Βιομηχανίες κατά φούρνων

Η μάχη για την επικράτηση στην αγορά του ψωμιού εντείνεται, καθώς οι μεγάλες
αρτοβιομηχανίες προσπαθούν να αποσπάσουν μεγαλύτερο μερίδιο από την «πίτα» των
πωλήσεων και να ανταγωνιστούν τους παραδοσιακούς φούρνους, που σήμερα κατέχουν
τη μερίδα του λέοντος στην παραγωγή και διακίνηση του φρέσκου ψωμιού ημέρας

Ο ανταγωνισμός από όλους όσους παρασκευάζουν και διακινούν προϊόντα ψωμιού με
τελικό στόχο τον Έλληνα καταναλωτή εντείνεται συνεχώς. Σήμερα, η μεγαλύτερη
διακίνηση για φρέσκο παραδοσιακό ψωμί γίνεται από τους φούρνους αλλά και
αλυσίδες όπως τα «Αρτόπολις» και τα «Άρτος και Υγεία». Από την άλλη πλευρά, οι
μεγάλες εταιρείες που παράγουν αρτοσκευάσματα κατέχουν τα πρωτεία όσον αφορά
το μερίδιο σε μια σειρά άλλων προϊόντων, όπως το ψωμί για τοστ και
χάμπουργκερ, οι τυποποιημένες φρυγανιές, τα κριτσίνια και το μαύρο ψωμί
γερμανικού τύπου.

Στη χώρα μας οι παραδοσιακοί φούρνοι, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ομοσπονδίας
Αρτοποιών Ελλάδας κ. Νίκο Νούσια, καλύπτουν σχεδόν το 90% της καθημερινής
ζήτησης για φρέσκο ψωμί ημέρας.

Η προσπάθεια της Ομοσπονδίας, όπως χαρακτηριστικά τονίζει ο κ. Νούσιας, είναι
να κρατήσει το καταναλωτικό κοινό κοντά στους παραδοσιακούς φούρνους και να
διατηρήσει σταθερό αυτό το μερίδιο παρά την προσπάθεια για διείσδυση στη
λιανική αγορά από τις βιομηχανίες. Μετά την απελευθέρωση του επαγγέλματος του
αρτοποιού το 1992, και μπροστά στο συνεχώς αυξανόμενο ανταγωνισμό από τις
μεγάλες εταιρείες του χώρου, η Ομοσπονδία διοργανώνει ειδικά σεμινάρια σε μια
προσπάθεια να αναβαθμίσει ακόμη περισσότερο την επαγγελματική κατάρτιση των
αρτοποιών.

Για τον λόγο αυτό έχει ήδη ξεκινήσει συνεργασία με τον Οργανισμό Απασχόλησης
Εργατικού Δυναμικού (ΟΑΕΔ), ο οποίος διοργανώνει πλέον τέτοια σεμινάρια σε όλη
την Ελλάδα. Παράλληλα, σύμφωνα με τον κ. Νούσια, ανάλογη επιμόρφωση που
απευθύνεται σε αρτοποιούς διοργανώνεται έπειτα από ειδική συμφωνία και από
ειδικό προσωπικό της ΕΛΑΪΣ.

Οι αλυσίδες λιανικής

Στην αγορά αρτοποιημάτων έχουν μπει δυναμικά και οι αλυσίδες λιανικής πώλησης.
Όπως, μάλιστα, δηλώνει ο διευθυντής πωλήσεων της «Άρτος και Υγεία» κ. Νίκος
Βούλγαρης, οι αλυσίδες αυτές βρίσκονται πιο κοντά στους παραδοσιακούς φούρνους
παρά στις βιομηχανίες.

Η μόνη ουσιαστική διαφορά μεταξύ των δύο, σύμφωνα με τον κ. Βούλγαρη, είναι
πως όσον αφορά τις αλυσίδες τα προϊόντα φτιάχνονται σε κεντρική μονάδα και
κατόπιν μοιράζονται στα καταστήματα, σε αντίθεση με τους φούρνους που το
παραδοσιακό ψωμί ­ για παράδειγμα ­ παρασκευάζεται στον ίδιο χώρο με αυτόν που πωλείται.

Επίσης, οι φούρνοι πολλές φορές λειτουργούν ως μεταπωλητές για τα προϊόντα
των αλυσίδων. Ωστόσο, ο συνεχώς αυξανόμενος ανταγωνισμός που επικρατεί ανάμεσα
στους φούρνους και τις αλυσίδες ανεβάζει συνεχώς την ποιότητα στα προϊόντα,
ενώ, σε κάθε περίπτωση, ο μεγαλύτερος κερδισμένος είναι ο καταναλωτής,
καταλήγει ο κ. Βούλγαρης.

