9 «όχι» εισέπραξε ο Οτζαλάν

Τι καταγράφεται σε μνημόνια που υπάρχουν στο υπουργείο Εξωτερικών και
γράφτηκαν ύστερα από τη συνάντηση ελληνικής αντιπροσωπείας με τον Άπο ή με
συνεργάτες του.

Φωτογραφία-ντοκουμέντο.

Εννέα «όχι» εισέπραξε ο Κούρδος ηγέτης Οτζαλάν, εκτός από εκείνο της Ελλάδας,
στην απίστευτα τραγική περιπλάνησή του στην Ευρώπη, όπως καταγράφεται σε
απόρρητο έγγραφο που έχει δοθεί στο υπουργείο Εξωτερικών.

Το έγγραφο αυτό συντάχθηκε στις 12 Ιανουαρίου του ’99 και βασίζεται ουσιαστικά
στην ενημέρωση που έκανε ο Γκανί Γιλμάζ, στενός συνεργάτης του Οτζαλάν και
υπεύθυνος για την Ευρώπη του ΡΚΚ.

Το πρώτο «όχι» της Ε.Ε. προήλθε από την Ιταλία, και έφερε σε τραγικό αδιέξοδο
τον Οτζαλάν. Όπως καταγράφεται στο έγγραφο, δικαιολογήθηκε από τους Ιταλούς
επισήμους με το επιχείρημα ότι «η κυβέρνηση Ντ’ Αλέμα θα πέσει αν συνεχίσουν
να έχουν τον Οτζαλάν στη χώρα, και στην περίπτωση που οι συντηρητικοί γίνονταν
κυβέρνηση θα κινδύνευε η ζωή του».

Το δεύτερο «όχι» το εισέπραξε από τη Φινλανδία, παρά το ότι έγιναν επαφές σε
υψηλό επίπεδο. Σύμβουλος του Φινλανδού υπουργού Εξωτερικών δήλωσε στο ΡΚΚ ότι
χωρίς τη συγκατάθεση της Γαλλίας και της Γερμανίας δεν μπορεί να σηκώσει το βάρος.

Το τρίτο «όχι» το άκουσαν οι συνεργάτες του Άπο από ειδικό σύμβουλο του
Γερμανού καγκελάριου μια μέρα πριν από τη συνάντηση Σρέντερ – Ντ’ Αλέμα.

Και οι Νοτιοαφρικανοί

Το τέταρτο «όχι» ­ παρά τα όσα ειπώθηκαν κατά καιρούς ­ το εισέπραξε το ΡΚΚ
από τη Νότιο Αφρική. Ο ίδιος ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας το ξεκαθάρισε.
Απλώς από κάποια στιγμή και μετά η κυβέρνηση της Ν. Αφρικής άφησε κάποια
ανοιχτά παράθυρα, διαμηνύοντας ωστόσο ότι οι Άγγλοι δεν θα επέτρεπαν μια
τέτοια εξέλιξη.

Το πέμπτο «όχι» ήταν από την κυβέρνηση της Κίνας, παρά το ότι αργότερα
διαμηνύθηκε στο ΡΚΚ ότι θα μπορούσαν να εξετάσουν ­ γενικώς ­ το ζήτημα.

Υπήρξε και ένα άλλο «όχι» ­ το έκτο στη σειρά ­ αυτή τη φορά από μία άλλη
μεγάλη χώρα, την Ινδία. Όλες οι βολιδοσκοπήσεις που έκανε το ΡΚΚ απέτυχαν.

Το έβδομο «όχι» ήταν της Μάλτας και το όγδοο ήταν της Κροατίας. Στην περίπτωση
αυτών των χωρών διαπραγματεύσεις είχε κάνει και η ιταλική κυβέρνηση, εκτός
φυσικά από το ΡΚΚ.

Υπήρξε και ένα άλλο ­ το ένατο ­ «όχι», αυτή τη φορά περισσότερο ευνόητο, από
την αμερικανική πλευρά. Όσο κι αν φαίνεται απίστευτο ­ όπως καταγράφεται στο
μνημόνιο που έλαβε ο υπουργός Εξωτερικών Θεόδωρος Πάγκαλος ­ ύστερα από την
επίσκεψη στην Ελλάδα του Κούρδου συνεργάτη του Οτζαλάν, η επαφή αυτή έγινε.

