Κι όμως η Ευρώπη κινείται…

Το ενδεχόμενο αναβίωσης μιας ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για την επίλυση της
κρίσης στο Κόσοβο φάνηκε ξαφνικά στον ορίζοντα χθες το βράδυ.

Γεράκι με ταγεράκι. Η Μ. Ολμπράιτ τηρεί ανένδοτη στάση στο θέμα των βομβαρδισμών, τη στιγμή που κάτι κινείται στην Ευρώπη

Οι υπουργοί Εξωτερικών της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας αλλά και της
Βρετανίας αναχώρησαν αιφνιδιαστικά από τις πρωτεύουσές τους προκειμένου να
συναντηθούν κάπου στο Παρίσι.

Τα υπουργεία Εξωτερικών και των τεσσάρων χωρών τήρησαν «σιγήν ιχθύος» για το
αντικείμενο της συνάντησης, που πραγματοποιήθηκε δύο μόλις 24ωρα πριν από τη
Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στη Ουάσιγκτον. Ωστόσο, από… μισόλογα στη Βόννη και
τις Βρυξέλλες έγινε γνωστό ότι οι «τέσσερις» αναζητούν, σε πρώτη φάση, μια
κοινή στάση έναντι της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ ­ καθώς οι 19 της Συμμαχίας
έχουν έντονες διαφωνίες για όλα σχεδόν τα θέματα. Ακόμη, οι κ.κ. Φίσερ,
Βεντρίν, Ντίνι και Κουκ, όπως εκτιμάται στη Βόννη, θα έβαζαν επί τάπητος μια
ενδεχόμενη πρωτοβουλία ενίσχυσης του γερμανικού σχεδίου για την πολιτική λύση
της κρίσης στο Κοσσυφοπέδιο.

Βιαζόταν ο Φίσερ

Το… μυστήριο των Παρισίων ξεκίνησε όταν ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών,
Γιόσκα Φίσερ, επιβεβαίωσε τη διπλωματική κινητικότητα των «τεσσάρων» στη
διάρκεια συνέντευξης Τύπου που έδινε μαζί με τον Σκοπιανό ομόλογό του,
Αλεξάντερ Ντιμιτρόφ, στη Βόννη. «Έχω λόγους που βιάζομαι να φύγω», είπε ο κ.
Φίσερ, αρνούμενος παράλληλα να μιλήσει για τους λόγους που οδήγησαν σε αυτήν
την «εκτός προγράμματος» συνάντηση με τους άλλους τρεις Ευρωπαίους συναδέλφους του.

Και η Ρωσία

Διπλωματικές πηγές της Βόννης, που επικαλείται το ΑΠΕ, επεσήμαναν ότι οι
τέσσερις χώρες αποτελούν την «ευρωπαϊκή πτέρυγα» της Ομάδας Επαφής.
Προηγουμένως, άλλωστε, ο κ. Φίσερ, από τις Βρυξέλλες όπου βρισκόταν, είχε
χαρακτηρίσει «ιδιαίτερα σημαντική κίνηση» τη δήλωση του Ρώσου προέδρου Μπορίς
Γιέλτσιν. Με αυτήν, ο κ. Γιέλτσιν καλούσε τον Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς να
αποδεχθεί μια «διεθνή ειρηνευτική αποστολή», προσφέροντας τη διαμεσολάβηση της
Ρωσίας μεταξύ ΗΠΑ και ΝΑΤΟ από τη μια μεριά και Γιουγκοσλαβίας από την άλλη.

Η Μόσχα ζήτησε χθες να σταματήσουν όλες οι μορφές καταπίεσης στο Κόσοβο ­
ασκώντας έτσι εμμέσως κριτική και στο Βελιγράδι. Όπως είπε ο Ρώσος υπουργός
Εξωτερικών Ιγκόρ Ιβάνοφ ­ με τον οποίο θα συναντηθεί στις 24 Απριλίου, στη
Μόσχα, ο Γιώργος Παπανδρέου ­ «πριν από τις 24 Μαρτίου δεν υπήρχαν εθνικές
εκκαθαρίσεις στο Κόσοβο. Τώρα, δυστυχώς, υπάρχει βία στο Κόσοβο προς όλες τις
κατευθύνσεις και ως αποτέλεσμα όλοι υποφέρουν, Αλβανοί, Σέρβοι κ.λπ.». Σε μια
παράλληλη κίνηση, ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς εξήρε το ρόλο της Μόσχας στο να
τερματισθούν οι ΝΑΤΟϊκοί βομβαρδισμοί.

Ανένδοτες οι ΗΠΑ

Πάντως, η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να τηρεί ανένδοτη στάση ­ και έκανε σαφές ότι
θα προσπαθήσει να χρησιμοποιήσει τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ για να πετύχει όχι
μόνον την επιβεβαίωση της συνοχής της Συμμαχίας, αλλά και να ενισχύσει τα
μέτρα «τιμωρίας» του Μιλόσεβιτς. Δηλώνει ως εκ τούτου αποφασισμένη να
επιβάλει, στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, και πρόσθετες οικονομικές κυρώσεις στη Γιουγκοσλαβία.

