουσίασε εσφαλμένους αριθμούς, οι οποίοι οδήγησαν σε εσφαλμένα συμπεράσματα.

Για παράδειγμα, ο Σμαλένσι προσπάθησε να πείσει ότι η Μάικροσοφτ χρέωνε
ελάχιστα για τα Windows ­ κάτι που δεν κάνει αυτός που διαθέτει μονοπωλιακή
δύναμη. Στη συνέχεια παρουσίασε ένα περίπλοκο οικονομικό μοντέλο καθορισμού
μιας ρεαλιστικής τιμής.

Ωστόσο, την επόμενη ημέρα ο Φίσερ είπε για τον Σμαλένσι: «Έκανε ένα μεγάλο
λάθος». Το μοντέλο του Σμαλένσι τοποθετεί τη μέση τιμή ενός προσωπικού
ηλεκτρονικού υπολογιστή μεταξύ 2.000 και 2.500 δολαρίων, όταν στην
πραγματικότητα η μέση τιμή είναι τώρα περίπου 950 δολάρια, είπε ο Φίσερ.

Ο μάρτυρας της αμερικανικής κυβέρνησης άσκησε, επίσης, κριτική στην ανάλυση
του Σμαλένσι για το μερίδιο αγοράς της Μάικροσοφτ στην αγορά του λογισμικού
Ίντερνετ με το Ίντερνετ Εξπλόρερ (Internet Explorer), δείχνοντας ότι η
Νέτσκεϊπ (Netscape) είναι ένας δυνατός ανταγωνιστής. Σύμφωνα με την ανάλυση
του Φίσερ, το Ίντερνετ Εξπλόρερ κατέχει αυτή τη στιγμή το 62% της αγοράς
επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο, έναντι 38% της Νέτσκεϊπ, η οποία
ανήκει στην εταιρεία Αμέρικα ον Λάιν. Σε τελευταία ανάλυση, είπε ο Φίσερ, δεν
έχει μεγάλη σημασία αν η Μάικροσοφτ κατέχει το 40% του λογισμικού Ίντερνετ, το
60% ή το 80%.

Η βασική κατηγορία

Το κεντρικό σημείο πάνω στο οποίο στηρίχθηκε το κατηγορητήριο της αμερικανικής
κυβέρνησης εναντίον της Μάικροσοφτ, είναι ότι η τελευταία προσπάθησε να
συντρίψει τη Νέτσκεϊπ επειδή φοβόταν ότι το λογισμικό της Νέτσκεϊπ για το
Ίντερνετ θα μπορούσε κάποια στιγμή να γίνει μια εναλλακτική λύση για το
λειτουργικό σύστημα Windows.

Αν αυτό συνέβαινε, η Μάικροσοφτ θα έχανε ένα κρίσιμο πλεονέκτημα, το γεγονός
ότι οι σχεδιαστές λογισμικού γράφουν προγράμματα κατ’ αρχήν για τα Windows. «Ο
στόχος δεν ήταν κατ’ ανάγκη η συντριβή της Νέτσκεϊπ», υποστήριξε ο Φίσερ. «Ο
στόχος ήταν να εξασφαλιστεί πως η Νέτσκεϊπ δεν θα διατηρούσε ένα μερίδιο
αγοράς αρκετό για να επιτρέψει στους σχεδιαστές λογισμικού να γράψουν
προγράμματα μόνο για τη Νέτσκεϊπ. Και από αυτήν την άποψη η Μάικροσοφτ είναι
ήδη νικήτρια…».

Ο βασικός μάρτυρας κατηγορίας τις επόμενες δύο εβδομάδες θα είναι ο Γκάρι
Νόρις, ένα στέλεχος της ΙΒΜ. Σε γραπτή κατάθεσή του υποστηρίζει ότι η
Μάικροσοφτ χρέωσε την εταιρεία του με υψηλότερες τιμές για τα Windows, μόνο
και μόνο επειδή η ΙΒΜ αρνήθηκε να αποσύρει από την αγορά ένα ανταγωνιστικό
λειτουργικό σύστημα, το OS/2.

Η δίκη ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 1998. Όταν η ακροαματική διαδικασία
ολοκληρωθεί, θα γίνει μια διακοπή 30 ημερών προκειμένου η αμερικανική
κυβέρνηση και η Μάικροσοφτ να επεξεργαστούν τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν και
να σχεδιάσουν εκ νέου τη στρατηγική τους.

Η απόφαση του δικαστή Τόμας Πένφιλντ Τζάκσον δεν αναμένεται να ανακοινωθεί ­
το νωρίτερο ­ πριν από τον Σεπτέμβριο. Ο τρίτος μάρτυρας του αμερικανικού
υπουργείου Δικαιοσύνης αναμένεται να είναι ο καθηγητής Πληροφορικής του
Πανεπιστημίου Πρίνστον, Έντουαρντ Φέλτεν. Η Μάικροσοφτ σκοπεύει να καλέσει τον
Ντέιβιντ Κόλμπερν, αντιπρόεδρο της Αμέρικα ον Λάιν, και τον Γκόρντον
Γιούμπανκς, πρόεδρο της επιχείρησης σχεδιασμού εταιρικού λογισμικού Όμπλιξ.

Η δίκη έχει κρατήσει ζωντανό το ενδιαφέρον τόσο του επιχειρηματικού κόσμου των
Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, όσο και των Αμερικανών πολιτών. Η κάλυψη που
προσφέρουν τα αμερικανικά αλλά και τα διεθνή μέσα ενημέρωσης στη δίκη δείχνει
ότι η απόφαση αναμένεται να παίξει πολύ σημαντικό ρόλο στη μελλοντική
διαμόρφωση της παγκόσμιας αγοράς λογισμικού ηλεκτρονικών υπολογιστών.

Πολλοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι, ακόμη και αν η Μάικροσοφτ αναγκαστεί να
υποχωρήσει, οι εταιρείες που βρίσκονται γύρω από αυτήν και κινούνται με βάση
τα δικά της προϊόντα θα διατηρήσουν μακροπρόθεσμα την κυριαρχία τους στην
αγορά. Στην περίπτωση καταδίκης του γίγαντα του λογισμικού, υπάρχει μεγάλη
πιθανότητα η εταιρεία του Μπιλ Γκέιτς να χωριστεί σε δύο μέρη (τη Word και την Excel).