Οι κερδοσκόποι ποντάρουν στα αμερικανικά επιτόκια

Μια από τις βασικές μεθόδους κερδοσκοπίας επιστρέφει στις αγορές. Οι
κερδοσκόποι δανείζονται γιεν, στη συνέχεια τα μετατρέπουν σε δολάρια και
αγοράζουν αμερικανικά ομόλογα. Οι κερδοσκόποι ποντάρουν στην αύξηση των
αμερικανικών επιτοκίων

Αν το γιεν εξασθενίσει έναντι του δολαρίου, λίγοι κερδοσκόποι θα αντισταθούν στον πειρασμό να επωφεληθούν από τη διαφορά των επιτοκίων ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιαπωνία

Τον Νοέμβριο του 1997 εξασκήθηκαν. Τώρα έχουν μάθει καλά την τακτική και την
επαναλαμβάνουν «παίζοντας» το γιεν ενάντια στο δολάριο. Η διαφορά μεταξύ των
των ιαπωνικών και των υψηλότερων αμερικανικών επιτοκίων άρχισε να μεγαλώνει
τελευταίως. Αυτή η εξέλιξη βάζει σε πειρασμό τους κερδοσκόπους. Δανείζονται
γιεν με εξαιρετικά χαμηλό επιτόκιο, στη συνέχεια τα μετατρέπουν σε δολάρια και
τα επενδύουν σε ομόλογα του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών. Σκοπός τους
είναι να πωλήσουν τα ομόλογα λίγο αργότερα, να βάλουν στην τσέπη τούς τόκους
και στη συνέχεια να αποπληρώσουν το χαμηλότοκο δάνειο σε γιεν. Αν το γιεν δεν
πάρει τον ανήφορο ­ οι περισσότερες προβλέψεις λένε ότι δεν θα το κάνει ­ τότε
οι κερδοσκόποι θα αποκομίσουν εύκολα και σχεδόν σίγουρα κέρδη.

Ωστόσο, το «παιχνίδι» δεν έχει ανάψει ακόμη, όπως έγινε πριν από περίπου δυο
χρόνια. Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι οι κερδοσκόποι «έκαψαν τη γούνα τους»,
τόσο το 1997 όσο και το 1998, γι’ αυτό και είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί σήμερα.
Αν τα «στοιχήματα» πολλαπλασιαστούν και εκδηλωθεί κύμα κερδοσκοπίας, τότε το
γιεν θα εξασθενίσει και η αμερικανική αγορά ομολόγων θα πάρει φωτιά, βοηθώντας
στη διατήρηση των αμερικανικών επιτοκίων σε χαμηλά επίπεδα.

Ο Ρόμπερτ Μπαρμπέρα, επικεφαλής οικονομολόγος του επενδυτικού οίκου Χένιγκ και
Συνεργάτες, υποστηρίζει ότι αν το «παιχνίδι» φουντώσει, θα γίνει πολύ δύσκολη
η προσπάθεια της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ για επιβράδυνση των ρυθμών
ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας. «Το παιχνίδι με το γιεν και τα
αμερικανικά ομόλογα δείχνει ότι η παγκόσμια ροή κεφαλαίων μπορεί να δράσει
αντίθετα με τις εσωτερικές οικονομικές εξελίξεις», είπε χαρακτηριστικά ο Μπαρμπέρα.

Το κλειδί

Το κλειδί στο παιχνίδι ­ εκτός από τη σημαντική διαφορά ανάμεσα στα ιαπωνικά
και τα αμερικανικά επιτόκια ­ είναι η πορεία της ισοτιμίας του νομίσματος στο
οποίο γίνεται ο δανεισμός. Πρέπει να παραμείνει σταθερό ή να διολισθήσει
έναντι του νομίσματος με το οποίο αγοράζονται τα ομόλογα. Αν το νόμισμα στο
οποίο γίνεται ο δανεισμός «κάνει κούρσα», το κόστος αποπληρωμής του δανείου
ανεβαίνει. Μια απότομη ενίσχυση του νομίσματος μπορεί να δημιουργήσει μεγάλη
ζημία στον κερδοσκόπο.

Το 1997, πολλοί Ασιάτες επενδυτές πήραν χαμηλότοκα δάνεια σε γιεν ή δολάρια
και τα τοποθέτησαν στην εσωτερική αγορά ­ όπως για παράδειγμα στην Ταϊλάνδη ­
λόγω των υψηλότερων επιτοκίων. Πέρυσι το παιχνίδι επικεντρώθηκε στον δανεισμό
γιεν και κατόπιν στην τοποθέτηση σε αμερικανικά ομόλογα.

Αυτά που ακολούθησαν, όμως, αποτελούν πικρές αναμνήσεις για τους κερδοσκόπους.
Τον Μάιο του 1997 το γιεν ξεκίνησε ξαφνικά μια ανοδική κούρσα έναντι του
δολαρίου και άλλων ασιατικών νομισμάτων και το «παιχνίδι» γύρισε κατά των
κερδοσκόπων. Ο πανικός των κερδοσκόπων να απαλλαγούν από τα τοπικά ασιατικά ­
όπως το ταϊλανδέζικο μπαχτ ­ νομίσματα και να τα μετατρέψουν σε γιεν και
δολάρια για να αποπληρώσουν τα δάνεια αποτέλεσε την αφορμή για την υποτίμηση
του μπαχτ τον Ιούλιο του 1997. Η εξέλιξη αυτή ήταν η αρχή της ασιατικής, και
όπως αποδείχθηκε, της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης.