Οι αρτοβιομηχανίες

Καθώς, όμως, οι φούρνοι προσπαθούν να βελτιώσουν ακόμη περισσότερο την
ποιότητα για το παραδοσιακό φρέσκο ψωμί που διαθέτουν, οι αρτοβιομηχανίες
καταβάλλουν συνεχείς προσπάθειες για να διευρύνουν το δίκτυό τους, τόσο στην
Αθήνα όσο και στην επαρχία, σε μια προσπάθεια να αυξήσουν ακόμη περισσότερο το
μερίδιό τους στη λιανική αγορά. Όλες οι πλευρές, πάντως, φαίνεται να κρατούν
χαμηλά τους τόνους.

Οι μεγάλες αρτοβιομηχανίες βρίσκονται σε τροχιά συνεχούς ανάπτυξης, καθώς
βλέπουν ότι τα προϊόντα τους κερδίζουν όλο και περισσότερο κυρίως τον Αθηναίο
καταναλωτή. Στον κλάδο αυτό, ο οποίος έχει ετήσιο τζίρο που υπολογίζεται πως
υπερβαίνει τα 30 δισ. δραχμές, συμμετέχουν η Ελληνική Εταιρεία Μπισκότων που
διακινεί και τα προϊόντα του Ομίλου Φιλίππου-Elite και Βοσινάκης, ο
Παπαδόπουλος, ο Κατσέλης, ο Καραμολέγκος και η Αθηναϊκή Οικογενειακή Αρτοποιία.

Οι εταιρείες αυτές διακινούν μια σειρά από συσκευασμένα προϊόντα, που τα
τελευταία χρόνια έχουν μεγάλη απήχηση στο κοινό. Μεταξύ άλλων, τέτοια προϊόντα
είναι το βιομηχανοποιημένο ψωμί, το ψωμί για τοστ και χάμπουργκερ, το μαύρο
ψωμί γερμανικού τύπου, οι τυποποιημένες φρυγανιές, τα παξιμάδια και τα κριτσίνια.

Οι εταιρείες αυτές χάρη στον εξοπλισμό τους έχουν τη δυνατότητα να παράγουν
μεγάλη ποικιλία προϊόντων.

Ωστόσο, τόσο στην Αθήνα όσο και ­ κυρίως ­ στην επαρχία οι μεγάλες βιομηχανίες
δεν έχουν κατορθώσει να κερδίσουν μεγάλο μέρος του καταναλωτικού κοινού,
κυρίως όσον αφορά τη διάθεση για φρέσκο ψωμί. Αντίθετα, υπάρχει μεγάλη ζήτηση
για τα υπόλοιπα προϊόντα τα οποία διανέμονται από τα σούπερ μάρκετ, τα
καταστήματα τυποποιημένων τροφίμων, τα ζαχαροπλαστεία κ.λπ. Την ίδια στιγμή,
πολλές εταιρείες τροφοδοτούν με τα προϊόντα τους και μεγάλες αλυσίδες με είδη εστίασης.

Μεγάλες επενδύσεις

Αρκετές, μάλιστα, από τις αρτοβιομηχανίες προχωρούν σε μεγάλες επενδύσεις, σε
μια προσπάθειά τους να αυξήσουν ακόμη περισσότερο το μερίδιό τους στην αγορά.
Ενδεικτικά, η Ελληνική Εταιρεία Μπισκότων ΑΒΕΕ, η οποία έχει 17% μερίδιο στα
συσκευασμένα αρτοσκευάσματα που παραμένουν φρέσκα για 10 τουλάχιστον ημέρες,
προχωρά σε νέες μεγάλες επενδύσεις σε μηχανήματα με στόχο την αύξηση της
παραγωγικότητας.

Η προσπάθεια αυτή, σύμφωνα με τον αναπληρωτή γενικό διευθυντή της εταιρείας κ.
Ι. Καβαλιεράτο, έχει στόχο «τη μείωση του κόστους παραγωγής ώστε να
ανταποκρινόμαστε στον έντονο ανταγωνισμό».

Ο κ. Καβαλιεράτος τονίζει, πάντως, πως σκοπός της εταιρείας δεν είναι να
ανταγωνιστεί τους παραδοσιακούς φούρνους, αλλά να συνεχίσει να λειτουργεί
συμπληρωματικά με αυτούς. Όπως επισημαίνει ο ίδιος, από τους παραδοσιακούς
φούρνους λείπουν ορισμένα προϊόντα που έχουν μικρή κατανάλωση και εμφανίζουν
δυσκολία στην παραγωγή.

