Οι ΗΠΑ πιέζουν την Ιαπωνία να πάρει νέα μέτρα

Ο Ιάπωνας πρωθυπουργός Κέιζο Ομπούτσι πραγματοποίησε την προηγούμενη εβδομάδα
επίσημη επίσκεψη στις ΗΠΑ. Οι Αμερικανοί δεν έχασαν την ευκαιρία να τον
πιέσουν για τη λήψη πρόσθετων μέτρων τόνωσης της ιαπωνικής οικονομίας

Κλίντον – Ομπούτσι: πίσω από τα χαμόγελα κρύβεται η κοινή ανησυχία για το οικονομικό μέλλον της Ιαπωνίας

Ο πρόεδρος Κλίντον έπλεξε το εγκώμιο του Ιάπωνα πρωθυπουργού Κέιζο Ομπούτσι
για την «πολύ επιθετική» τακτική του στην προσπάθεια αναζωογόνησης της
ιαπωνικής οικονομίας, κατά τη διάρκεια της επίσημης επίσκεψης του τελευταίου
στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Δεν παρέλειψε όμως να του υπενθυμίσει το αίτημα που όλη η αμερικανική
επιχειρηματική κοινότητα διατυπώνει τελευταία, για λήψη νέων μέτρων που θα
οδηγήσουν την ιαπωνική οικονομία στην έξοδο του τούνελ της οικονομικής κρίσης.

«Συνέστησα στον Ιάπωνα πρωθυπουργό να κάνει γενναία βήματα για την
αναδιάρθρωση του τραπεζικού συστήματος και την αναζωογόνηση της οικονομίας»,
είπε ο Κλίντον κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου. Ωστόσο, τόνισε ότι οι
κανόνες που διέπουν το ιαπωνικό τραπεζικό σύστημα είναι «πολύ προηγμένοι»,
προκαλώντας έκδηλη ικανοποίηση στον Ιάπωνα πρωθυπουργό που καθόταν δίπλα του.

«Αυξήστε τις δαπάνες»

Ωστόσο, αντανακλώντας την αμερικανική θέση ότι το Τόκιο πρέπει να είναι έτοιμο
να αυξήσει τις δημόσιες δαπάνες στα τέλη της φετινής χρονιάς, ο Κλίντον
προσέθεσε: «Μέχρι να επιτευχθεί η ανάκαμψη της οικονομίας της ελπίζουμε ότι η
Ιαπωνία θα χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία για να αποκαταστήσει τους
αναπτυξιακούς ρυθμούς». Ο Ομπούτσι από την πλευρά του υποστήριξε ότι η Ιαπωνία
θα κάνει σύντομα μια θεαματική στροφή όσον αφορά τις επιδόσεις της οικονομίας της.

Η θετική ρητορική βρίσκεται σε πλήρη αντιδιαστολή με τον τόνο ορισμένων
προηγούμενων αμερικανοϊαπωνικών επαφών στις οποίες ο Κλίντον και άλλοι
Αμερικανοί πρόεδροι δήλωναν τη δυσαρέσκειά τους για τις εμπορικές διαφορές και
την αποτυχία του Τόκιο να συμβάλλει στην ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας.

Ο Κλίντον υπενθύμισε στον Ομπούτσι τις διαφωνίες Ουάσιγκτον και Τόκιο για τις
εισαγωγές ιαπωνικού χάλυβα από τις ΗΠΑ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε τον Ομπούτσι ότι αν δεν μειωθούν οι
εξαγωγές χάλυβα της Ιαπωνίας προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, η Ουάσιγκτον θα
χρησιμοποιήσει τους εμπορικούς της κανονισμούς προκειμένου να προστατεύσει την
αμερικανική βιομηχανία χάλυβα.

