Όταν ο κύριος Ντάου συνάντησε τον κύριο Τζόουνς

Το 1882 στο νούμερο 15 της Γουώλ Στρητ γράφτηκε η πρώτη σελίδα της ιστορίας
του διασημότερου χρηματιστηριακού δείκτη στον κόσμο. Τότε ο κ. Ντάου και ο κ.
Τζόουνς βάπτισαν την επιχείρησή τους με τα ονόματά τους…

Ο δείκτης Ντάου Τζόουνς έχει συνδέσει την ιστορία του με την ιστορία του Χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης

Ο Τσαρλς Μίλφορντ Μπέργκστρασερ είναι άτυχος. Το όνομά του είναι δύσκολο στην
προφορά. Αυτός ήταν ο λόγος που η εταιρεία επενδυτικής πληροφόρησης που
δημιούργησε μαζί με τους Τσαρλς Χένρι Ντάου και Έντουαρντ Τζόουνς, βαπτίστηκε
Ντάου Τζόουνς και Συνεργάτες (Dow Jones & Co). Πρόκειται για τη μικρή
επιχείρηση που εγκαταστάθηκε στο νούμερο 15 της Γουώλ Στρητ και γέννησε τον
πιο παλιό και διάσημο χρηματιστηριακό δείκτη στον πλανήτη: τον Ντάου Τζόουνς.

Ο Τσαρλς Ντάου και ο φίλος του Έντουαρντ Τζόουνς είναι δημοσιογράφοι. Ο Ντάου
είναι μελαχρινός, διαθέτει Ολύμπια ψυχραιμία και προσπαθεί να μάθει και να
καταλάβει τα πάντα γύρω από το Χρηματιστήριο. Ο Τζόουνς είναι ξανθός και
περισσότερο χαμογελαστός από τον φίλο του. Δουλεύουν και οι δύο για μια μικρή
επαρχιακή εφημερίδα, την «Πρόβιντενς Τζέρναλ» και αποφασίζουν να εξασκήσουν το
ταλέντο τους στη Νέα Υόρκη. Ύστερα από λίγο χρόνο σε έναν εκδότη φυλλαδίων
επενδυτικής πληροφόρησης, εκδίδουν οι ίδιοι μια εφημερίδα με το όνομα
«Άφτερνουν Νιους Λέτερ» σε συνεργασία με τον Τσαρλς Μίλφορντ Μπέργκστρασερ,
που εργάζεται στην τράπεζα Ντρέξελ, Μόργκαν εντ Σίε.

Ο δείκτης

Το εγχείρημά τους στέφεται σύντομα με επιτυχία και το 1885 μετονομάζεται σε
«Γουώλ Στρητ Τζέρναλ». Αρχισυντάκτης γίνεται ο Τσαρλς Ντάου. Ωστόσο, ο δείκτης
Ντάου Τζόουνς εμφανίστηκε για πρώτη φορά στις σελίδες της «Άφτερνουν Νιους
Λέτερ», στις 3 Ιουλίου του 1884. Είναι ο πρώτος δείκτης στη χρηματιστηριακή
ιστορία. Αποτελείται από ένδεκα εταιρείες, από τις οποίες οι εννέα είναι
σιδηροδρομικές. Ο σκοπός του δείκτη είναι πολύ απλός: η ανάδειξη της τάσης της
αγοράς μέσα από τη μεταβολή ενός αριθμού.

Ο Τσαρλς Ντάου θέλει να αποδείξει την ύπαρξη κυκλικών διακυμάνσεων στο
Χρηματιστήριο. Η πορεία μιας μετοχής εξαρτάται και από την πορεία του συνόλου
των άλλων μετοχών. Από εκεί πηγάζει και η ιδέα ενός παγκόσμιου δείκτη.

