Συναρμολόγηση ανθρώπου;

Κατά τον 21ο αιώνα οι επιστήμονες θα έχουν τη δυνατότητα να μας αναπλάσουν.
Όμως το μέλλον δεν προβλέπεται βιονικό… Έντονος ανταγωνισμός επικρατεί
ανάμεσα στους «τεχνολόγους» που εργάζονται για να αντικαταστήσουν όργανα και
άκρα με τεχνητά και τους «κατασκευαστές» ιστών που αναπτύσσουν νέα μέλη με τη
βοήθεια ζωντανών κυττάρων, προβαίνοντας σε επαναστατικές ανακαλύψεις. Πόσο
μακριά όμως μπορεί να μας πάει αυτός ο αγώνας αντικατάστασης;

Για έξι ημέρες, τον περασμένο Αύγουστο, η μόλις 21 ετών Τζούλι Μιλς ζούσε
χωρίς παλμό. Τελευταία της ελπίδα ήταν το μικρό μόσχευμα από τιτάνιο, που,
διοχετεύοντας αίμα στο σώμα της, έδωσε στην καρδιά της τον χρόνο που
χρειαζόταν για να ανακάμψει από μια σπάνια νόσο. Ο καρδιοχειρουργός της, Στιβ
Ουέσταμπι, του Νοσοκομείου Τζον Ράντκλιφ στην Οξφόρδη, εργάζεται τώρα για την
τελειοποίηση ενός νέου, παρόμοιου μηχανισμού, του Jarvik 2000. Η εταιρεία που
το κατασκευάζει, η Symbian, επισημαίνει ότι έχει ένα βασικό πλεονέκτημα έναντι
της ανθρώπινης καρδιάς: διαρκεί για πάντα.

«Ακούραστη» καρδιά

Η «ακούραστη» καρδιά είναι ένα μονάχα από τα επιτεύγματα των επιστημόνων που
αφιερώνουν τις έρευνές τους στην ανακάλυψη νέων μεθόδων για την αποκατάσταση
ακρωτηριασμένων και τραυματισμένων ασθενών.

Στο Ινστιτούτο Ματιού Βίλμερ, στη Βαλτιμόρη, οι γιατροί βοηθούν όσους πάσχουν
από τύφλωση, τοποθετώντας μικροτσίπ, που ενισχύονται με λέιζερ, στους βολβούς
των ματιών. Στο Νιου Τζέρσεϊ, ένα 11χρονο κορίτσι δοκιμάζει ένα βιονικό χέρι
τόσο πρωτοποριακό που ο σχεδιαστής του επισημαίνει ότι η μικρή ασθενής θα
μπορεί να παίζει το αγαπημένο της πιάνο!

Ρίχνοντας μια πρώτη ματιά, φαίνεται σαν να έχει επέλθει η εποχή του βιονικού
ανθρώπου. Είναι πράγματι έτσι; Γεγονός είναι ότι με την έλευση του 21ου αιώνα,
αναδύεται μια νέα ομάδα επιστημόνων. Αν ένα όργανο χρειάζεται αντικατάσταση
παρά αποκατάσταση, θα προτιμούσαν να το κατασκευάσουν.

Μηχανολογία ιστών

Το νέο πεδίο δράσης αποκαλείται «μηχανολογία ιστών» και στην ουσία απορρίπτει
την ηλεκτρονική, αναζητώντας λύσεις στη Βιολογία. «Κατά τον 20ό αιώνα
χρησιμοποιήσαμε τη Φυσική για να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα», λέει ο
καθηγητής Ιωάννης Γιαννάς, «κατά τον 21ο θα απαντήσουμε με τη Βιολογία». Οι
«μηχανολόγοι ιστών» παίρνουν κύτταρα από το σώμα και τα αναπτύσσουν στο
εργαστήριο. Όταν δημιουργηθεί ικανοποιητική ποσότητα, το μόσχευμα εμφυτεύεται
στον ασθενή. Αν και η ιδέα αυτή φαίνεται απλή, έχει αποδειχθεί ότι πολλά
όργανα μέχρι στιγμής είναι εξαιρετικά περίπλοκα ώστε να αναπαραχθούν στο
εργαστήριο. Για παράδειγμα, στη μάχη για τη θεραπεία της τύφλωσης, οι
επιστήμονες της βιονικής βρίσκονται μίλια μπροστά.

Βιονικό χέρι

Για την 11χρονη Μελίσα Ντελ Πόζο, που γεννήθηκε χωρίς αριστερό χέρι, αλλά
προικισμένη με αστείρευτο ταλέντο στο πιάνο, η βιονική μηχανική αποδεικνύεται
σωτήρια. Θα είναι ο πρώτος ασθενής ο οποίος θα δεχθεί το βιονικό χέρι, που
ανιχνεύει τις κινήσεις των τενόντων στον πήχυ. Ο μηχανισμός του βιονικού
χεριού συνίσταται στο γεγονός ότι καταγράφονται οι κινήσεις στους τένοντες,
οπότε και στέλνονται τα απαραίτητα μηνύματα στο χέρι για το ποια δάχτυλα θα
τεθούν σε λειτουργία.

Το επαναστατικό αυτό χέρι διαθέτει τρία δάχτυλα και έναν αντίχειρα.

Είναι δυνατόν, με τη βοήθεια της ηλεκτρονικής, τα μικροτσίπ και τα λέιζερ, να
αποκρυπτογραφηθούν οι εντολές από τον εγκέφαλο ώστε να λειτουργήσει με απόλυτη
πιστότητα ένα τεχνητό χέρι; Θα μπορέσουν ποτέ οι «μηχανολόγοι ιστών» να
αποδώσουν την αντιγραφή ενός οργάνου τόσο περίπλοκου όσο το μάτι; Ο καθηγητής
Γιαννάς είναι πεπεισμένος: «Έφθασε ο καιρός που τα εμπόδια καταρρίπτονται,
συμβαίνει καθώς μιλάμε».