Χάρτης – οδηγός για όλες τις κατηγορίες αδειών

Η υπόθεση άδεια αποτελεί ένα σημαντικό κεφάλαιο για τον εργαζόμενο, ο
οποίος στην καθημερινότητα, στα άγχη και στην ανασφάλεια ψάχνει μια διέξοδο,
μια όαση ξεκούρασης. Υπάρχουν πολλές κατηγορίες αδειών, τις οποίες πολλοί
μισθωτοί δεν γνωρίζουν, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να τις… γευθούν. Αυτό
το έλλειμμα ενημέρωσης για τα δικαιώματα των εργαζομένων δεν βαρύνει μόνο τα
αρμόδια υπουργεία αλλά και τα εργατικά συνδικάτα, τα οποία δεν φροντίζουν να
δώσουν απλά και εύκολα πληροφορίες στα μέλη τους. «ΤΑ ΝΕΑ» συγκέντρωσαν,
ύστερα από έρευνα, όλες τις κατηγορίες των αδειών που δικαιούνται οι
εργαζόμενοι. Θα πρέπει να τονιστεί ότι μέσα από κλαδικές συμβάσεις εργασίας
υπάρχουν και ειδικές κατηγορίες αδειών ή αυξημένες άδειες.

Στον ιδιωτικό τομέα έχουν επέλθει αλλαγές την τελευταία διετία όσον αφορά τη
διαδικασία χορήγησης ορισμένων αδειών. Για παράδειγμα η Εθνική Γενική
Συλλογική Σύμβαση Εργασίας 1998-1999 άλλαξε (ευνοϊκότερα) τόσο την κανονική
άδεια όσο και την άδεια που χορηγείται σε μαθητές-σπουδαστές (ιδιωτικός
τομέας), ενώ σε νέα βάση τέθηκε με το νόμο 2639/98 και η γονική άδεια
ανατροφής παιδιών η οποία χορηγείται τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα.

Εκτός από την κανονική ­ ετήσια ­ άδεια που χορηγείται στους μισθωτούς ανάλογα
με τον χρόνο απασχόλησής τους στον ίδιο εργοδότη (από το 1999 μάλιστα αυξήθηκε
η άδεια για μία κατηγορία μισθωτών) υπάρχουν και άλλες άδειες που μπορούν να
«κερδίσουν» οι εργαζόμενοι. Αυτές είναι οι εξής (ιδιωτικός τομέας):

Γονική άδεια ανατροφής

Η γονική άδεια ανατροφής ρυθμίστηκε με το νόμο 2639/98 και προβλέπει ευνοϊκές
ρυθμίσεις για τους εργαζόμενους. Ειδικότερα προβλέπεται ότι τόσο στους άνδρες
όσο και στις γυναίκες που έχουν υποχρεώσεις προς εξαρτώμενα από αυτούς παιδιά
ή άλλα μέλη της οικογενείας τους, που έχουν ανάγκη τη φροντίδα ή την
υποστήριξή τους, και έχουν συμπληρώσει ένα έτος εργασίας στον ίδιο εργοδότη,
δικαιούνται να λάβουν γονική άδεια ανατροφής του παιδιού, στο χρονικό διάστημα
από τη λήξη της άδειας μητρότητας μέχρις ότου το παιδί συμπληρώσει ηλικία
τριάμισι ετών (3,5). Η άδεια αυτή είναι χωρίς αποδοχές, η διάρκειά της μπορεί
να φθάσει τους 3,5 μήνες για κάθε γονέα και δίνεται από τον εργοδότη με βάση
τη σειρά προτεραιότητας των απασχολουμένων στην επιχείρηση για κάθε
ημερολογιακό έτος. Το μέτρο αφορά όλους τους εργαζόμενους (Δημόσιο, ιδιωτικός
τομέας, ΔΕΚΟ). Επίσης προβλέπονται για τη γονική άδεια ανατροφής και τα εξής:

* Το διάστημα αποχής από την εργασία λόγω γονικής άδειας ανατροφής θεωρείται
ως χρόνος πραγματικής υπηρεσίας για τον υπολογισμό των αποδοχών (επίδομα
προϋπηρεσίας κ.ά.) για τη χορήγηση της κανονικής αδείας και του επιδόματος
αδείας καθώς και για τον υπολογισμό της αποζημίωσης απόλυσης.