Η κρίση στη Ρωσία

Πέρυσι, οι κερδοσκόποι άρχισαν να φεύγουν μαζικά από το «παιχνίδι» του γιεν
όταν ξέσπασε η ρωσική χρηματοπιστωτική κρίση τον Αύγουστο. Η φυγή τους
εντάθηκε μετά την παρ’ ολίγον κατάρρευση του βραχυπρόθεσμου κερδοσκοπικού
κεφαλαίου Λονγκ Τερμ Κάπιταλ Μάνατζμεντ (LTCM). Η μαζική πώληση δολαρίων και η
ακόλουθη αγορά γιεν για να αποπληρωθούν τα δάνεια προκάλεσε τον καλπασμό του
ιαπωνικού νομίσματος, το οποίο μέσα σε δύο μήνες κέρδισε έναντι του δολαρίου
περίπου 29%. Ύστερα από αυτό το άνοιγμα της ψαλίδας μεταξύ των ιαπωνικών και
των αμερικανικών επιτοκίων, έκλεισε και η πόρτα στους κερδοσκόπους.

Ωστόσο, τους τελευταίους δυο μήνες, η διαφορά μεταξύ των ιαπωνικών και των
αμερικανικών επιτοκίων έχει μεγαλώσει και πάλι ­ έχει φθάσει τις 4,42
ποσοστιαίες μονάδες στα 10ετή ομόλογα, μία αρκετά μεγάλη διαφορά, ικανή να
βάλει σε πειρασμό τους κερδοσκόπους. Οι υψηλές αποδόσεις στις ΗΠΑ και η
σχετική σταθερότητα του γιεν έναντι του δολαρίου σημαίνουν κέρδη για αυτούς
που θα δανειστούν στην Ιαπωνία και θα επενδύσουν στη συνέχεια στην αμερικανική
αγορά ομολόγων.

«Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει την άποψη ότι αυτή είναι η καλύτερη στιγμή
για να μπει κάποιος στο “παιχνίδι”», υποστηρίζει ο Τζέρεμι Φαντ, αναλυτής
επενδύσεων σε συνάλλαγμα της αμερικανικής τράπεζας Μπανκ Μπόστον. Ωστόσο, ο
ίδιος εκτιμά ότι σήμερα γίνεται πολύ λιγότερο «παιχνίδι» απ’ ό,τι το 1998.

Διστακτικότητα

Ένας λόγος γι’ αυτήν τη διστακτικότητα, εκτός από τις πικρές εμπειρίες του
παρελθόντος, είναι και το γεγονός ότι οι κερδοσκόποι αντιλαμβάνονται πως ο
κίνδυνος μιας αντίθετης από την αναμενόμενη πορεία των νομισμάτων είναι πολύ
μεγαλύτερος. Το 1997, για παράδειγμα, η αξία του ταϊλανδέζικου μπαχτ ήταν
συνδεδεμένη με το δολάριο, κάνοντας το «παιχνίδι» να δείχνει λιγότερο επικίνδυνο.

Αντίθετα, με δεδομένες τις περσινές απότομες διακυμάνσεις του γιεν έναντι του
δολαρίου, οι συναλλαγματικοί κίνδυνοι είναι πολύ μεγαλύτεροι. Το γιεν, αφού
έχασε φέτος 8,6% έναντι του δολαρίου, κέρδισε τις τελευταίες εβδομάδες περίπου 3%.

Ένας άλλος ανασταλτικός παράγοντας είναι η ανησυχία των επενδυτών για τις
προοπτικές των χρηματιστηριακών αγορών των αναδυομένων χωρών και των Ηνωμένων
Πολιτειών της Αμερικής. Η ανησυχία αυτή συνδέεται με την ανακοίνωση της
πρόθεσης από την πλευρά της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ για αύξηση των
επιτοκίων και άσκηση αυστηρότερης νομισματικής πολιτικής στο μέλλον.

Με τις αναμνήσεις των μεγάλων πτώσεων ακόμη φρέσκες στο μυαλό τους, πολλοί
επενδυτές μπορεί να μειώσουν την έκθεσή τους στους κινδύνους, περιλαμβανομένου
και του παιχνιδιού με το γιεν.

Ο Τζέιμς Κεμπ, επικεφαλής του τμήματος συναλλάγματος του ομίλου Σίτιγκρουπ,
υποστήριξε ότι η πρόσφατη ανάκαμψη του ιαπωνικού νομίσματος αντανακλά αυτήν
την ανησυχία των επενδυτών. «Οι επενδυτές βρίσκονται σε φάση μείωσης των
κινδύνων στους οποίους εκτίθενται», είπε χαρακτηριστικά.

Ένας αναλυτής γνωστού κερδοσκοπικού αμοιβαίου κεφαλαίου, ο οποίος θέλησε να
μείνει ανώνυμος, συμφώνησε με τον Κεμπ. «Οι επενδυτές “παίζουν”, αλλά παίρνουν
τα κέρδη τους αμέσως». Και προσέθεσε: «Γι’ αυτό τον λόγο θα δούμε πολλές
διακυμάνσεις στην ισοτιμία του γιεν έναντι του δολαρίου».

Πάντως, κανείς δεν πρέπει να αποκλείει την πραγματοποίηση «παιχνιδιού» με το
γιεν. Καθώς το άνοιγμα της ψαλίδας ανάμεσα στα ιαπωνικά και τα αμερικανικά
επιτόκια έκλεισε λίγο ­ μειώθηκε στις 4,17 ποσοστιαίες μονάδες την περασμένη
Παρασκευή ­, πολλοί αναλυτές πιστεύουν ότι υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες για
εξασθένιση του γιεν, σε ένα επίπεδο ίσως και 130 έναντι του δολαρίου.

Αν οι προβλέψεις τους βγουν αληθινές, το «παιχνίδι» με το γιεν μπορεί να βάλει
πολλούς σε πειρασμό.