Τα κορίτσια ξεπερνούν τα αγόρια στο κάπνισμα

Γένους θηλυκού. Σε όλη την Ευρώπη, ο αριθμός των κοριτσιών που καπνίζουν είναι μεγαλύτερος των αγοριών

Το κάπνισμα είναι πλέον γένους θηλυκού. Ο αριθμός των κοριτσιών που καπνίζουν
είναι πολύ μεγαλύτερος των αγοριών ­ φαινόμενο που εμφανίζεται σε όλη την Ευρώπη.

Στην αυλή ενός επαγγελματικού λυκείου, η Αξέλ νιώθει απομονωμένη. Νιώθει η
μόνη που δεν καπνίζει. «Στα διαλείμματα οι πάντες ανάβουν τσιγάρο», λέει η
19χρονη σπουδάστρια.

Θεωρητικά, στα Λύκεια, τα Κολέγια και τα Πανεπιστήμια δεν επιτρέπεται το
κάπνισμα. Αλλά, στην πράξη, αν μέσα στις αίθουσες η απαγόρευση αυτή γίνεται
σεβαστή, κανείς δεν την λαμβάνει σοβαρά υπ’ όψιν του στην αυλή.

«Τι να κάνουμε», αναρωτιέται η διευθύντρια ενός λυκείου στα προάστια του
Παρισιού. «Είναι ήδη δύσκολο να εφαρμοστεί η απαγόρευση μέσα στην τάξη. Αν την
επεκτείναμε και στην αυλή, θα γινόταν εξέγερση».

Η Ντέμπορα συμφωνεί: «Εμένα αρκεί να μου απαγορεύσουν κάτι για να το κάνω»,
εξηγεί η 17χρονη μαθήτρια, που εδώ και δύο χρόνια καπνίζει δέκα τσιγάρα την
ημέρα. Η Ντέμπορα γνωρίζει όλους τους κινδύνους του καπνίσματος. «Αλλά, όταν
καπνίζεις και είσαι στην ηλικία μου, δεν σκέφτεσαι ότι θα πάθεις καρκίνο
ύστερα από 20 χρόνια. Είναι μεγάλο διάστημα» προσθέτει η νεαρή, που «έχει όλη
τη ζωή μπροστά της».

Στόχος οι νέοι

Στις αναπτυγμένες χώρες, το 90% των ενήλικων καπνιστών άρχισαν το τσιγάρο πριν
από την ηλικία των 20 χρόνων. Από την ευχαρίστηση που προκαλεί το τσιγάρο
μέχρι την πλήρη εξάρτηση από τη νικοτίνη η απόσταση είναι μικρή. Οι
καπνοβιομηχανίες γνωρίζουν ότι δεν μπορούν να στρατολογήσουν νέους πελάτες
μεταξύ των ενηλίκων ­ σπάνια αρχίζει κανείς το κάπνισμα στα σαράντα. Στόχος
τους είναι οι νέες γενιές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, στη Γαλλία το 28,8% των νέων
ηλικίας 12-19 χρόνων καπνίζει και από αυτούς το 23,6% τακτικά. Η αναλογία των
καπνιστών αυξάνει εντυπωσιακά με την ηλικία, για να φτάσει τον έναν στους δύο
στα 19 χρόνια. Οι περισσότεροι νέοι ανακαλύπτουν το κάπνισμα στα 15 και
αντίθετα από τη διαδεδομένη αντίληψη, το ποσοστό των καπνιστών είναι θεαματικά
μεγαλύτερο στους εφήβους, των οποίων ο αρχηγός της οικογένειας ανήκει σε υψηλή
κοινωνικοεπαγγελματική κατηγορία. 27,6% έναντι 24,1%

Στη δεκαετία του 1970, τα αγόρια που δήλωναν καπνιστές ήταν περισσότερα από τα
κορίτσια. Κατά τη δεκαετία του 1980, όμως, άρχισε να παρατηρείται αλλαγή αυτής
της τάσης, με αποτέλεσμα σήμερα στη Γαλλία στην ηλικιακή ομάδα των 15 χρόνων
π.χ. να καπνίζει το 27,6% των κοριτσιών έναντι του 24,1% των αγοριών.

Ένα διεθνές συνέδριο με θέμα «Κάπνισμα και υγεία» που έγινε στην Ισπανία τον
περασμένο Φεβρουάριο, έδειξε ότι το φαινόμενο αυτό εμφανίζεται σε πολλές
ευρωπαϊκές χώρες. Στη Γερμανία το ένα τρίτο των κοριτσιών καπνίζουν
συστηματικά, έναντι του ενός τετάρτου των αγοριών. Και μία έρευνα μεταξύ επτά
ευρωπαϊκών χωρών δείχνει, ότι παρά την ενημέρωση για τις συνέπειες του
τσιγάρου και τις αντικαπνιστικές εκστρατείες, η βλαβερή συνήθεια κερδίζει
ολοένα και περισσότερο έδαφος μεταξύ των κοριτσιών: 36% στην Αυστρία, 28% στη
Νορβηγία και 28% στην Ουγγαρία.

«Ύστερα από μερικά χρόνια θα γίνουμε μάρτυρες μιας έκρηξης ασθενειών, που
συνδέονται με το κάπνισμα. Πολύ περισσότερο, μάλιστα, αφού όσον αφορά στο
τσιγάρο, δεν υπάρχει ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών», λέει ο καθηγητής της
Επιδημιολογίας Ζιλ Μπρικέρ. Όπως διευκρινίζει, υπάρχουν συγκεκριμένοι
κίνδυνοι, οι οποίοι έχουν άμεση σχέση με το φύλο, όπως το κάπνισμα σε
συνδυασμό με το αντισυλληπτικό χάπι ή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Υπάρχουν, όμως, και κάποιοι που κατανοούν απόλυτα τη στάση των νέων. «Στις
αρχές της δεκαετίας του 1990, ρίξαμε το βάρος μας στην υγεία. Και είπαμε στα
παιδιά: όχι κάπνισμα, όχι αλκοόλ, όχι ναρκωτικά… Αλλά οι νέοι επιζητούν μία
ισορροπία στη ζωή και όχι απαγορεύσεις. Στόχος τους δεν είναι η καλή υγεία
μακροπρόθεσμα, αλλά να περνάνε καλά τώρα», λέει η Λισέτ Μπαρτελεμί,
διευθύντρια ενός λυκείου στη Λοραίνη. «Και εμείς οι μεγάλοι πρέπει να
παραδεχτούμε ότι στο κάτω-κάτω αποκτούν τις εμπειρίες της ζωής…».