* Τη γονική άδεια δικαιούνται και οι εργαζόμενοι που έχουν υιοθετήσει παιδί.

* Μετά τη λήξη της γονικής άδειας ανατροφής, ο εργαζόμενος δικαιούται να
επανέλθει στην εργασία του και στην ίδια ή σε παρόμοια θέση η οποία σε καμία
περίπτωση δεν μπορεί να είναι κατώτερη από αυτή που είχε πριν πάρει τη γονική
άδεια ανατροφής.

* Σε περίπτωση ύπαρξης περισσοτέρων παιδιών, το δικαίωμα των γονέων είναι
αυτοτελές για το καθένα από αυτά, εφόσον από τη λήξη της άδειας που εκδόθηκε
για το προηγούμενο παιδί μεσολάβησε ένας χρόνος εργασίας (πραγματικής) στον
ίδιο εργοδότη.

* Αν και οι δύο γονείς απασχολούνται, αποφασίζουν με κοινή συμφωνία, κάθε
φορά, ποιος από τους δύο θα κάνει πρώτος χρήση αυτού του δικαιώματος και για
πόσο χρονικό διάστημα.

Σχολική άδεια

Πρόκειται για άδεια που χορηγείται στους εργαζόμενους γονείς προκειμένου να
παρακολουθήσουν τη σχολική επίδοση των παιδιών τους. Η άδεια χορηγείται σε
εργαζόμενους που έχουν παιδιά ηλικίας μέχρι 16 ετών. Την άδεια δικαιούνται και
οι γονείς των οποίων τα παιδιά πηγαίνουν στο νηπιαγωγείο.

Η άδεια αυτή είναι με αποδοχές. Η άδεια χορηγείται στον ένα από τους δύο
γονείς. Αν και οι δύο γονείς απασχολούνται αποφασίζουν με κοινή συμφωνία κάθε
φορά ποιος από τους δύο θα πάρει την άδεια.

Πάντως η άδεια αυτή και για τους δύο γονείς δεν μπορεί να υπερβαίνει κάθε
χρόνο τις 4 εργάσιμες ημέρες.

Γονική άδεια ανατροφής παιδιών

Τη γονική άδεια δικαιούται ο εργαζόμενος γονιός όταν έχει συμπληρώσει ένα έτος
εργασίας στον εργοδότη και σε επιχείρηση η οποία απασχολεί τουλάχιστον 50
εργαζόμενους και ο άλλος γονιός επίσης εργάζεται.

Στην περίπτωση αυτή δικαιούται να πάρει άδεια μέχρι να συμπληρώσει το παιδί
ηλικία 3 ετών. Η άδεια είναι χωρίς αποδοχές και η διάρκειά της μπορεί να
φθάσει έως 3,5 μήνες για κάθε γονέα. Η άδεια αυτή χορηγείται με βάση τη σειρά
προτεραιότητας των αιτήσεων των ενδιαφερομένων.

Μετά τη λήξη της αδείας ο εργαζόμενος πρέπει να επανέλθει στην εργασία του,
ενώ για τον χρόνο της απουσίας του δικαιούται να συνεχίσει την ασφάλισή του
αλλά καταβάλλοντας το σύνολο των εισφορών.