Ο βιομηχανικός δείκτης

Δώδεκα χρόνια αργότερα ο Τσαρλς Ντάου κάνει το επόμενο βήμα. Προτείνει τη
δημιουργία ενός δείκτη, που δεν θα περιλαμβάνει σιδηροδρομικές εταιρείες: τον
Ντάου Τζόουνς Ιντάστριαλ Άβεριτζ, δηλαδή τον βιομηχανικό δείκτη (DJIA). Και ο
δείκτης αυτός πετυχαίνει: σιγά σιγά όλο και περισσότεροι υιοθετούν αυτόν τον
δείκτη ως αναφορά για να μετρήσουν τον παλμό του συνόλου της χρηματιστηριακής
αγοράς της Νέας Υόρκης. Και αυτό γιατί την εποχή εκείνη η αγορά κατακλύζεται
από τα κεφάλαια των σιδηροδρομικών εταιρειών. Οι βιομηχανικές εταιρείες όπως,
για παράδειγμα, η Σίνγκερ Μανιουφάκτουρινγκ Κόμπανι, αποτελούν οικογενειακές
επιχειρήσεις που συνήθως διοικούνται από τους ιδρυτές, οι οποίοι δεν θέλουν οι
εταιρείες τους να πέσουν θύματα της κερδοσκοπίας που κυριαρχεί εκείνη την
εποχή στο Χρηματιστήριο. Ο βιομηχανικός δείκτης Ντάου Τζόουνς λοιπόν
αποτελείται από δώδεκα εταιρείες, μία από τις οποίες είναι και η Τζένεραλ
Ελέκτρικ. Πρόκειται για τη μοναδική εταιρεία που βρίσκεται ακόμη και σήμερα
στον δείκτη.

Μεγαλώνει

Το 1920 ο δείκτης διευρύνεται και περιλαμβάνει πλέον είκοσι μετοχές. Νέα
διεύρυνση του δείκτη πραγματοποιείται το 1928 με την προσθήκη άλλων δέκα
μετοχών. Ο Ντάου Τζόουνς ακόμη και σήμερα περιλαμβάνει τριάντα μετοχές.

Ωστόσο, αντίθετα με την αρχική ιδέα, ο δείκτης δεν περιλαμβάνει πλέον μόνο
βιομηχανικές μετοχές. Για παράδειγμα, σήμερα περιλαμβάνει μετοχές της αλυσίδας
εστιατορίων Μακ Ντόναλντς, της Coca-Cola και της Ουόλτ Ντίσνεϊ. Ο όρος
βιομηχανικός επιλέχθηκε τον δέκατο ένατο αιώνα προκειμένου να διακρίνει τις
μετοχές των σιδηροδρόμων ή των δημοσίων επιχειρήσεων από τις υπόλοιπες μετοχές.

Είναι αξιόπιστος;

Αν και η ιστορική επιτυχία του δείκτη Ντάου Τζόουνς είναι αδιαμφισβήτητη, η
αντιπροσωπευτικότητά του όσον αφορά τη γενικότερα πορεία της αγοράς είναι
ακόμη αντικείμενο αντιπαράθεσης. Κάποιοι πιστεύουν ότι εφόσον αποτελεί δείκτη
διακύμανσης μόνο τριάντα μετοχών από τις χιλιάδες που υπάρχουν, η
αντιπροσωπευτικότητά του είναι χαμηλή. Ο δείκτης Στάνταρντς εντ Πουρς 500 (S
& Ρ 500) είναι ο μεγαλύτερος ανταγωνιστής του Ντάου Τζόουνς και
αποτελείται από 500 μετοχές. Γεννήθηκε το 1923 και οι υποστηρικτές του
τονίζουν ότι αποτελεί καλύτερο δείκτη για την τάση της αγοράς από τον Ντάου Τζόουνς.

Για πολλούς, η σύνθεση του βιομηχανικού δείκτη Ντάου Τζόουνς είναι πολύ
στερεότυπος, καθώς δεν έχει χώρο για τις εταιρείες πληροφορικής, οι οποίες
συνωστίζονται στον δείκτη Νάσντακ (NASDAQ), όπως η Μάικροσοφτ και η Ιντέλ.