Στόχος της εταιρείας είναι να τροφοδοτεί τους φούρνους με ποικιλία από τέτοια
προϊόντα, τα οποία είναι κατεψυγμένα και μπορούν να ψήνονται σε αριθμούς
ανάλογους με την κατανάλωση. Σήμερα η Ελληνική Εταιρεία Μπισκότων διοχετεύει
πάνω από το 70% της παραγωγής της σε προψημένη, κατεψυγμένη μπαγκέτα και
τζιαπάτα στα σούπερ μάρκετ, τις αλυσίδες και τα καταστήματα γρήγορου φαγητού.
Τα προϊόντα αυτά διακινούνται από την ΕΒΓΑ.

Την ίδια στιγμή, ο Κατσέλης αναμένεται να ολοκληρώσει μέχρι το τέλος του 1999
το δεύτερο σκέλος ενός επενδυτικού πλάνου 1,2 δισ. δραχμών, το οποίο ξεκίνησε
την περασμένη χρονιά.

Η κίνηση αυτή, σύμφωνα με τον αναπληρωτή διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας κ.
Χρήστο Παπαγεωργίου, αφορά επενδύσεις σε μηχανικό εξοπλισμό αλλά και επέκταση
του δικτύου διανομής.

Συγκεκριμένα, όπως δηλώνει ο κ. Παπαγεωργίου, ο νέος ειδικός μηχανολογικός
εξοπλισμός θα χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή μπαγκέτας που θα είναι έτοιμη να
διατεθεί στην αγορά τούς αμέσως επόμενους μήνες και θα διακινείται σε
ξενοδοχεία, επιχειρήσεις κέτερινγκ και σούπερ μάρκετ.

Επιπρόσθετα, δραστικές κινήσεις γίνονται και για την αύξηση στις πωλήσεις
λιανικής με το διπλασιασμό στα υπάρχοντα καταστήματα. Συγκεκριμένα,
υπολογίζεται να ανοίξουν σύντομα με τη μέθοδο του φραντσάιζινγκ δέκα ακόμη
καταστήματα «Κατσέλης», καθώς και κάποιες κρουασαντερί που θα διακινούν
αποκλειστικά τα προϊόντα της εταιρείας. Τα καταστήματα αυτά, όπως τονίζει ο κ.
Παπαγεωργίου, θα στελεχώνονται από ικανούς επαγγελματίες του χώρου.
Επιπρόσθετα, στο πλαίσιο αυτό προωθείται συνεργασία για τη διανομή των
προϊόντων «Κατσέλης» σε 10 πρατήρια της ΒΡ.

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, η αγορά του βιομηχανοποιημένου ψωμιού φτάνει τους
28.250 τόνους, μερίδιο που αποτελεί περίπου το 4% της συνολικής αγοράς ψωμιού.
Το βιομηχανοποιημένο ψωμί χωρίζεται σε τέσσερις κατηγορίες, το τυποποιημένο
ψωμί με μορφή καρβελιού ή φρατζόλας, το ψωμί για τοστ, το ψωμί τύπου
Γερμανίας, καθώς και τα ψωμάκια για χάμπουργκερ και σάντουιτς. Το ψωμί για
τοστ έχει το μεγαλύτερο μερίδιο σε αυτή την αγορά.

Συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Stat Bank, περίπου 15.500
τόνοι τέτοιου ψωμιού διακινούνται ετησίως, ενώ οι εταιρείες που έχουν το
μεγαλύτερο μερίδιο στο χώρο είναι ο Κατσέλης, η Elite και ο Καραμολέγκος.
Ωστόσο, σημαντικό μερίδιο καταλαμβάνουν και μικρότερες εταιρείες, οι οποίες
παράγουν ανάλογα συσκευασμένα προϊόντα που διακινούν τα σούπερ μάρκετ με τη
φίρμα τους.

Ιδιαίτερα ανεπτυγμένη είναι και η αγορά για τα «ρολάκια», τα ψωμάκια δηλαδή
που προορίζονται για την παρασκευή χάμπουργκερ.

Σημαντική ποσότητα από ρολς, μάλιστα, διοχετεύονται κατευθείαν σε μεγάλες
αλυσίδες καταστημάτων γρήγορου φαγητού. Περίπου 2.600 τόνοι τέτοιων προϊόντων
διοχετεύονται κάθε χρόνο στα καταστήματα λιανικής πώλησης.

Ωστόσο, στα φαστ φουντ διατίθενται απευθείας άλλοι 7.000 περίπου τόνοι. Και σε
αυτή την περίπτωση μεγάλο μερίδιο της «πίτας» έχουν ο Κατσέλης, η Elite και ο Καραμολέγκος.