Άδεια θηλασμού – φροντίδας παιδιών

Οι εργαζόμενες μητέρες δικαιούνται για το θηλασμό και τις υπόλοιπες φροντίδες
ανατροφής του παιδιού, και για 2 έτη μετά τον τοκετό, να διακόπτουν την
εργασία τους για 1 ώρα την ημέρα ή να προσέρχονται αργότερα 1 ώρα κάθε ημέρα ή
να αποχωρούν νωρίτερα κατά 1 ώρα κάθε ημέρα. Ύστερα από συμφωνία με τον
εργοδότη, η μείωση του χρόνου εργασίας μπορεί να ορισθεί σε 2 ώρες για 1 χρόνο
μετά τον τοκετό. Την άδεια απουσίας για λόγους φροντίδας παιδιού μπορεί
εναλλακτικά να ζητήσει και ο πατέρας, εφόσον δεν κάνει χρήση η εργαζόμενη
μητέρα. Το μειωμένο ωράριο για τη φροντίδα των παιδιών θεωρείται και αμείβεται
ως χρόνος εργασίας.

Άδεια μαθητών-σπουδαστών

Η άδεια αυτή, διάρκειας 30 εργάσιμων ημερών κατ’ ανώτατο όριο το χρόνο,
χορηγείται στους εργαζόμενους μαθητές ή σπουδαστές ή φοιτητές εκπαιδευτικών
μονάδων οποιουδήποτε τύπου και οποιασδήποτε βαθμίδας του Δημοσίου ή μονάδων
που εποπτεύονται με οποιοδήποτε τρόπο από αυτό και απέχουν από την εργασία
τους για συμμετοχή τους στις εξετάσεις. Οι μαθητές-σπουδαστές-φοιτητές δεν
πρέπει να έχουν συμπληρώσει το 28ο έτος της ηλικίας τους, ενώ για να πάρουν
αυτή την άδεια πρέπει να έχουν συμπληρώσει ένα έτος συνεχούς απασχόλησης.

Ο ΟΑΕΔ καταβάλλει τις αποδοχές των 30 ημερών πρόσθετης άδειας. Σύμφωνα με την
Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση του 1998-1999 η άδεια αυτή δίνεται και στους
εργαζόμενους και τις εργαζόμενες οι οποίοι έχουν υπερβεί το 28ο έτος της
ηλικίας τους αλλά μόνο για την προβλεπόμενη διάρκεια των σπουδών, που κάθε
φορά παρακολουθεί ο εργαζόμενος, προσαυξημένη κατά 2 έτη, ανεξάρτητα αν οι
σπουδές διανύθηκαν συνεχώς ή διακεκομμένα.

Η επιχείρηση είναι υποχρεωμένη να χορηγήσει τη σπουδαστική άδεια εφόσον τη
ζητήσει ο εργαζόμενος κατά την περίοδο των εξετάσεων.

Άδεια χωρίς αποδοχές

Η άδεια αυτή χορηγείται ύστερα από συμφωνία εργοδότη και μισθωτού. Έτσι η
χορήγηση αυτής της άδειας δεν μπορεί να επιβληθεί μονομερώς από τη μία ή άλλη πλευρά.

Άδεια εκλογών

Όλες οι επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα είναι υποχρεωμένες να χορηγήσουν στο
προσωπικό τους ειδική άδεια με αποδοχές για την άσκηση του εκλογικού τους δικαιώματος.

Η άδεια αυτή δεν συμψηφίζεται με την κανονική άδεια. Ο αριθμός των ημερών
αδείας εξαρτάται από την απόσταση. Η άδεια αυτή δεν υπερβαίνει τις 3 εργάσιμες ημέρες.

Άδεια λόγω ασθενείας μελών οικογενείας

Την άδεια αυτή διάρκειας 6 εργάσιμων ημερών (χωρίς αποδοχές) μπορεί να την
πάρουν οι μισθωτοί που έχουν πλήρη απασχόληση σε περίπτωση ασθένειας
εξαρτωμένων παιδιών ή άλλων μελών της οικογένειας. Η άδεια αυτή αυξάνεται σε 8
εργάσιμες ημέρες αν ο δικαιούχος προστατεύει δύο παιδιά και σε 10 εργάσιμες αν
προστατεύει περισσότερα από δύο.

