AIDS, Νο 1 φονιάς

Θύμα του AIDS. «Ένα πεντάχρονο αγοράκι στην Κένυα κτυπημένο από τη θανατηφόρο νόσο. Ζει σε ίδρυμα

Ο λιμός, οι εμφύλιοι και οι μολυσματικές ασθένειες που εδώ και δεκαετίες έχουν
ενσκήψει στους λαούς της Αφρικής δεν στάθηκαν ικανά να τους εξολοθρεύσουν.
Στις ημέρες μας, ο θάνατος στη Μαύρη Ήπειρο έχει βρει νέο συνώνυμο,
περισσότερο ολοκληρωτικό και καταστροφικό απ’ όλα τα προηγούμενα. Το AIDS
αποτελεί την πρώτη αιτία θνησιμότητας, με 12 εκατομμύρια θανάτους στο
ενεργητικό του.

Ευθύνεται για τους περισσότερους νεκρούς στην Αφρική αντικαθιστώντας την
ελονοσία που μέχρι πρότινος αποτελούσε την κύρια θανατηφόρο ασθένεια. Σύμφωνα
με έρευνα του ΟΗΕ, σε συνεργασία με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ), το
AIDS σκοτώνει περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη μολυσματική ασθένεια, ενώ
αποτελεί την τέταρτη αιτία θανάτου παγκοσμίως, έπειτα από τις καρδιαγγειακές
και αναπνευστικές παθήσεις που συνήθως πλήττουν ηλικιωμένους.

Ωστόσο, πουθενά στον κόσμο, το πέρασμά του δεν είναι τόσο καταστροφικό όσο
στην Αφρική. Πεντέμισι χιλιάδες άνθρωποι πέθαιναν ημερησίως από AIDS το 1998 ή
δύο εκατομμύρια Αφρικανοί ετησίως, αριθμοί που αναλογούν στο 80% επί του
συνολικού σε όλο τον πλανήτη. Μία από τις εξηγήσεις που δίνονται είναι το
γεγονός ότι πολλοί θάνατοι που αποδίδονταν στη φυματίωση ανακαλύφθηκε ότι
προκλήθηκαν από τον ιό HIV. Μόνο στο Κουαζούλου Νατάλ, ένα στα τρία άτομα
ηλικίας 15 έως 49 ετών έχει μολυνθεί από τον ιό που προκαλεί το AIDS.

Θλιβερά στοιχεία

Ο Πίτερ Πάιοτ, γενικός διευθυντής του UNAids ­ του προγράμματος του ΟΗΕ που
συντονίζει τον αγώνα κατά της θανατηφόρου νόσου ­ αναφέρει ότι πρόκειται για
την πιο τρομακτική ασθένεια που αντιπαλεύεται τη σύγχρονη Ιατρική, δυνατή
ακόμη και να υπονομεύσει τις βελτιώσεις που επιτεύχθηκαν στους τομείς της
παγκόσμιας υγείας και της ευημερίας. Ο ίδιος τονίζει ότι το AIDS είναι
καταστροφικό για δύο λόγους: «Στοχεύει νέους και ο θάνατος επέρχεται γρήγορα»,
στοιχεία που υποδεικνύουν ότι «ακόμη και αν νικήσουμε σήμερα το AIDS, η
ασθένεια θα είναι έντονα αισθητή, εξαιτίας των εκατομμυρίων ανθρώπων που ήδη
έχουν προσβληθεί».

Βάσει της έκθεσης του ΟΗΕ και της ΠΟΥ για το AIDS:

­ 33,4 εκατομμύρια άνθρωποι είναι γνωστό ότι έχουν μολυνθεί.

­ 12 εκατομμύρια Αφρικανοί έχουν πεθάνει.

­ Σε τέσσερις αφρικανικές χώρες υπολογίζεται ότι ζει το ένα τέταρτο των
ενήλικων ασθενών.

­ Στις χειρότερα πληγείσες περιοχές, ο μέσος όρος ζωής μειώθηκε κατά 17 χρόνια.

Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, στη Βόρεια Αμερική και τη Δυτική Ευρώπη η
διαθεσιμότητα νέων αποτελεσματικότερων συνδυασμών φαρμάκων έχει συμβάλει στην
αύξηση της διάρκειας ζωής των ασθενών, ενώ το ποσοστό των θανάτων στις
Ηνωμένες Πολιτείες εξαιτίας του AIDS μειώθηκε κατά δύο τρίτα μεταξύ του 1995
και του 1997.

Στη Ζιμπάμπουε

Στον μαύρο κατάλογο των σημαδεμένων από AIDS χωρών, η Ζιμπάμπουε κατέχει τη
δυσχερέστερη θέση. Στις αναλύσεις των εξετάσεων για τον ιό HIV, το ένα τέταρτο
των ενηλίκων είναι θετικό. Μάλιστα στις αστικές περιοχές, η μόλυνση καλπάζει
στο 40% του πληθυσμού. Στον στρατό, το ποσοστό ανέρχεται στο 80%. Αν λάβει
κανείς υπόψη του ότι το ετήσιο εισόδημα υγείας που χορηγείται σε κάθε άτομο
δεν ξεπερνά τα έξι δολάρια, θα αντιληφθεί γιατί οποιαδήποτε προσπάθεια για την
αντιμετώπιση και θεραπεία των πασχόντων δεν έχει αποτέλεσμα. Με τα χρήματα
αυτά, κάποιος που έχει προσβληθεί από τον ιό μπορεί να υποβληθεί σε θεραπεία
με κάποιο από τα σύγχρονα φάρμακα μόνο για πέντε ώρες τον χρόνο. Παρά τις
προσπάθειες για τον περιορισμό της εξάπλωσης της ασθένειας, οι κοινωνικές
επιπτώσεις είναι κάτι περισσότερο από προφανείς. Η Ζιμπάμπουε είναι μια χώρα
τραυματισμένη, αφού η μάστιγα αφανίζει την παραγωγική ομάδα, τους γονείς, του
δυνατούς, τα άτομα στα οποία στηρίζεται μια κοινωνία για την ανάπτυξη και την
εξέλιξή της.

Σημαντικός παράγων που συνετέλεσε στη ραγδαία εξάπλωση της ασθένειας είναι οι
συρράξεις. Στη Ρουάντα, πριν από την πολιτική αναταραχή στα μέσα της δεκαετίας
του ’90, οι αριθμοί μόλυνσης κυμαίνονταν σε 10% στις αστικές περιοχές, ενώ
στην περιφέρεια στο 1%. Έως το 1997 το ποσοστό συνολικά είχε ξεπεράσει το 11%.
Στους προσφυγικούς καταυλισμούς τα ποσοστά εξαπλασιάστηκαν.

Έρευνα που έγινε σε χώρες της Νότιας Αφρικής κατέδειξε ότι ένας στους δέκα εκ
των συγγενών ασθενών από AIDS γνώριζε ότι πάσχουν από τη θανατηφόρο νόσο.

Δύο διεθνείς προσπάθειες έχουν ενισχύσει τον αγώνα για την ανακάλυψη εμβολίου
ικανού να νικήσει το AIDS. Στόχος των δύο επιστημονικών ομάδων (Βρετανών –
Κενυατών, Αμερικανών – Νοτιοαφρικανών) πέρα από την ανεύρεσή του, είναι και να
διασφαλιστεί η διάθεσή τους στις χειρότερα πληγείσες από τον ιό περιοχές. Η
ομάδα των Βρετανών – Κενυατών έχει επικεντρώσει τις έρευνές της στην κατασκευή
εμβολίου που έχει ως βάση τον συνδυασμό δύο διαφορετικών, ένα εμβόλιο DNA και
ένα τροποποιημένο τύπου Ankara (MVA). Το τελευταίο χρησιμοποιήθηκε στο
παρελθόν και κατά της ευλογιάς και βοηθά στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος.