Παίζει το μέλλον του

Ο πρόεδρος Γιέλτσιν κατάφερε να νικήσει όσους ζητούσαν την καθαίρεσή του. Ήταν
ένα από τα μεγαλύτερα «στοιχήματα» που έβαλε ποτέ στην πολιτική του καριέρα.
Όμως, έπαιξε κορόνα-γράμματα το μέλλον του.

Όταν οι κομμουνιστές, που κυριαρχούν στην Κάτω Βουλή, τη Δούμα, σχεδίασαν την
απομάκρυνσή του, ο Ρώσος πρόεδρος έκανε αυτό ακριβώς που γνώριζε καλύτερα:
πέρασε στην επίθεση. Απέρριψε κάθε συμβιβασμό με τους αντιπάλους του και
μάλιστα «χόντρυνε» το παιχνίδι, αποπέμποντας τον πρωθυπουργό Γεβγκένι Πριμακόφ
και την κυβέρνησή του την παραμονή της συζήτησης για την καθαίρεσή του. Τα
γεγονότα δικαίωσαν την επιλογή του.

Ύστερα από έναν χρόνο απειλών και δύο ημέρες έντονων διαξιφισμών, δεν τόλμησαν
να αποπέμψουν τον άνθρωπο που κατηγορούν ότι κατέστρεψε τη Ρωσία. Όμως τα
προβλήματα του Γιέλτσιν δεν έχουν τελειώσει.

Ο Ζιουγκάνοφ

Ο ηγέτης των κομμουνιστών Γκενάντι Ζιουγκάνοφ φαίνεται αποφασισμένος να πάρει
την εκδίκησή του, καταψηφίζοντας σήμερα τον Σεργκέι Στεπάσιν, τον εντολοδόχο
πρωθυπουργό του Γιέλτσιν.

Οι κομμουνιστές είναι οργισμένοι για την επιλογή τού προέδρου. Ελάχιστοι
πιστεύουν ότι ένας άνθρωπος που είναι γνωστός περισσότερο για την αφοσίωσή του
στον Γιέλτσιν και λιγότερο για τις οικονομικές του γνώσεις θα αποδειχθεί πιο
επιτυχημένος από τον Πριμακόφ στην αντιμετώπιση της ρωσικής οικονομικής
κρίσης. Αν ο Στεπάσιν καταψηφιστεί σήμερα και ο Γιέλτσιν τον ξαναπροτείνει και
δεύτερη και τρίτη φορά χωρίς επιτυχία, τότε θα διαλυθεί η Βουλή που κανονικά η
θητεία της λήγει τον Δεκέμβριο.

Όποιο και αν είναι το επόμενο στάδιο της κρίσης, κανείς δεν πρόκειται να
λυπηθεί τον Γιέλτσιν. Ούτε και οι δημοσκοπήσεις, σύμφωνα με τις οποίες η
δημοτικότητά του έχει πέσει στο 2%. Γνωστός για την εκδικητικότητά του, ο
Γιέλτσιν έχει αποπέμψει οκτώ κυβερνήσεις και 200 υπουργούς από τότε που
εξελέγη για πρώτη φορά πρόεδρος της Ρωσίας, το 1991.

Μεγάλη διαφθορά

Ακόμη πιο καταστροφικές είναι οι επιδόσεις του στις οικονομικές
μεταρρυθμίσεις. Μετά την κρίση του περασμένου Αυγούστου, στην οποία κατέρρευσε
το ρούβλι, περίπου ένας στους τρεις Ρώσους αγωνίζεται να επιβιώσει με λιγότερο
από 11.000 δραχμές τον μήνα. Η διαφθορά και η φοροδιαφυγή είναι ενδημικές.

Η πρόσφατη πολιτική αναταραχή δυσχεραίνει και την δανειοδότηση της Ρωσίας από
το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. «Όσο ο Γιέλτσιν θα μένει στο Κρεμλίνο, η Ρωσία
δεν πρόκειται να πάει μπροστά», λέει ο Βιατσεσλάβ Νικόνοφ, πρώην προεδρικός
σύμβουλος και νυν διευθυντής του Ινστιτούτου Φοντ Πολίτικα. «Έχει χάσει την
ικανότητά του να σκέπτεται και δεν τον απασχολεί παρά μόνο πώς θα διατηρήσει
την εξουσία του. Δεν πρόκειται να τα παρατήσει παρά μόνο αν πάρει εγγυήσεις
για το μέλλον του».

Μόνον αυτή η ανησυχία μπορεί να εξηγήσει την πρόσφατη συμπεριφορά του. Έδιωξε
τον Πριμακόφ γιατί πίστευε ότι, με τη συμμετοχή τους στην κυβέρνησή του, οι
κομμουνιστές θα έβγαιναν ενισχυμένοι στις βουλευτικές εκλογές του Δεκεμβρίου.
Ίσως, η τύχη του Γιέλτσιν να βρίσκεται πια στα χέρια του Γιούρι Λουζκόφ, του
δυναμικού δημάρχου της Μόσχας που προβάλλει ως επικρατέστερος υποψήφιος για
τις προεδρικές εκλογές του 2000. Ύστερα από πολύμηνη ψυχρότητα στις σχέσεις
τους, Λουζκόφ και Γιέλτσιν συναντώνται συχνά τον τελευταίο καιρό. Ο πρόεδρος
Γιέλτσιν θεωρεί τον Λουζκόφ ως τον μόνο πολιτικό που μπορεί να ανακόψει τον
δρόμο των κομμουνιστών προς την εξουσία. Ο Λουζκόφ αναμένεται να κάνει σκληρό
παζάρι. Σε αντάλλαγμα για την υπόσχεση ασυλίας στον Γιέλτσιν, θεωρείται ότι θα
ζητήσει την παρασκηνιακή υποστήριξη του Κρεμλίνου στις προεδρικές εκλογές του
2000. Έτσι, μια νίκη του Γιέλτσιν στη Δούμα μπορεί να αποδειχθεί ευκολότερη
από μια συμφωνία με τον Λουζκόφ.