Άδεια γάμου-γέννησης παιδιού

Από το 1993 με την Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας όλοι οι
εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα δικαιούνται να πάρουν άδεια γάμου 5 εργάσιμων
ημερών με αποδοχές η οποία δεν συμψηφίζεται με την ετήσια κανονική άδεια.

Σε περίπτωση γέννησης παιδιού, ο πατέρας δικαιούται μία ημέρα άδεια με
αποδοχές για κάθε παιδί. Μεγαλύτερης διάρκειας άδεια γάμου δικαιούνται
διάφοροι κλάδοι εργαζομένων μέσα από τις συμβάσεις τους.

Άδεια συνδικαλιστικής επιμόρφωσης

Εργαζόμενοι σε επιχειρήσεις που απασχολούν περισσότερα από 100 άτομα,
δικαιούνται επιπρόσθετα έως 14 ημέρες άδεια το χρόνο, με σκοπό τη συμμετοχή σε
προγράμματα εκπαίδευσης και επιμόρφωσης συνδικαλιστικών στελεχών εφόσον
επιλέγονται από τη ΓΣΕΕ και έχει καταρτισθεί από τη ΓΣΕΕ συγκεκριμένο
πρόγραμμα εκπαίδευσης που θα καλύπτει τη διάρκεια της άδειας. Οι επιλεγέντες
δεν μπορεί να είναι λιγότεροι από 3 και περισσότεροι από 15.

Άδεια μητρότητας

Οι εργαζόμενες μητέρες δικαιούνται άδεια μητρότητας συνολικής διάρκειας 16
εβδομάδων. Οι 8 εβδομάδες χορηγούνται υποχρεωτικά πριν από την πιθανή
ημερομηνία τοκετού και οι υπόλοιπες 8 μετά τον τοκετό.

Άδεια ειδικών κατηγοριών

Οι εργαζόμενοι που προστατεύονται από το νόμο 2643/98 (άτομα με ειδικές
ανάγκες κ.λπ.) δικαιούνται να πάρουν από τον εργοδότη τους κάθε έτος άδεια με
αποδοχές διάρκειας 6 εργασίμων ημερών επιπλέον της κανονικής αδείας.

Νέο καθεστώς αδειών για τους δημοσίους υπαλλήλους (Δημόσια Διοίκηση, ΝΠΔΔ και
ΟΤΑ) καθιερώνει ο νέος δημοσιοϋπαλληλικός κώδικας (ν. 2683/99). Το νέο
καθεστώς αδειών θα ισχύσει από τις 9 Απριλίου 1999. Οι νέες διατάξεις ­ όπως
δημοσιεύθηκαν στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης ­ για τις άδειες έχουν ως εξής:

Δικαίωμα κανονικής αδείας

Δημόσιοι υπάλληλοι που συμπληρώνουν δημόσια πραγματική υπηρεσία ενός (1)
έτους, δικαιούνται κανονική άδεια απουσίας με αποδοχές, η διάρκεια της οποίας
ορίζεται σε είκοσι (20) εργάσιμες ημέρες αν ακολουθούν εβδομάδα πέντε (5)
εργασίμων ημερών και είκοσι τέσσερις (24) εργάσιμες ημέρες αν ακολουθούν
εβδομάδα έξι (6) εργασίμων ημερών.

Ο χρόνος της κανονικής αδείας επαυξάνεται κατά μία εργάσιμη ημέρα για κάθε
έτος απασχόλησης και μέχρι τη συμπλήρωση του ανώτατου ορίου των είκοσι πέντε
(25) ή τριάντα (30) εργασίμων ημερών προκειμένου για πενθήμερη ή εξαήμερη
εβδομάδα εργασίας, αντίστοιχα.

Με απόφαση του υπουργού Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης μπορεί
να προσαυξάνεται ως τέσσερις (4) εργάσιμες ημέρες ο αριθμός των ημερών
κανονικής άδειας των υπαλλήλων που υπηρετούν σε παραμεθόριες περιοχές.

