Κύμα βίας στο Τιμόρ

Παραστρατιωτικές οργανώσεις λυμαίνονται το Ανατολικό Τιμόρ στην Ινδονησία, σε
ένα κύμα βίας που απειλεί να τινάξει στον αέρα το δημοψήφισμα με το οποίο
καλούνται οι πολίτες να αποφασίσουν για την αυτονομία ή την ανεξαρτησία της
πρώην πορτογαλικής αποικίας.

Κύμα βίας. Ο Βρετανός υφυπουργός Εξωτερικών Ντέρεκ Φάτσετ επισκέφθηκε θύματα της πολιτικής βίας σε νοσοκομείο της πρωτεύουσας του Ανατολικού Τιμόρ

Για τρεις αιώνες, το Ανατολικό Τιμόρ ήταν αποικία της Πορτογαλίας, ώσπου το
1975 δέχτηκε εισβολή από την Ινδονησία. Η μεγάλη ευκαιρία για την ομαλοποίηση
της κατάστασης δόθηκε πέρυσι, όταν το ημιστρατιωτικό καθεστώς του Σουχάρτο
αντικαταστάθηκε από την κυβέρνηση του Μπαχαρουντίν Χαμπίμπι. Με πρωτοβουλία
των Ηνωμένων Εθνών άρχισαν ειρηνευτικές συνομιλίες που κατέληξαν σε συμφωνία
για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος, με το οποίο θα αποφασιστεί η αυτονομία ή η
ανεξαρτησία της περιοχής.

Όμως, οι σκληροπυρηνικοί στην πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της Ινδονησίας
αρνούνται να αποδεχτούν τα συμφωνηθέντα και ενισχύουν παραστρατιωτικές
οργανώσεις που έχουν αναλάβει δράση στο Ανατολικό Τιμόρ. Από τη φυλακή του, ο
αρχηγός των εθνικιστών του Τιμόρ, Ζοζέ Αλεξάντρε «Ζανάνα» Γκουσμάο, έχει
καλέσει τον λαό σε εξέγερση.

Διεθνής δύναμη

Πριν εκλείψει κάθε ελπίδα για ειρηνική διευθέτηση της κρίσης στο Ανατολικό
Τιμόρ, θεωρείται απαραίτητη η παρουσία διεθνούς δύναμης στην περιοχή, η οποία
θα επιβλέψει την ομαλή διεξαγωγή του δημοψηφίσματος, αφού η ινδονησιακή
κυβέρνηση δεν δείχνει διατεθειμένη να επιβάλει τον νόμο και την τάξη. Όμως,
ούτε και ο ΟΗΕ δείχνει ενθουσιασμένος στην ιδέα να αναλάβει μια ειρηνευτική
αποστολή.

Έτσι, φαίνεται πως το κύριο βάρος πέφτει στην Αυστραλία, η οποία λόγω
γειτνίασης διαθέτει το ενδιαφέρον και τα μέσα για να βοηθήσει στην ομαλοποίηση
και τον εκδημοκρατισμό στο Ανατολικό Τιμόρ.

Άλλος ένας οπλαρχηγός, από αυτούς που είναι πιστοί στην κυβέρνηση της
Τζακάρτας, ανακοίνωσε χθες ότι δεν αποδέχεται το δημοψήφισμα και απείλησε ότι
θα ξεκινήσει αντάρτικο κατά της ανεξαρτησίας του Ανατολικού Τιμόρ.

«Απορρίπτουμε το δημοψήφισμα», δήλωσε ο Ζοζέ Εστεβάο Σοάρες μετά τη συνάντησή
του με τον Βρετανό υφυπουργό Εξωτερικών Ντέρεκ Φάτσετ στην Ντίλι, πρωτεύουσα
του Ανατολικού Τιμόρ. «Είμαστε έτοιμοι ακόμη και να βγούμε στο βουνό, να
πολεμήσουμε άλλα 23 χρόνια και ακόμη περισσότερα». Ο Σοάρες είπε ότι μιλούσε
εξ ονόματος όλων των παραστρατιωτικών οργανώσεων.

Αστυνομικοί του ΟΗΕ

Την περασμένη Τρίτη, ο Ινδονήσιος πρόεδρος Μπαχαρουντίν Χαμπίμπι είχε δηλώσει
ότι αποδέχεται τη συμφωνία η οποία επιτεύχθηκε με την Πορτογαλία, με
μεσολάβηση του ΟΗΕ, για τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος στις 8 Αυγούστου.

Οι παραστρατιωτικές οργανώσεις, που είναι εξοπλισμένες ακόμη και με πρωτόγονα
όπλα από τις φυλές της περιοχής, εκπροσωπούν πολλές χιλιάδες ανθρώπους.

Το γεγονός ότι απορρίπτουν το δημοψήφισμα θέτει εν αμφιβόλω τη δυνατότητα
διεξαγωγής του, ενώ ακόμη και αν διεξαχθεί τελικά, δεν είναι βέβαιο αν θα
γίνει αποδεκτή η εγκυρότητά του.

Βάσει της συμφωνίας, εξαεθνής αστυνομική δύναμη θα φτάσει τις προσεχείς
εβδομάδες στο Ανατολικό Τιμόρ όπου, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, θα επιβλέψει την
προετοιμασία και τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος.

Η αιφνιδιαστική στροφή του Χαμπίμπι, ύστερα από 23 χρόνια συνεχούς άρνησης της
Ινδονησίας να συζητήσει το ενδεχόμενο ανεξαρτησίας του Ανατολικού Τιμόρ,
οδήγησε σε ένταση της εκστρατείας των εθνικιστών.

Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων λένε ότι με την υποστήριξη του ινδονησιακού
στρατού, οι εθνικιστές έχουν εξαπολύσει ένα κύμα τρομοκρατίας και εκφοβισμού,
με αποτέλεσμα δεκάδες άνθρωποι να έχουν χάσει τη ζωή τους από τις αρχές του χρόνου.

Ο αρχηγός του αντιστασιακού κινήματος που αγωνίζεται για την ανεξαρτησία
Μανουέλ Καρασκαλάο δήλωσε ότι θα ζητήσει προσωρινό πολιτικό άσυλο στην
Αυστραλία για τον ίδιο και τα έντεκα μέλη της οικογένειάς του, ώσπου να φτάσει
στο Ανατολικό Τιμόρ το προσωπικό του ΟΗΕ. Ο Καρασκαλάο βρίσκεται υπό
αστυνομική προστασία, ύστερα από την επίθεση παραστρατιωτικών στο σπίτι του,
στις 17 Απριλίου, οι οποίοι κατέσφαξαν τον γιο του.

Η Αυστραλία ανακοίνωσε ότι θα συμβάλει με προσωπικό και χρήματα στη δύναμη του
ΟΗΕ στο Ανατολικό Τιμόρ. Ο Αυστραλός υπουργός Εξωτερικών Αλεξάντερ Ντάουνερ
δήλωσε ότι η χώρα του επιθυμεί την παρουσία δύναμης του ΟΗΕ στο Ανατολικό
Τιμόρ το συντομότερο δυνατόν.

Σύμφωνα με τον πνευματικό ηγέτη του Ανατολικού Τιμόρ, τον νομπελίστα επίσκοπο
Κάρλος Μπέλο, οι βιαιότητες που σημειώνονται στην περιοχή δεν εγγυώνται την
ομαλή και ελεύθερη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος.