40 εστίες πολέμου

Μπορεί ο δυτικός κόσμος να υποκρίνεται πως αγανακτεί με τις εικόνες του
πολέμου στη Γιουγκοσλαβία, δεν χάνει όμως ευκαιρία να τροφοδοτεί τις
αντιμαχόμενες παρατάξεις στους πολέμους και τις εμφύλιες συγκρούσεις
οπουδήποτε στον κόσμο με τα κατάλληλα όπλα.

Περίπου 40 πόλεμοι βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε όλον τον κόσμο σε εξέλιξη. Οι
περισσότεροι από αυτούς χαρακτηρίζονται ως εμφύλιοι. Ειδικά στην Αφρική και
στο Κουρδιστάν αυτό είναι άμεσο αποτέλεσμα της αυθαίρετης χάραξης των συνόρων
από τους δυτικούς αποικιοκράτες. Στις ταραγμένες περιοχές του πλανήτη είναι
τεράστια η ζήτηση όπλων. Σύμφωνα με το γερμανικό περιοδικό «Φόκους», στην
αγορά μπορεί να προμηθευτεί κανείς οτιδήποτε ­ από κάλυκες και ελαφρά όπλα
μέχρι πυραύλους και μαχητικά αεροπλάνα ­, αρκεί να μπορεί να πληρώσει. Πολλές
φορές οι αντίπαλοι αλληλοεξοντώνονται με τα όπλα του ίδιου κατασκευαστή.
Συγκεκριμένοι τύποι όπλων έχουν εξαπλωθεί σε ολόκληρον τον κόσμο. Το ισραηλινό
αυτόματο Ούζι, που είναι παρόν στους περισσότερους εμφυλίους, κυκλοφορεί σε 47
χώρες και έχει πουληθεί σε δέκα εκατομμύρια αντίτυπα. Μόνο το γνωστό μας
Καλάσνικοφ, με 70 εκατομμύρια κομμάτια σε 14 χώρες, είναι δημοφιλέστερο.

Όλες οι βιομηχανικές χώρες ­ ακόμα και η παραδοσιακά ουδέτερη Ελβετία ­ έχουν
το μερίδιό τους στο εμπόριο όπλων. Ο μεγαλύτερος προμηθευτής της παγκόσμιας
αγοράς είναι φυσικά οι Ηνωμένες Πολιτείες, που την τετραετία 1993-97 εξήγαγαν
συνολικά όπλα αξίας 51,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ακολουθούν οι Ρώσοι (14,8
δισ. δολ.), οι Βρετανοί (9,1 δισ. δολ.), οι Γάλλοι (7,5 δισ. δολ.) και οι
Γερμανοί (6,9 δισ. δολ.). Εξαγωγές μεταξύ 3,4 και ενός δισεκατομμυρίου
δολαρίων σημειώνουν την ίδια περίοδο η Κίνα, η Ολλανδία, η Ιταλία, ο Καναδάς,
η Ισπανία, το Ισραήλ και η Ουκρανία. Οι κυβερνήσεις δεν έχουν ­ ή μάλλον δεν
θέλουν να έχουν ­ κανέναν έλεγχο για το πού καταλήγουν αυτά τα όπλα. Στον
πόλεμο της Γιουγκοσλαβίας, για παράδειγμα, χρησιμοποιούνται όπλα από τις
αποθήκες της πρώην Ανατολικής Γερμανίας και άλλων κρατών του πρώην Συμφώνου
της Βαρσοβίας, δίπλα στα νεότευκτα προϊόντα των ερευνητικών εργαστηρίων, όπως
είναι οι τηλεκατευθυνόμενες βόμβες με σύστημα λέιζερ. Οι τοπικές συγκρούσεις
επιτρέπουν τη δοκιμή νέων συστημάτων σε επιχειρησιακές συνθήκες, όπως έκαναν
πρόσφατα οι Αμερικανοί με το «αόρατο» βομβαρδιστικό Β-2. Το περιοδικό πάντως
υπογραμμίζει πως τα πιο επικίνδυνα όπλα δεν είναι τα αεροπλάνα και τα άρματα,
άλλα τα περίστροφα και τα οπλοπολυβόλα, που είναι υπεύθυνα για το 90% των
θυμάτων στους εμφύλιους.

Η βιομηχανία όπλων σημειώνει τεράστιο τζίρο. Το 1998, η αμερικανική
Λόκχιντ-Μάρτιν είχε έναν κύκλο εργασιών της τάξης των 18 δισ. δολαρίων, η
Μπρίτις Αεροσπέις-Μαρκόνι έφτασε τα 15,4 δισ. δολ. και η Μπόινγκ τα 13,9 δισ.
δολ. Έξι από τις δέκα μεγαλύτερες βιομηχανίες όπλων στον κόσμο είναι
αμερικανικές. Όπως αναφέρει η εφημερίδα του Αμβούργου «Ντι Βόχε», μόνο η
είσοδος της Ουγγαρίας, της Τσεχίας και της Πολωνίας στο ΝΑΤΟ σημαίνει
εξοπλιστικές δαπάνες 20 δισ. δολαρίων. Ο κατάλογος των υποψηφίων μελών είναι
μακρύς και η απόφαση της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ να επεκτείνει το πεδίο
δράσεως της Συμμαχίας έγινε δεκτή με μεγάλη ικανοποίηση από την αμυντική
βιομηχανία. Η απόφαση αυτή θα απαιτήσει πρόσθετους εξοπλισμούς για τα μέλη του
ΝΑΤΟ, που ήδη απορροφούν το 22% της παγκόσμιας παραγωγής. «Out of area or out
of business» (επιχειρήσεις εκτός του εδάφους της Συμμαχίας, αλλιώς θα βγούμε
από την αγορά) ήταν το σύνθημα του αμυντικού λόμπι στην Ουάσιγκτον.