Χορήγηση κανονικής αδείας

Δεκαπέντε (15) ημέρες από την κανονική άδεια χορηγούνται υποχρεωτικά, εφόσον
το ζητήσει ο υπάλληλος, από 15 Μαΐου έως 31 Οκτωβρίου. Η υποχρέωση αυτή δεν
ισχύει σε υπηρεσίες οι οποίες έχουν καθοριστεί με απόφαση του οικείου υπουργού
και κατά την περίοδο αυτή βρίσκονται στην αιχμή της λειτουργίας τους ή
λειτουργούν σε εικοσιτετράωρη βάση. Όταν με αίτηση του υπαλλήλου ολόκληρη η
άδεια χορηγείται εκτός από την περίοδο αυτή, προσαυξάνεται κατά πέντε (5)
εργάσιμες ημέρες. Η προσαύξηση αυτή δεν χορηγείται όταν ο υπάλληλος κάνει
χρήση της κανονικής του αδείας κατά την περίοδο των Χριστουγέννων και του Πάσχα.

Η υπηρεσία στην οποία ανήκει ο υπάλληλος χορηγεί υποχρεωτικά σε αυτόν μέσα στο
δεύτερο εξάμηνο κάθε έτους την κανονική άδεια που δικαιούται και αν ακόμα δεν
τη ζητήσει.

Η άδεια που δεν χορηγήθηκε χορηγείται υποχρεωτικά το επόμενο έτος.

Δικαίωμα ειδικής αδείας

Οι υπάλληλοι έχουν δικαίωμα άδειας απουσίας με αποδοχές πέντε (5) εργασίμων
ημερών σε περίπτωση γάμου και τριών (3) εργασίμων ημερών σε περίπτωση θανάτου
συζύγου τους ή και συγγενούς έως και β’ βαθμού.

Επίσης δικαιούνται κατόπιν τεκμηριωμένης αίτησης ειδική άδεια με αποδοχές
διάρκειας μιας (1) έως τριών (3) ημερών, κατά περίπτωση, για την άσκηση του
εκλογικού δικαιώματος ή για τη συμμετοχή σε δίκη ενώπιον οποιουδήποτε δικαστηρίου.

Υπάλληλοι που πάσχουν ή έχουν τέκνα που πάσχουν από νόσημα, το οποίο απαιτεί
τακτικές μεταγγίσεις αίματος ή χρήζει περιοδικής νοσηλείας, δικαιούνται ειδική
άδεια με αποδοχές έως είκοσι δύο (22) εργάσιμες ημέρες τον χρόνο. Με προεδρικό
διάταγμα, που εκδίδεται μετά από πρόταση των υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας
Διοίκησης και Αποκέντρωσης και Υγείας και Πρόνοιας, καθορίζονται τα νοσήματα
του προηγούμενου εδαφίου.

Υπάλληλοι με ποσοστό αναπηρίας πενήντα τοις εκατό (50%) και άνω δικαιούνται
από την υπηρεσία κάθε ημερολογιακό έτος άδεια με αποδοχές έξι (6) εργασίμων
ημερών επιπλέον της κανονικής τους αδείας.

Λοιπές άδειες που προβλέπονται από ειδικές διατάξεις διατηρούνται.

Άδειες χωρίς αποδοχές

Επιτρέπεται η χορήγηση στον υπάλληλο, μετά από αίτησή του, αδείας άνευ
αποδοχών, εφόσον οι ανάγκες της υπηρεσίας το επιτρέπουν. Η άδεια αυτή δεν
μπορεί να υπερβεί τον ένα (1) μήνα εντός του ίδιου ημερολογιακού έτους.

Στους υπαλλήλους επιτρέπεται η χορήγηση αδείας άνευ αποδοχών συνολικής
διάρκειας έως δύο (2) ετών, ύστερα από αίτησή τους και γνώμη του υπηρεσιακού
συμβουλίου, για σοβαρούς ιδιωτικούς λόγους.

