Η Αργεντινή χόρεψε ταγκό τη Λατινική Αμερική

Υποτίθεται ότι η κρίση των αναδυόμενων αγορών τελείωσε. Υποτίθεται! Οι
επιθέσεις που εκδηλώθηκαν την περασμένη εβδομάδα στο αργεντίνικο πέσο,
υπενθυμίζουν ότι οι κίνδυνοι απομακρύνθηκαν αλλά είναι υπαρκτοί

Ο Τζορτζ Σόρος διαβεβαίωσε τον πρόεδρο της Αργεντινής, Κάρλος Μένεμ, ότι δεν κερδοσκοπεί εναντίον του πέσο

Την περασμένη Δευτέρα όλοι κατάλαβαν ότι οι κίνδυνοι αποσταθεροποίησης των
αναδυόμενων αγορών παραμένουν. Οι φήμες για επικείμενη υποτίμηση του
αργεντίνικου πέσο προκάλεσαν μεγάλες αναταράξεις στις χρηματιστηριακές αγορές
της Λατινικής Αμερικής.

Αρκετοί οικονομολόγοι επιμένουν ότι η υποτίμηση και η εγκατάλειψη από την
Αργεντική της σύνδεσης του πέσο με το δολάριο είναι απίθανη. Ωστόσο, πολλά
ανησυχητικά σύννεφα ­ συμπεριλαμβανομένων και κάποιων προκλητικών δηλώσεων του
μεγαλοεπενδυτή Τζορτζ Σόρος ­ συγκεντρώθηκαν στον ορίζοντα της Λατινικής Αμερικής.

Ο Σόρος υποστήριξε την περασμένη Παρασκευή ότι το νόμισμα της Αργεντινής είναι
υπερτιμημένο. Τη Δευτέρα έσπευσε να ανασκευάσει τις δηλώσεις του, αλλά απέτυχε
να καθυσηχάσει τις αγορές. Ο βασικός δείκτης του Χρηματιστηρίου του Μπουένος
Άιρες, ο MERVAL, σημείωσε σημαντική πτώση 2,7%, συνεχίζοντας μια πτωτική
πορεία δύο εβδομάδων, κατά τη διάρκεια των οποίων το Χρηματιστήριο έγραψε
απώλειες 13%. Στο Μεξικό, ο χρηματιστηριακός δείκτης IPC σημείωσε πτώση 2,5%,
την ίδια ώρα που το Σάο Πάολο έκλεινε με απώλειες 4,9. Το της Βενεζουέλας
σημείωσε την ίδια ημέρα πτώση 1,4%.

Τα σχόλια του Σόρος ήταν τα τελευταία μιας σειράς γεγονότων που γέννησαν
φόβους για το ενδεχόμενο να αποφασίσει η κυβέρνηση της Αργεντινής την
εγκατάλειψη της «μετρεψιμότητας» του πέσο σε δολάρια που ισχύει από το 1991.
Σύμφωνα με τον νόμο, η Αργεντινή μπορεί να εκδώσει μόνο ένα πέσο για κάθε
δολάριο, που έχει στα συναλλαγματικά της αποθέματα. Η πρακτική αυτή
επιβάλλεται από μία νομισματική επιτροπή, η οποία έχει πιστωθεί μεγάλο μέρος
της οικονομικής ανάκαμψης που σημειώθηκε στην Αργεντινή τα τελευταία χρόνια.

Στο στόχαστρο

Οι επενδυτές παρακολουθούν στενά το νόμισμα της Αργεντινής από τον περασμένο
Ιανουάριο, όταν ξέσπασε η νομισματική κρίση στη Βραζιλία, που εξανέμισε
περίπου το 20% της αγοραστικής δύναμης των Βραζιλιάνων. Αυτό είχε ως
αποτέλεσμα τη δραματική μείωση των αργεντίνικων εξαγωγών προς τη Βραζιλία, τον
αγοραστή του ενός τρίτου των εξαγωγών της Αργεντινής.