Μάλιστα, ο σύμβουλος του Αμερικανού προέδρου για θέματα Εθνικής Ασφάλειας,
Σάντι Μπέργκερ, προεξόφλησε την απόφαση των Συμμάχων, λέγοντας ότι οι ηγέτες
του ΝΑΤΟ θα συμφωνήσουν στην Ουάσιγκτον να ενταθούν οι πολιτικού, οικονομικού
και στρατιωτικού περιεχομένου πιέσεις εις βάρος της Γιουγκοσλαβίας.

Διαφωνούν σε πολλά

Παρ’ όλα αυτά, ο κ. Κλίντον και η κ. Ολμπράιτ, όπως όλα δείχνουν δεν θα έχουν
να κάνουν με έναν «περίπατο» ­ καθώς οι Σύμμαχοι παραμένουν διχασμένοι σε όλα
σχεδόν τα θέματα. Είναι χαρακτηριστικό ότι μέχρι χθες δεν είχε φθάσει στα
υπουργεία Εξωτερικών των χωρών – μελών της Συμμαχίας, ούτε η ατζέντα της
Συνόδου Κορυφής ούτε η καθιερωμένη επιστολή πρόσκλησης.

Οι 19 χώρες δεν συμφωνούν στο κείμενο που έχει προταθεί για τη στρατηγική του
ΝΑΤΟ στον 21ο αιώνα, καθώς η Γαλλία και η Ελλάδα ­ κατά κύριο λόγο ­ έχουν
έντονες επιφυλάξεις για τις επιχειρήσεις πέραν των ορίων ευθύνης της
Συμμαχίας. Ένα δεύτερο θέμα όπου διατυπώνονται αντιρρήσεις, είναι το ζήτημα
της Ευρωπαϊκής Ταυτότητας Ασφάλειας και Άμυνας (ESDI) ­ η δυνατότητα, δηλαδή,
επιχειρήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς τη συμμετοχή άλλων χωρών του ΝΑΤΟ.
Συναφές είναι και το ζήτημα της ενσωμάτωσης της ΔΕΕ στην Ε.Ε.

Το εμπάργκο

Στις ελληνικές, ιταλικές, αλλά και γαλλικές αντιρρήσεις έχει προσκρούσει και η
πρόταση για επιβολή εμπάργκο πετρελαίου στη Γιουγκοσλαβία, η οποία προωθείται
και στην Ένωση και στο ΝΑΤΟ. Η Αθήνα επιμένει ότι το εμπάργκο πετρελαίου θα
μπορούσε να λειτουργήσει μόνον εναλλακτικά προς τους βομβαρδισμούς ­ και όχι
συμπληρωματικά. Το Παρίσι υποστηρίζει ότι πρέπει να προϋπάρξει απόφαση του
Συμβουλίου Ασφαλείας. Όμως η Βρετανία ζήτησε ακόμη πιο σκληρή κοινή θέση των
«15» ­ περιλαμβάνοντας και τα λιμάνια του Μαυροβουνίου στο εμπάργκο, εκτός και
αν είναι για ανθρωπιστικούς σκοπούς τα καύσιμα.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, πάντως, πριν καν αποφασισθεί το εμπάργκο έδωσαν εντολή
στους διπλωμάτες τους σε ευρωπαϊκές χώρες να ζητήσουν από τις κυβερνήσεις να
σταματήσουν οι αποστολές πετρελαίου στη Γιουγκοσλαβία, όπως ανέφερε Αμερικανός
αξιωματούχος στο Ασοσιέτεντ Πρες.

Παπανδρέου – Μπερνς

Χθες, ο Αμερικανός πρέσβης Νίκολας Μπερνς επισκέφθηκε στο υπουργείο Εξωτερικών
τον Γιώργο Παπανδρέου και συζήτησε μαζί του τα της συνάντησης που θα έχει ο
υπουργός με την Μαντλίν Ολμπράιτ στην Ουάσιγκτον.

Επίσης, συζητήθηκε το θέμα της αποστολής ανθρωπιστικής βοήθειας στο Κόσοβο. Σε
δηλώσεις του μετά τη συνάντηση, ο κ. Μπερνς τόνισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες
υποδέχονται τον Κώστα Σημίτη ως καλό φίλο και σύμμαχο.

Ανησυχία

Τον κ. Παπανδρέου επισκέφθηκε χθες και ο επίτιμος πρόεδρος της Ν.Δ.,
Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, ο οποίος δεν έκρυψε την ανησυχία του για τις
εξελίξεις. Τονίζοντας ότι ο Πρωθυπουργός θα πρέπει να διατυπώσει τις ελληνικές
θέσεις για την κρίση, οι οποίες, όπως είπε, είναι πολύ ισχυρές, υποστήριξε ότι
«υπάρχει δυνατότητα πολιτικής λύσης του προβλήματος του Κοσόβου, ακόμη και
σήμερα, η οποία πρέπει να επιχειρηθεί». Προειδοποίησε, όμως, ότι διαφορετικά
«τα πράγματα είναι πολύ άσχημα για τη Βαλκανική» ­ και μπορεί να οδηγηθεί σε
«αταξία που θυμίζει άλλες χώρες, Μέση Ανατολή ή Αφγανιστάν».