Υπάλληλος, του οποίου ο σύζυγος υπηρετεί στο εξωτερικό σε ελληνική υπηρεσία
του Δημοσίου, Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου ή άλλου φορέα του δημοσίου
τομέα ή σε υπηρεσία ή φορέα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε διεθνή οργανισμό, στον
οποίο μετέχει και η Ελλάδα, δικαιούται να πάρει άδεια χωρίς αποδοχές μέχρι έξι
(6) έτη συνεχώς ή και τμηματικά, εφόσον έχει συμπληρώσει διετή πραγματική υπηρεσία.

Στον υπάλληλο που αποδέχεται θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή σε διεθνή οργανισμό,
στον οποίο μετέχει η Ελλάδα, χορηγείται μετά από γνώμη του υπηρεσιακού
συμβουλίου άδεια χωρίς αποδοχές μέχρι πέντε (5) έτη, η οποία μπορεί να
παραταθεί με την ίδια διαδικασία για μια ακόμα πενταετία. Αν ο υπάλληλος δεν
εμφανιστεί να αναλάβει καθήκοντα μέσα σε δύο (2) μήνες από τη λήξη της αδείας,
θεωρείται ότι παραιτήθηκε αυτοδικαίως από την υπηρεσία.

Άδειες μητρότητας

Στις υπαλλήλους οι οποίες κυοφορούν χορηγείται άδεια μητρότητας με πλήρεις
αποδοχές δύο (2) μήνες πριν και τρεις (3) μήνες μετά τον τοκετό. Η άδεια λόγω
κυοφορίας χορηγείται ύστερα από βεβαίωση του θεράποντος γιατρού για τον
πιθανολογούμενο χρόνο τοκετού.

Όταν ο τοκετός πραγματοποιείται σε χρόνο μεταγενέστερο από αυτόν που είχε
πιθανολογηθεί αρχικά, η άδεια που είχε χορηγηθεί παρατείνεται μέχρι την
πραγματική ημερομηνία του τοκετού, χωρίς αυτή η παράταση να συνεπάγεται
αντίστοιχη μείωση του χρόνου της αδείας που χορηγείται μετά τον τοκετό. Όταν ο
τοκετός πραγματοποιηθεί σε χρόνο προγενέστερο από αυτόν που είχε αρχικά
πιθανολογηθεί, το υπόλοιπο της αδείας χορηγείται μετά τον τοκετό, ώστε να
εξασφαλιστεί συνολικός χρόνος πέντε (5) μηνών.

Σε κυοφορούσες υπαλλήλους που έχουν ανάγκη ειδικής θεραπείας, μετά την
εξάντληση της αναρρωτικής αδείας με αποδοχές, χορηγείται κανονική άδεια
κυοφορίας με αποδοχές, μετά από βεβαίωση θεράποντος ιατρού και διευθυντή
γυναικολογικής ή μαιευτικής κλινικής ή τμήματος δημόσιου νοσηλευτικού ιδρύματος.

Στις υπαλλήλους που υιοθετούν τέκνο χορηγείται άδεια τριών (3) μηνών με
πλήρεις αποδοχές εντός του πρώτου εξαμήνου μετά την περαίωση της διαδικασίας
της υιοθεσίας, εφόσον το υιοθετημένο τέκνο είναι ηλικίας έως έξι (6) ετών.

Διευκολύνσεις υπαλλήλων με οικογενειακές υποχρεώσεις

Η άδεια άνευ αποδοχών, 2 ετών, χορηγείται υποχρεωτικά, χωρίς γνώμη υπηρεσιακού
συμβουλίου, όταν πρόκειται για ανατροφή παιδιού ηλικίας έως και έξι (6) ετών.

Στις μητέρες υπαλλήλους ο χρόνος εργασίας μειώνεται κατά δύο (2) ώρες
ημερησίως, εφόσον έχουν τέκνα ηλικίας έως δύο (2) ετών, και κατά μία (1) ώρα,
εφόσον έχουν τέκνα ηλικίας από δύο (2) έως τεσσάρων (4) ετών. Η μητέρα
υπάλληλος δικαιούται εννέα (9) μήνες άδεια με αποδοχές για ανατροφή παιδιού,
εφόσον δεν κάνει χρήση τού κατά το προηγούμενο εδάφιο μειωμένου ωραρίου.