Η ειρωνεία είναι πως η Βραζιλία έχει αρχίσει να απομακρύνεται από τον κίνδυνο
κατάρρευσης και η οικονομία της δείχνει εμφανή σημάδια ανάκαμψης. Ωστόσο, η
Αργεντινή έχει σημειώσει αρνητικούς ρυθμούς ανάπτυξης τους τελευταίους τρεις
μήνες. «Υπολογίζουμε ότι το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν της αργεντίνικης
οικονομίας συρρικνώθηκε κατά 4% κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου του 1999,
σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 1998», λέει ο Μπράιαν Τζέντρο, αναλυτής
του επενδυτικού οίκου Σάλομον Σμιθ Μπάρνι. «Μπορούμε να πούμε ότι η Αργεντινή
δέχτηκε μεγαλύτερο πλήγμα από τη βραζιλιάνικη κρίση, απ’ ό,τι η ίδια η Βραζιλία…».

Κυβερνητική αποτυχία

Ο πρόεδρος της Αργεντινής, Κάρλος Μένεμ, απέτυχε να «περάσει» ένα νομοσχέδιο για τη μείωση των εκπαιδευτικών δαπανών

Πριν από περίπου τρεις εβδομάδες, ο πρόεδρος της Αργεντινής, Κάρλος Μένεμ,
απέτυχε να «περάσει» ένα νομοσχέδιο που προέβλεπε τη μείωση των εκπαιδευτικών
δαπανών κατά ένα δισεκατομμύρια δολάρια. Η αποτυχία αυτή δημιούργησε φόβους
ότι μπορεί να διαταραχθεί η δημοσιονομική πειθαρχία στην Αργεντινή.

Πάντως, η κυβέρνηση της χώρας προβλέπει ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα θα
φτάσει το 1999 το 1,7% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος, σε αντίθεση με τη
Βραζιλία που προβλέπει έλλειμμα από 8 έως 10%.

«Όποιος ερμηνεύει την αποτυχία της κυβέρνησης να περάσει το νομοσχέδιο ως
γενικότερη εγκατάλειψη του οικονομικού προγράμματος, το πηγαίνει πολύ μακριά»,
λέει ο Σιομπάν Μάνιγκ, αναλυτής της οικονομίας της Λατινικής Αμερικής.

Τα μηνύματα της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των Ηνωμένων Πολιτειών ότι τα
αμερικανικά επιτόκια μπορεί να αυξηθούν αποτελούν ένα ακόμη πλήγμα για την
Αργεντινή, αφού σε μία τέτοια εξέλιξη θα ακολουθήσει η αύξηση των επιτοκίων
του πέσο. Η αύξηση των επιτοκίων «δεν είναι κάτι που ακούς με ευχαρίστηση κατά
τη διάρκεια μιας οικονομικής ύφεσης», λέει ο Τζέντρο.

«Δεν βλέπω κάποιο λόγο για να πραγματοποιηθεί η υποτίμηση. Ωστόσο, οι
επενδυτές ανησυχούν, επειδή είναι επηρεασμένοι από την υποτίμηση του ρεάλ στη
Βραζιλία», εκτιμά ο Μάνιγκ.

Ο Σόρος

Τα σχόλια του Σόρος, την περασμένη Παρασκευή, προστέθηκαν στις εκτιμήσεις
πολλών οικονομολόγων ότι το αργεντίνικο πέσο είναι υπερτιμημένο από 6 έως 12%.
Τη Δευτέρα, αντιδρώντας στην αναταραχή που είχε προκαλέσει, ο Σόρος έστειλε
μία επιστολή στον Μένεμ με την οποία τον διαβεβαίωνε ότι δεν κάνει
κερδοσκοπικές κινήσεις εναντίον του πέσο.