Οι υπέρμαχοι της αξίας του Ντάου θυμίζουν ότι το 1997 η εταιρεία Χιούλετ
Πάκαρντ προστέθηκε στον δείκτη για να κάνει παρέα στην ΙΒΜ. Ωστόσο, όπως
τονίζουν, η αμερικανική οικονομία δεν είναι συγκεντρωμένη στη Σίλικν Βάλι.

Παραμένει ιερός

Σύμφωνα με έναν ειδικό της χρηματιστηριακής αγοράς της Νέας Υόρκης σπάνια
κάποια μετοχή προστίθεται στον Ντάου Τζόουνς λόγω των «αφεντικών» του. Οι
υπεύθυνοι της σύνθεσης του δείκτη υποστηρίζουν ότι πρέπει να διατηρηθεί η
παράδοση. Δηλαδή, η σύνθεση του Ντάου παραμένει ιερή και ­ σε τελευταία
ανάλυση ­ είναι ιδιαίτερης σημασίας για την εφημερίδα «Γουώλ Στρητ Τζέρναλ»,
όπως την εποχή που τον εισήγαγε ο Τσαρλς Ντάου: ένας απλός μέσος αριθμητικός
όρος. Οι υποστηρικτές του υπενθυμίζουν με κάθε ευκαιρία την απλότητα, την
αποτελεσματικότητα αλλά και τη… μακροβιότητά του.

Οι αντίπαλοι του Ντάου έχουν ένα βασικό επιχείρημα εναντίον του: οι υπεύθυνοι
αρνούνταν μέχρι το 1997 να επιτρέψουν τη χρήση του στην αμερικανική αγορά
παραγώγων. Σήμερα όλοι οι δείκτες χρησιμεύουν γι’ αυτό τον λόγο. Η μεταστροφή
που παρατηρήθηκε τα τελευταία δέκα χρόνια στη χρήση του Ντάου έγινε
προκειμένου να ανταγωνιστεί τον δείκτη Στάνταρντς εντ Πουρς 500. Η φήμη του
Ντάου Τζόουνς δεν είναι μεγάλη μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.
Είναι πολύ δηφομιλής και στο Χρηματιστήριο του Παρισιού, της Φρανκφούρτης και
της Ζυρίχης. Οι υπεύθυνοι αυτών των Χρηματιστηρίων πήγαν στη Νέα Υόρκη,
προκειμένου να διαπραγματευτούν με τις αρχές του αμερικανικού Χρηματιστηρίου
τη δημιουργία του ευρωπαϊκού δείκτη Ντάου Τζόουνς.

Έτσι και έγινε. Στις 26 Φεβρουαρίου 1998 δημιουργήθηκαν δύο δείκτες που έφεραν
τα ονόματα «Dow Jones Stoxx» και «Dow Jones Eurostoxx». Δημιουργήθηκαν,
προκειμένου να διαπιστώνονται οι τάσεις των Χρηματιστηρίων σε όλη τη Γηραιά
Ήπειρο και τη ζώνη του ευρώ.

Η ειρωνεία όμως είναι ότι ο τύπος δεν χρησιμοποιεί τα πλήρη ονόματα των
δεικτών, αλλά μόνο τους όρους Stoxx και Eurostoxx.

Έτσι, το ονόματα των Τσαρλς Χένρο Ντάου και του Έντουαρντ Τζόουνς, αργά ή
γρήγορα, θα εκλείψουν προς όφελος μιας βάρβαρης λέξης: Stoxx. Να, λοιπόν, που
έπειτα από περίπου έναν αιώνα, ο Τσάρλς Μίλφονρτ Μπέργκστρασερ ­ που δεν
έμεινε στην ιστορία, επειδή το όνομά του δεν ήταν εύκολο στην προφορά ­
παίρνει την εκδίκησή του.