Όταν ο ένας γονέας λάβει την άδεια, ο άλλος δεν έχει δικαίωμα να κάνει χρήση
των διευκολύνσεών της για το ίδιο διάστημα.

Σε περίπτωση διάστασης, διαζυγίου, χηρείας ή γέννησης τέκνου χωρίς γάμο των
γονέων του, την άδεια δικαιούται ο γονέας που ασκεί τη γονική μέριμνα.

Οι υπηρεσίες υποχρεούνται να διευκολύνουν τους υπαλλήλους που έχουν τέκνα τα
οποία παρακολουθούν μαθήματα πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, για να
επισκέπτονται το σχολείο των παιδιών τους, με σκοπό την παρακολούθηση της
σχολικής τους επίδοσης.

Δικαίωμα αναρρωτικής αδείας

Ο υπάλληλος που έχει συμπληρώσει τριετή πραγματική υπηρεσία και είναι ασθενής
ή χρειάζεται να αναρρώσει, δικαιούται αναρρωτική άδεια με αποδοχές τόσων μηνών
όσα είναι τα έτη της υπηρεσίας του, από την οποία αφαιρείται το σύνολο των
αναρρωτικών αδειών που τυχόν έχει λάβει μέσα στην προηγούμενη πενταετία.
Αναρρωτική άδεια χορηγούμενη χωρίς διακοπή δεν μπορεί να υπερβεί τους δώδεκα
(12) μήνες.

Υπάλληλος με πραγματική υπηρεσία λιγότερη από τρία (3) έτη δικαιούται, για
τους ίδιους λόγους, αναρρωτική άδεια με αποδοχές τόσων μηνών όσα τα έτη
υπηρεσίας του, από την οποία αφαιρείται το σύνολο των αναρρωτικών αδειών που
έχει μέχρι τότε λάβει.

Άδειες υπηρεσιακής εκπαίδευσης

Για τη συμμετοχή του σε προγράμματα μετεκπαίδευσης και προγράμματα ή κύκλους
μεταπτυχιακής εκπαίδευσης, ο υπάλληλος δικαιούται να ζητήσει άδεια υπηρεσιακής
εκπαίδευσης. Άδεια δεν χορηγείται αν ο υπάλληλος έχει υπερβεί κατά το χρόνο,
για τον οποίο ζητείται η άδεια, το 50ό έτος της ηλικίας του ή δεν έχει
συμπληρώσει τρία (3) χρόνια πραγματικής υπηρεσίας. Προκειμένου για συμμετοχή
σε προγράμματα μετεκπαίδευσης με διάρκεια μικρότερη του έτους, άδεια δεν
χορηγείται εάν ο υπάλληλος έχει συμπληρώσει το 55ο έτος της ηλικίας του.

Η άδεια υπηρεσιακής εκπαίδευσης χορηγείται από τον αρμόδιο υπουργό ή από τη
διοίκηση του οικείου Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου, ύστερα από αίτηση του
υπαλλήλου και μετά από σύμφωνη γνώμη του υπηρεσιακού συμβουλίου, το οποίο
συνεκτιμά τη συνάφεια της μετεκπαίδευσης ή της μεταπτυχιακής εκπαίδευσης με το
αντικείμενο της υπηρεσίας του, καθώς και την υπηρεσιακή επίδοση, τις γνώσεις
και την ηλικία του υπαλλήλου. Ειδικά, προκειμένου περί εκπαιδευτικής αδείας
στο εξωτερικό, απαιτείται πολύ καλή γνώση της γλώσσας της χώρας στην οποία
πρόκειται να μεταβεί ο υπάλληλος.

