SOS για τα ιστορικά μνημεία

ΒΕΛΙΓΡΑΔΙ

Μπορεί χθες το θέμα συζήτησης στο Βελιγράδι να ήταν οι βομβαρδισμοί σε χημικά
εργοστάσια ή σε διυλιστήρια και η μόλυνση του περιβάλλοντος να απασχολούσε
πολύ κόσμο, ωστόσο η κραυγή αγωνίας του Μιλέτα Μίλιτς, διευθυντή του
Ινστιτούτου για την Προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Γιουγκοσλαβίας
«σκέπαζε» ακόμη και τους ήχους των σειρήνων. Ο Μίλιτς, ο οποίος έχει
καταγράψει περισσότερες από είκοσι μεγάλες και ογδόντα μικρότερες καταστροφές
μνημείων της χώρας, ανάμεσα στις οποίες περιλαμβάνονται ζημιές σε σπάνιες
εκκλησίες της βυζαντικής περιόδου, έχει κινητοποιηθεί προς την κατεύθυνση να
ευαισθητοποιήσει ανθρώπους της Δύσης. Φίλος της Κατερίν Τρότμαν, της πρώην
δημάρχου του Στρασβούργου και νυν υπουργού Πολιτισμού του Βελιγραδίου, ο
διευθυντής του σημαντικού αυτού ινστιτούτου της Γιουγκοσλαβίας αξιοποίησε τις
σχέσεις του για να κινητοποιήσει τη γαλλική κοινή γνώμη. «Δεν είναι δυνατόν ο
ευρωπαϊκός πολιτισμός και η ευρωπαϊκή ιστορία να δεχθούν τέτοια πλήγματα»,
αναφέρει σε γράμμα του στην Τρότμαν ο κ. Μίλιτς. Χθες, το Ινστιτούτο
Προστασίας της Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Γιουγκοσλαβίας έστειλε επιστολές
σε όλα τα ανάλογα ινστιτούτα της Ευρώπης, αλλά και σε ορισμένα μουσεία μεγάλων
πόλεων όλου του κόσμου, στην προσπάθειά του να ευαισθητοποιήσει αρχαιολόγους
για την καταστροφή που συντελείται στη χώρα. Επιστολές του κ. Μίλιτς έχουν
σταλεί και στους υπουργούς Εξωτερικών όλων των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ, καθώς και
στον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ Κόφι Ανάν. Πάντως, στο Βελιγράδι υπάρχει έντονη
ανησυχία για τους βομβαρδισμούς των ΝΑΤΟϊκών αεροπλάνων σε περιοχές του βουνού
Φρούσκα Γκόρα της Βοϊβοντίνα, όπου βρίσκονται πολλά ραντάρ. Κι αυτό γιατί στην
περιοχή υπάρχουν πολλά μοναστήρια «σλαβικού μπαρόκ», κυρίως εποχών του 18ου
και του 19ου αιώνα. Στο μεταξύ η ομοσπονδιακή κυβέρνηση πρόκειται να
ανακοινώσει ένα ευρύ πρόγραμμα επισκευών σε μνημεία που υπέστησαν ζημιές,
κυρίως σε αυτά που υπέστησαν τις μεγαλύτερες. Στο πρόγραμμά της θα
συμπεριλάβει κυρίως το Μοναστήρι της Ρακόβιτσα (προαστίου του Βελιγραδίου) και
το Μοναστήρι των Αρχαγγέλων στο Ζέμουν όπου «ποτέ δεν μπόρεσε να πατήσει
τουρκικό πόδι», όπως λένε με περηφάνια οι Βελιγραδιώτες.