Η πίτσα του Ντεμπρέ και το αντίο στον Φρέντυ

Στην εφαρμογή του «νόμου του Lynch» (αυτό που λέγεται στα καθ’ ημάς
λιντσάρισμα) πάει να φθάσει η αντίδραση των διανοουμένων της «ομογενοποιημένης
σκέψης», για την περίπτωση του Ρεζίς Ντεμπρέ που τόλμησε να γράψει ότι είδε
δύο Αλβανόφωνους στην Πρίστινα να τρώνε πίτσα παρέα με ένα Σέρβο.

«Από τη μια πιτσερία στην άλλη» τιτλοφορείται το σκωπτικό άρθρο κάποιου
καθηγητή στη χθεσινή εφημερίδα «Μοντ».

Το ότι αυτοαναφέρθηκε στην επιστολή του προς τον Πρόεδρο της Γαλλικής
Δημοκρατίας ως «ταξιδευτής» (και όχι ως δημοσιογράφος), έκανε τους επικριτές
του να τον αποκαλούν «τουρίστα».

Ωστόσο επί της ουσίας ουδέν. Εκείνο που έθετε ως προβληματισμό ο Ντεμπρέ στην
επιστολή του, ότι αγριότητες υπήρξαν εκατέρωθεν, έμεινε αναπάντητο. Όλες οι
λυσσασμένες επιθέσεις που δέχτηκε αναφέρονται στα γεγονότα των παρελθόντων
ετών (’92, ’96, ’98) και καμιά στο τώρα.

Το επιχείρημα ότι η μαζική έξοδος των Κοσοβάρων μπορεί να οφείλεται «και»
στους βομβαρδισμούς, κάνει τους επικριτές του να ανατριχιάζουν από φρίκη, αφού
μόνον «ο χασάπης των Βαλκανίων» ανάγκασε του Κοσοβάρους να εγκαταλείψουν τα
σπίτια τους, σφάζοντάς τους με «κονσερβοκούτι».

Το επιχείρημα του Ντεμπρέ ότι με τους βομβαρδισμούς δεν τιμωρείται ο
Μιλόσεβιτς, αλλά ο σερβικός λαός στο σύνολό του, δεν γίνεται από κανέναν
«υγιώς σκεπτόμενο» αποδεκτό. Ο λαός είναι υπεύθυνος γι’ αυτούς που εκλέγει.
«Μα αν τον εξέλεξε ο λαός ­ και δύο φορές μάλιστα ­ πώς είναι δικτάτορας;».

Και τα λοιπά. Κοντολογίς, μπάχαλο. Βρέθηκαν βέβαια πολλοί να τον υποστηρίξουν,
κυρίως μέσα στις τάξεις των αναγνωστών, έτσι που μπορούμε να πούμε ότι το
αιτούμενό του να προκληθεί διάλογος συντελέστηκε. Αλλά με τι τίμημα!

Στην αρχή εμφανιζόταν ο ίδιος στις τηλεοράσεις και στα ραδιόφωνα για να
υπερασπιστεί τις θέσεις του. Σιγά σιγά η κούραση τον κατέλαβε και
αποτραβήχτηκε. Έμειναν λοιπόν οι εκπρόσωποι του νόμου του Lynch, χωρίς σαρκικό
θήραμα για να κατασπαράξουν. Και κατασπάραξαν την απουσία.

Μία τέτοια εκπομπή παρακολούθησα στο LCI (το κανάλι των συνεχών ειδήσεων της
ιδιωτικής TF1) με τον φιλόσοφο Finkelkrauft. Μη έχοντας μπροστά του τον
«αντίδικο», προσπαθούσε να τον «σχηματίσει» με τα χέρια του, γιατί στην
τηλεόραση (κάτι που δεν το ξέρει «ο φιλόσοφος του Σαράγεβο») η απουσία δεν
«γράφει». Χωρίς να τα καταφέρνει. Έτσι έμοιαζε να πολεμά ένα φάντασμα.

***

Η τηλεόραση έχασε έναν από τους πρωταγωνιστές της και εγώ έναν φίλο. Με τον
Φρέντυ Γερμανό υπήρξαμε συνομήλικοι στη δημοσιογραφία. Όταν αργότερα πλησίασε
το βιβλίο, γίναμε και συνάδελφοι του γραπτού. Οι εκπομπές του άφησαν εποχή
στην τηλεόραση.

Την «Πρώτη Σελίδα» τη συνέχισε και όταν ήμουν εγώ διευθυντής του προγράμματος.
Και επειδή το χιούμορ έσταζε από τα χείλια του, όπως σε άλλους το φαρμάκι,
θέλω τώρα εδώ να θυμηθώ, εν είδει μνημοσύνου, από μακριά που βρίσκομαι, από το
Παρίσι, ένα περιστατικό.

Μία ημέρα (1984) μπήκε αναστατωμένος στο γραφείο μου και με παρακάλεσε να
παρέμβω σε ένα λεπτό θέμα: η παραγωγή αρνιόταν να αγοράσει μια κότα ζωντανή
που μετά το «γύρισμα» θα την επέστρεφε σκοτωμένη.

Είναι αλήθεια δεν κατάλαβα στην αρχή. «Κάθησε Φρέντυ, του λέω, εξήγησέ μου».
Όπως ήταν πάνω στον δημιουργικό του οίστρο, το ασήμαντο αυτό περιστατικό τον
είχε ενοχλήσει αφάνταστα. «Δηλαδή;» ­ «Δηλαδή, μου λέει, κύριε Γενικέ
(πειράζοντάς με με αυτή την προσφώνηση), βάσει του δημοσίου λογιστικού ό,τι
αγοράζεται παραμένει στην περιουσία του Δημοσίου ως έχει». ­ «Σωστά, του
απαντώ. Την κότα δεν θα τη φάει κανείς, θα παραμείνει στην ΕΡΤ». ­ «Ναι, αλλά
τη θέλουν ζωντανή κι εγώ για τις ανάγκες του γυρίσματος πρέπει να την πατήσει
ένα αυτοκίνητο. Οπότε δεν τη δέχονται πίσω νεκρή, γι’ αυτό και δεν την
αγοράζουν. Θα την αγοράσω τελικά εγώ από την τσέπη μου, αλλά ήθελα να σου
αναφέρω το περιστατικό, για να ξέρεις τι συμβαίνει στους κάτω ορόφους».

Γελούσε πια. Διηγούμενος ο ίδιος το περιστατικό είχε καταφέρει να το πάρει στ’
αστεία. Η αναστάτωσή του υποχώρησε. Και εγώ υπέγραψα εντολή «βάσει της οποίας
κατ’ εξαίρεσιν η ΕΡΤ εντελλόταν να αγοράσει μιαν όρνιθα, για τις ανάγκες του
γυρίσματος της “Πρώτης Σελίδας” του Φρέντυ Γερμανού, η οποία θα μαγειρευόταν
μετά το γύρισμα με πατάτες λεμονάτη, για το συνεργείο».

Αξέχαστε Φρέντυ. Με τις βιογραφίες τόσων σημαντικών ανθρώπων του νέου
Ελληνισμού, μας εξοικείωσες πάλι με την Ιστορία. Μας την έκανες προσιτή,
ενανθρωπισμένη. Η γενιά μου σε χαιρετά ως έναν από τους πρωτοπόρους που θέλησε
να συμφιλιώσει τον Λόγο με την Εικόνα, που προσπάθησε με όλες του τις δυνάμεις
να εξευγενίσει τη βαρβαρότητα της τηλεόρασης και να ενεργοποιήσει τη νωθρότητα
του Λόγου.