Η άδεια χορηγείται υποχρεωτικά, εάν ο υπάλληλος έχει λάβει υποτροφία από το
Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών. Υποτροφία από άλλο ίδρυμα ή οργανισμό ημεδαπό,
διεθνή ή αλλοδαπό ή αλλοδαπή κυβέρνηση για μετεκπαίδευση ή μεταπτυχιακή
εκπαίδευση σχετιζόμενη με το αντικείμενο της υπηρεσίας του υπαλλήλου
συνεκτιμάται για τη χορήγηση της αδείας. Η άρνηση χορήγησης της αδείας πρέπει
να αιτιολογείται ειδικώς.

Η άδεια υπηρεσιακής εκπαίδευσης δεν μπορεί να υπερβεί τη διετία. Σε περίπτωση
φοίτησης σε προγράμματα ή κύκλους μεταπτυχιακών σπουδών διάρκειας δύο (2) ετών
ή εκπόνησης διδακτορικής διατριβής, η άδεια υπηρεσιακής εκπαίδευσης δεν μπορεί
να υπερβεί τα τρία (3) ή τα τέσσερα (4) χρόνια, αντίστοιχα. Καθ’ όλη τη
διάρκεια της υπηρεσίας του υπαλλήλου δεν μπορεί να χορηγηθεί σε αυτόν άδεια
υπηρεσιακής εκπαίδευσης πέραν των πέντε (5) ετών.

Ο υπάλληλος, στον οποίο χορηγείται άδεια υπηρεσιακής εκπαίδευσης, λαμβάνει τις
αποδοχές του. Στους υπαλλήλους που χορηγείται άδεια για μετεκπαίδευση ή
μεταπτυχιακή εκπαίδευση στο εσωτερικό παρέχονται αποδοχές αυξημένες κατά 15%.
Μετά από σύμφωνη γνώμη του υπηρεσιακού συμβουλίου μπορεί να χορηγηθούν
αποδοχές αυξημένες έως και 75%. Στους υπαλλήλους που χορηγείται άδεια για
μετεκπαίδευση ή μεταπτυχιακή εκπαίδευση στο εξωτερικό παρέχονται αποδοχές
αυξημένες στο διπλάσιο. Η προσαύξηση των αποδοχών μειώνεται κατά το μέρος που
καλύπτεται από υποτροφία ή άλλου είδους χρηματική αμοιβή ή αποζημίωση που
τυχόν χορηγείται στον υπάλληλο στο εσωτερικό ή το εξωτερικό. Ο υπάλληλος
δικαιούται επίσης οδοιπορικά έξοδα μετάβασης και επιστροφής.

Μετά το τέλος της αδείας εκπαίδευσης ο υπάλληλος υποχρεούται να υπηρετήσει στο
Δημόσιο ή σε Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου για χρονικό διάστημα ίσο με το
τριπλάσιο του χρόνου της αδείας. Το διάστημα αυτό δεν μπορεί να είναι λιγότερο
από τρία (3) ούτε περισσότερο από δέκα (10) έτη. Σε περίπτωση αθέτησης της
υποχρέωσής του αυτής ο υπάλληλος υποχρεούται να επιστρέψει τις αποδοχές που
έλαβε κατά το χρόνο της αδείας, ο οποίος δεν υπολογίζεται στην περίπτωση αυτή
ως χρόνος πραγματικής υπηρεσίας.

Άδειες για επιμορφωτικούς ή επιστημονικούς λόγους

Άδειες μικρής χρονικής διάρκειας χορηγούνται υποχρεωτικά, μετά από αίτησή
τους, σε υπαλλήλους που μετέχουν σε διαγωνισμούς για να πάρουν υποτροφία ή να
εισαχθούν στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης ή για να επιλεγούν για φοίτηση
σε κύκλους μεταπτυχιακών σπουδών, σε αντικείμενα που ενδιαφέρουν την υπηρεσία.

Άδειες εξετάσεων

Στους υπαλλήλους που είναι μαθητές, σπουδαστές ή φοιτητές, προπτυχιακοί ή
μεταπτυχιακοί, σε σχολεία και ιδρύματα και των τριών βαθμίδων εκπαίδευσης,
χορηγείται άδεια εξετάσεων με αποδοχές.