Ωστόσο, η γενικότερα θετική ατμόσφαιρα των επαφών αντανακλά την έκπληξη των
Αμερικανών κυβερνητικών αξιωματούχων για το επίτευγμα του Ομπούτσι ­ ο οποίος
βρίσκεται στο πρωθυπουργικό γραφείο από τον Ιούλιο ­ για τη λήψη σκληρών
οικονομικών μέτρων και την ψήφιση ενός νομοσχεδίου που ενισχύει την
αμερικανοϊαπωνική στρατιωτική συνεργασία.

Η θετική διάθεση αντανακλά και την αμερικανική κυβερνητική ανακούφιση για την
αποφυγή από την πλευρά της Ιαπωνίας του κινδύνου οικονομικής κατάρρευσης, που
θα δυναμίτιζε τα θεμέλια της παγκόσμιας οικονομίας.

Οι Ιάπωνες κατάφεραν να γλιτώσουν από την οικονομική καταστροφή χάριν στην
αναδιάρθρωση του τραπεζικού τους τομέα και την εφαρμογή ενός τεράστιου
προγράμματος δημοσίων έργων.

Ο φόβος για παγκόσμια οικονομική επιβράδυνση ήταν έκδηλος κατά τη διάρκεια της
προηγούμενης συνάντηση των δύο ηγετών, τον Σεπτέμβριο του 1998. Τότε η
ιαπωνική οικονομία παρουσίαζε ρυθμούς συρρίκνωσης 5% και η κυβέρνηση
προσπαθούσε απεγνωσμένα να «περάσει» από τη Βουλή ένα σχέδιο ­ το οποίο
εγκρίθηκε αργότερα ­ για τη διοχέτευση εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων
στο τραπεζικό σύστημα που παρέπαιε. Την ίδια στιγμή οι συνεργάτες του Κλίντον
δήλωναν με κάθε ευκαιρία ότι δεν είναι ικανοποιημένοι με τις ιαπωνικές
επιδόσεις στον οικονομικό τομέα.

Υπεραισιοδοξούν

Οι επίσημες προβλέψεις του Τόκιο μιλούν για ρυθμούς ανάπτυξης φέτος της τάξεως
του 0,5% ­ μια πρόβλεψη που πολλοί αναλυτές θεωρούν εξαιρετικά αισιόδοξη.
Αυτοί οι μηδαμινοί ρυθμοί ανάπτυξης της μεγαλύτερης οικονομίας στην Ασία δεν
είναι ικανοί να βοηθήσουν τους γείτονες της Ιαπωνίας να ανακάμψουν από την
παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση.

Σύμφωνα με έναν Αμερικανό κυβερνητικό αξιωματούχο, ο «πρόεδρος Κλίντον έδειξε
με τις δηλώσεις ότι αν και η Ιαπωνία έλαβε κάποια αναπτυξιακά και
σταθεροποιητικά μέτρα, η οικονομία της δεν μπήκε ακόμη σε τροχιά ανάπτυξης.
Κατά συνέπεια, υπονοεί ότι ίσως χρειαστούν νέα μέτρα».

Το Τόκιο είναι εξαιρετικά επιφυλακτικό σχετικά με τις προσδοκίες για λήψη νέων
μέτρων δημοσιονομικής τόνωσης της οικονομίας, στην περίπτωση βέβαια που τα ήδη
εφαρμοζόμενα δεν φέρουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα.

Ο Ομπούτσι, κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στις ΗΠΑ, επανέλαβε τη θέση του
ότι η χώρα του «έχει πάρει επαρκή μέτρα». Ωστόσο άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο
για νέα μέτρα λέγοντας ότι «θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε από πολύ κοντά
τις εξελίξεις».

Κοινό ανακοινωθέν

Οι δύο πλευρές εξέδωσαν ένα κοινό ανακοινωθέν που στοχεύει στη βελτίωση του
κλίματος για τη ροή ξένων επενδύσεων στην Ιαπωνία, το οποίο περιλαμβάνει την
πρόθεση για ανάληψη πρωτοβουλιών που θα δημιουργήσουν μια αγορά πιο ενεργητική
σε επιχειρηματικές κινήσεις συγχωνεύσεων και εξαγορών.