Επαφές με ΗΠΑ

Μέσα στην απόγνωσή τους στελέχη του ΡΚΚ έκαναν ορισμένες βολιδοσκοπήσεις και
με την αμερικανική πλευρά, χωρίς να προβούν σε υποχωρήσεις, για τη σωτηρία του
Οτζαλάν, και τουλάχιστον για να μην καταλήξει στις τουρκικές φυλακές.

Ο Γκανί Γιλμάζ μάλιστα στην επαφή του με εκπρόσωπο της ελληνικής κυβέρνησης,
αφού επισήμανε ότι οι ΗΠΑ φοβούνται τη δομή του ΡΚΚ, του αναγνωρίζουν ωστόσο
ότι δεν προκάλεσε ζημιά στα αμερικανικά συμφέροντα.

Ακόμη, ο Γκανί Γιλμάζ σημείωσε ότι οι ΗΠΑ θα διαψεύσουν τις όποιες επαφές με
το ΡΚΚ και αναφέρθηκε σε επιστολή που έστειλε ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Άγκυρα
στην Αμερικανίδα υπουργό Εξωτερικών, διαμαρτυρόμενος για τη συνέντευξη του Άπο
στη «Φωνή της Αμερικής». Ο Αμερικανός πρέσβης ­ σύμφωνα πάντα με το απόρρητο
ενημερωτικό σημείωμα ­ επισήμανε ότι δεν μπορεί από τη μια οι ΗΠΑ να πιέζουν
την Ιταλία και τη Γερμανία για την αποπομπή του Οτζαλάν και από την άλλη να
του δίνουν βήμα προβολής.

Στην επαφή του αυτή ο κ. Γιλμάζ με την ελληνική πλευρά τόνισε ότι αν δεν
βρεθεί λύση για τον Οτζαλάν, τότε αυτό θα είναι μία ήττα του κουρδικού
κινήματος, και ότι εν πάση περιπτώσει θα ήταν προτιμότερο ο Κούρδος ηγέτης να
πάει στη Λιβύη, από το να βρεθεί στις φυλακές της Ιταλίας.

Πάντως, ο Γκανί Γιλμάζ με εμμονή ζήτησε από την ελληνική πλευρά να μεταβεί ο
Άπο στη Σερβία, αλλά του διευκρινίσθηκε ότι ούτε στην Ελλάδα μπορεί να βρεθεί
ούτε η Ελλάδα να τον βοηθήσει να πάει στη Σερβία.

Είναι ενδιαφέρον ότι σε επαφή που έγινε με τον αντιπρόεδρο της Βουλής
Παναγιώτη Σγουρίδη, παρουσία του ταγματάρχη Σάββα Καλεντερίδη ­ στο γραφείο
του πρώτου ­ η κουρδική πλευρά εξέφρασε τη διάθεση των Κούρδων να μεταφέρουν
χρήματά τους σε ελληνικές τράπεζες. Γι’ αυτό και προτάθηκε να υπάρξει επαφή με
Έλληνα τραπεζίτη και ζητήθηκε από την Ελλάδα τουλάχιστον να στηριχθεί με δύο
συνταξιούχους διπλωμάτες που να γνωρίζουν τα τής Ε.Ε. και των ΗΠΑ.

Η ελληνική βοήθεια

Σε όσες επαφές έγιναν, η ελληνική πλευρά διεμήνυσε με πολύ κατηγορηματικό
τρόπο προς το ΡΚΚ ότι δεν θα μπορούσε σε καμία περίπτωση η Ελλάδα να προσφέρει
άσυλο στον Οτζαλάν, αλλά θα μπορούσε να βοηθήσει:

1Για τη διεθνοποίηση του κουρδικού ζητήματος και με τη στήριξη μιας
διεθνούς διάσκεψης.

2 Και για την πραγματοποίηση σύσκεψης της 1ης κουρδικής εθνοσυνέλευσης
με όλα τα κουρδικά κόμματα.

Στα θέματα αυτά η κουρδική πλευρά προσέθετε ότι θα ήθελε και την αναγνώριση
της κουρδικής ταυτότητας με συνταγματική κατοχύρωση στην Τουρκία.