Επίσης, του έγραφε ότι δεν πιστεύει ότι είναι αναγκαία η εγκατάλειψη της
σύνδεσης με το δολάριο. Αντίθετα, ζήτησε από τον Μένεμ να προχωρήσει στη
μείωση της φορολογίας και του εργατικού κόστους.

Πολλοί παρατηρητές δεν πιστεύουν ότι η Αργεντινή θα εγκαταλείψει την αυστηρή
νομισματική της πολιτική, η οποία βοήθησε στη σταθεροποίηση της οικονομίας τα
τελευταία χρόνια. Αντίθετα, η Αργεντινή έχει κάνει γνωστή την πρόθεσή της να
υιοθετήσει το αμερικανικό δολάριο ως επίσημο νόμισμά της.

«Το ερώτημα δεν είναι αν θα υποτιμήσει ή όχι η Αργεντινή το νόμισμά της. Το
ερώτημα είναι πως θα αντιμετωπισθεί επιτυχώς η δύσκολη σημερινή κατάσταση»,
λέει ο Φερνάντο Λοσάντα, επικεφαλής οικονομολόγος του διεθνούς τράπεζας Άι Εν
Τζι Μπάρινγκς (ING).

Η υποτίμηση δεν είναι η καλύτερη λύση, προσθέτει ο Λοσάντα, επειδή τα
βραχυπρόθεσμα οφέλη ενός πιο ανταγωνιστικού νομίσματος και των φθηνότερων
εξαγωγών θα εξανεμισθούν γρήγορα από τις αρνητικές συνέπειες, όπως η αύξηση
του δημοσίου χρέους της Αργεντινής, το οποίο έχει συναφθεί σε δολάρια.

«Πέρασαν με επιτυχία μέσα από την κρίση της Ρωσίας και της Βραζιλίας και
αντιμετώπισαν αποτελεσματικά την υψηλή ανεργία και τη νομισματική κρίση του
1995 στο Μεξικό. Δεν βλέπω τον λόγο για την εγκατάλειψη της σύνδεσης με το
δολάριο», υποστηρίζει ο Μάνιγκ.

Η Αργεντινή μπορεί να συγκριθεί με το Χονγκ Κονγκ, το οποίο είχε επίσης ένα
υπερτιμημένο νόμισμα και μία αυστηρή νομισματική επιτροπή, λέει ο Τζέντρο. «Αν
έχεις ένα νόμισμα, το οποίο είναι συνδεδεμένο με το δολάριο και είναι
υπερτιμημένο, ο μόνος τρόπος για να μειώσεις την αξία του είναι μέσω μειώσεων
στην εγχώρια τιμή του. Και ακριβώς αυτό συμβαίνει στο Χονγκ Κονγκ. Προβλέπουμε
αποπληθωρισμό στο Χονγκ Κονγκ κατά 2,5% φέτος και κατά 0,6% στην Αργεντινή»,
λέει ο Τζέντρο.

Τα προβλήματα στην Αργεντινή δεν ήταν τα μόνα που ταλαιπώρησαν τα
χρηματιστήρια της Λατινικής Αμερικής. Την περασμένη Τρίτη σημειώθηκαν
κλυδωνισμοί στην ηγεσία της Βραζιλίας λόγω πληροφοριών που φέρουν τη
βραζιλιάνικη κυβέρνηση να έχει εμπλακεί σε οικονομικό σκάνδαλο.

Συγκεκριμένα, δημοσιοποιήθηκαν τηλεφωνικές συνδιαλέξεις που «δείχνουν» ότι
μέλη της κυβέρνησης του Βραζιλιάνου προέδρου Καρντόσο μεσολάβησαν για να
καθορίσουν το αποτέλεσμα δημόσιου διαγωνισμού για την ιδιωτικοποίηση της
κρατικής εταιρείας τηλεπικοινωνιών. Το χρηματιστήριο του Σάο Πάολο σημείωσε
τις πρώτες δύο ημέρες της προηγούμενης εβδομάδας, πτώση περίπου 10%.