Επιπλέον, ανακοίνωσαν μια δέσμη μέτρων για τη χαλάρωση του κρατικού ελέγχου σε
ορισμένες αγορές της Ιαπωνίας. Στους τομείς αυτούς περιλαμβάνονται οι
τηλεπικοινωνίες, η αγορά ακινήτων, η ενέργεια, το λιανικό εμπόριο, οι ιατρικές
συσκευές και τα φάρμακα.

Τα μέτρα αυτά είναι αποτέλεσμα μιας σειράς αμερικανικών αιτημάτων για μείωση
των γραφειοκρατικών εμποδίων στην Ιαπωνία που πολύ συχνά δυσκολεύουν την
διείσδυση ξένων επιχειρήσεων στην ιαπωνική αγορά.

Το 1997 η κυβέρνηση Κλίντον συμφώνησε με το Τόκιο για την απελευθέρωση μιας
σειράς τομέων της ιαπωνικής οικονομίας, στους οποίους οι αμερικανικές
επιχειρήσεις είναι πολύ ανταγωνιστικές. Το πρόσφατο ανακοινωθέν είναι καρπός
μακρόχρονων διαπραγματεύσεων μεταξύ Αμερικανών αξιωματούχων και ιαπωνικών υπουργείων.

Οι διαπραγματεύσεις

Ο Ρίτσαρντ Φίσερ, ο Αμερικανός που ηγήθηκε της αμερικανικής αντιπροσωπείας
στις διαπραγματεύσεις, υποστήριξε ότι η επιτυχία του δεν είναι εξασφαλισμένη
λόγω της μακρόχρονης δυσκαμψίας της ιαπωνικής κυβέρνησης να απελευθερώσει τις
αγορές της στον ξένο ανταγωνισμό. Ωστόσο, σαν δείγμα της διάθεσης για
συνεργασία από την πλευρά των Ιαπώνων ανέφερε την παρακάτω δήλωση του
Ομπούτσι: «Αν η Ιαπωνία δεν προχωρήσει με επιθετικά βήματα προς μια ελεύθερη
και περισσότερο ευέλικτη οικονομία, είναι καταδικασμένη να μείνει πίσω». Ο
Φίσερ εξέφρασε την αισιοδοξία του με τα παρακάτω λόγια: «Υπάρχει πολύ καλή
διάθεση για συνεργασία από την πλευρά των Ιαπώνων, προκειμένου να προχωρήσουν
σε απελευθέρωση των αγορών τους. Ελπίζω αυτή τη φορά να πρόκειται για
πραγματική διάθεση αλλαγών».

Συνεχείς πιέσεις

Ας σημειωθεί ότι οι πρόσφατη παρότρυνση του Κλίντον προς τον Ομπούτσι για λήψη
νέων μέτρων τόνωσης της οικονομίας δεν είναι κάτι καινούργιο. Το θέμα
αποτέλεσε πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ του Αμερικανού υπουργού Οικονομικών
Ρόμπερτ Ρούμπιν και του Ιάπωνα ομολόγου του Κίτσι Μιγιαζάβα.

Ο Ρούμπιν, αμέσως μετά την πρόσφατη σύνοδο των επτά ισχυρών του πλανήτη,
υποστήριξε ότι η Ιαπωνία πρέπει να καταβάλει νέες προσπάθειες για να βάλει την
οικονομία της σε αναπτυξιακή τροχιά. Από την πλευρά του ο Μιγιαζάβα αντέδρασε,
τονίζοντας ότι η Ιαπωνία έχει πάρει όλα τα αναγκαία μέτρα για την αναθέρμανση
της οικονομίας.

Επιμέλεια διεθνών οικονομικών θεμάτων:Σπύρος Δημητρέλης