ΣΕ ΕΝΑ δεύτερο έγγραφο, και πάλι ενημερωτικό, που έχει δοθεί στον πρώην
υπουργό Εξωτερικών Θεόδωρο Πάγκαλο καταγράφονται στοιχεία από τη συνομιλία του
Άπο με τον αντιπρόεδρο της Βουλής Παναγιώτη Σγουρίδη, τον αρχιπλοίαρχο Αντώνη
Ναξάκη και τον ταγματάρχη Σάββα Καλεντερίδη της ΕΥΠ, όταν τον επισκέφθηκαν ­
τον περασμένο Οκτώβριο ­ στη Ρώμη.

Πριν από τη συνάντηση εκείνη ο τότε Έλληνας υπουργός Εξωτερικών Θεόδωρος
Πάγκαλος είχε επισκεφθεί τρεις φορές στη Βουλή τον αντιπρόεδρο Παναγιώτη
Σγουρίδη και του είχε επισημάνει ότι θα έπρεπε με τον πλέον κατηγορηματικό
τρόπο να γίνει σαφές στον Οτζαλάν ότι η Ελλάδα δεν θα τον δεχόταν.

Σημειώνεται, πάντως, ότι τον Οκτώβριο, όταν ο Οτζαλάν με αεροπλάνο των
συριακών αερογραμμών πέρασε από την Αθήνα, του μεταφέρθηκε ότι αν επέμενε να
ζητεί πολιτικό άσυλο από την Ελλάδα τότε θα συλληφθεί και θα εφαρμοσθεί η
Συνθήκη, κάτι που τελικώς έγινε ύστερα από ενάμισι μήνα στην Ιταλία.

Αργότερα ο Οτζαλάν, όταν βρέθηκε στην Ιταλία, διεμήνυσε κι αυτός με την σειρά
του προς την ελληνική κυβέρνηση την ανησυχία του για μια «προβοκάτσια, είτε
από την ιταλική αντιπολίτευση είτε από την γαλλική αντιτρομοκρατική υπηρεσία»,
καθώς και την στενοχώρια του για την επίσκεψη του εισαγγελέα.

Στα δύο μνημόνια που έχουν δοθεί στο υπουργείο Εξωτερικών για τις επαφές της
ελληνικής πλευράς, είτε με τον Οτζαλάν στη βίλα της Ρώμης, τον Δεκέμβριο, είτε
με τον συνεργάτη τού κ. Γιλμάζ, τονίζεται ότι ο Οτζαλάν στην προσπάθειά του να
μην επιβαρύνει πολύ την ιταλική κυβέρνηση ζήτησε από την Ελλάδα να την
επισκεφθεί με την αιτιολογία της ειδικής θεραπείας σε κάποια κλινική ύστερα
από συμφωνία των δύο κυβερνήσεων.

Πάντως, ο Οτζαλάν, παρά τα προβλήματα που αντιμετώπισε τους τελευταίους μήνες
και πριν πάρει η υπόθεσή του τραγική τροπή, σε συζητήσεις που είχε ­ και αυτό
καταγράφεται στα μνημόνια ­ πίστευε ότι «μέσα σε δύο μήνες στην Ευρώπη το
Κουρδικό διήνυσε μία απόσταση όσο είχε διανύσει 20 χρόνια τώρα».

Και οι συνεργάτες έλεγαν, επιπροσθέτως, κάνοντας μία αποτίμηση της υπόθεσης:

* Η έξοδος του Άπο από την Άγκυρα προς το Κουρδιστάν δημιούργησε την
ιδεολογική και πολιτική οργάνωση του ΡΚΚ.

* Η έξοδος του Άπο στη Μέση Ανατολή δημιούργησε τον ένοπλο μηχανισμό
για την διεξαγωγή του ένοπλου αγώνα.

* Και η έξοδος του Άπο, τέλος, προς την Ευρώπη έδωσε την ώθηση για την
πολιτικοποίηση του αγώνα. Για πρώτη φορά επιστήμονες και οικονομικά
ευκατάστατοι Κούρδοι που δεν πλησίαζαν το ΡΚΚ ήρθαν σε επαφή μαζί του.