Τιμούν τους σωτήρες τους

Στο Δάσος των Δικαίων του Ισραήλ κάθε δέντρο που φυτεύεται τιμά καθέναν από
τους Έλληνες που έσωσαν εβραϊκές οικογένειες από τη γερμανική βία στην περίοδο
1943-1945, με τον κίνδυνο της αποκάλυψης να καραδοκεί.

Ο κ. Πέτρος Κορωναίος και η κ. Martha Russo-Hassid δέθηκαν σαν αδέλφια. Σήμερα οι απόγονοι των δυο οικογενειών θυμούνται με συγκίνηση την εποχή εκείνη

Οκτώ δέντρα θα προστεθούν αυτή τη Δευτέρα στο Δάσος των Δικαίων. Οκτώ ακόμη
Έλληνες ανακηρύσσονται «Δίκαιοι των Εθνών» από το «Γιάντ Βασέμ», το Ίδρυμα
Μνήμης του Ισραήλ. Είναι οι άνθρωποι που έζησαν για αρκετό διάστημα με το
φόβο, προσπαθώντας να σώσουν συνανθρώπους που κινδύνευαν επειδή απλά είχαν
εβραϊκή καταγωγή.

Οι περισσότεροι δεν ζουν πια αλλά οι απόγονοί τους, μαζί με παλιές ασπρόμαυρες
φωτογραφίες, «κληρονόμησαν» και αναμνήσεις. «Κάθε φορά που ο κόκορας στην
ταράτσα του σπιτιού χτυπούσε τα φτερά του, τρέμαμε μήπως μας ανακαλύψουν οι
Γερμανοί», θυμάται η κ. Φλώρα Λέπουρα, 83 ετών σήμερα, που στην κατοχή μαζί με
τον σύζυγό της Χρήστο έκρυψαν για μεγάλο διάστημα την εβραϊκή οικογένεια
Sadok, την οικογένεια του «Γιώργου» και της «Τασίας», όπως ονόμαζαν το ζευγάρι
των Εβραίων με τις τρεις κόρες.

Η γερμανική απειλή ήταν ο κρίκος που τους ένωνε όλους. «Ξεχνούσαμε την
καταγωγή και το διαφορετικό θρήσκευμα, ο σκοπός μας ήταν να επιβιώσουμε», λέει
σήμερα η κ. Χριστιάνα Λεμπέση-Παπαοικονόμου, που πέρασε την εφηβεία της μέσα
στην κατοχή και έγινε φίλη με τα παιδιά των Εβραίων που έκρυβαν στο σπίτι.
«Κάθε φορά που τους φυγαδεύαμε, ανεβαίναμε όλα τα παιδιά στο φορτηγό σαν να
πηγαίναμε εκδρομή, για να μη μας καταλάβουν οι Γερμανοί».

«Βγαίναμε μόνο τη νύχτα, για να μην τους δουν οι Γερμανοί», θυμάται η κ. Φλώρα Λέπουρα, που έκρυβε την οικογένεια Sadok σε νοικιασμένο σπίτι στην πλατεία Κολιάτσου

Σαν αφήγηση παραμυθιού θυμάται η κ. Αλεξάνδρα Δουλιγέρη-Καρανάσου τα
περιστατικά όπου πρωταγωνίστησε η γιαγιά της. «Είναι ηρωισμός να ζεις με τον
κίνδυνο της ποινής για να σώσεις τους άλλους. Η γιαγιά μου μοιραζόταν ακόμα
και το συσσίτιο που έπαιρνε με την οικογένεια Haguel που φιλοξενούσε στο σπίτι
στου Γκύζη. Και αυτό είναι πολύ μεγάλη τιμή για όλη μου την οικογένεια»,
αναφέρει η κ. Καρανάσου. Άρρηκτοι δεσμοί διατηρούνται μέχρι σήμερα ανάμεσα
στους απογόνους των ελληνικών και εβραϊκών οικογενειών. «Η μάνα μου αγαπούσε
την Έλλη Γκανή σαν αδερφή της. Και ο Μάρκος Γκανής, ο κουμπάρος μου, είναι
σήμερα ο δικός μου αδερφός», αναφέρει ο κ. Βασίλης Τσαμαντάς.

Η ευγνωμοσύνη είναι το σημερινό αντίκρυσμα για την τότε θυσία. «Οφείλω τη ζωή
μου στον Πέτρο και τους γονείς του, ακόμα και τα εγγόνια μου τον αγαπούν χωρίς
να τον ξέρουν. Είμαι πολύ ευτυχισμένη που τον ξαναβλέπω έπειτα από είκοσι
χρόνια», λέει η κ. Martha Russo-Hassid, που στη διάρκεια της κατοχής βρήκε
ζεστασιά στο σπίτι του κ. Πέτρου Κορωναίου, στο Περιστέρι.