ΔΡΟΜΟΙ

… αρχικά ήταν συνώνυμη της λυδίας λίθου, που πάνω της έτριβαν τον χρυσό και
τον άργυρο για να δοκιμάσουν την καθαρότητά τους. Αργότερα, συνταυτίστηκε με
κάθε εξέταση ή δοκιμασία προς απόδειξη ή απόσπαση της αλήθειας. Τα
βασανιστήρια, κάκωση σωματική, θεωρούνταν από τους αρχαίους ένα από τα πέντε
αποδεικτικά μέσα, μαζί με τους νόμους, τους μάρτυρες, τις συγγραφές και τους
όρκους. Αθηναίοι και Ρωμαίοι τα εφάρμοζαν επί ελευθέρων πολιτών μόνο για
εγκλήματα εσχάτης προδοσίας ή καταλύσεως της δημοκρατίας. Αργότερα,
υιοθετήθηκαν από το κανονικό δίκαιο των Καθολικών και εφαρμόστηκαν από τα
εκκλησιαστικά δικαστήρια: φίμωτρο, κεφαλοθραύστης, πιεστήριο, τροχός, εξαρθρωτής.

… στα οποία υποβάλλονταν οι πρώτοι Χριστιανοί από τους αλλόθρησκους
διασώζονται στους ναούς που τιμούν τα ονόματα μαρτύρων. Μαρτύρια ονομάστηκαν
οι τάφοι τους, που η πλάκα τους έγινε η Αγία Τράπεζα των ναών. Το σχήμα της
δηλώνει την προέλευση των μαρτυρίων: στρογγυλό (ο τάφος του Χριστού),
πολυγωνικό (μαρτύρια της Μικράς Ασίας), σταυρικό.

… της αλήθειας χρησιμοποιήθηκε από τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες στον
Ψυχρό Πόλεμο και στη Λατινική Αμερική για να αποσπάσουν ομολογίες από
κατασκόπους και αντικαθεστωτικούς (Τόμας Γκόρντον, «Ταξίδι στην Τρέλα», Εκδ.
Bantam). Η πεντοθάλη ή πενθειοβαρβιτάλη επενεργεί στις νευρικές μεμβράνες
αναστέλλοντας τη λειτουργία τους, από τον φλοιό έως τις κατώτερες περιοχές του
εγκεφάλου. Στη σωστή δόση, η επίδραση στα νεύρα ακυρώνει τη φυσιολογική
ανασταλτική συμπεριφορά και την αυτόνομη σκέψη και δράση. Ο ανακριτής μπορεί
να υποχρεώσει τον ανακρινόμενο να ανακαλέσει παλιές ή να δημιουργήσει νέες
μνήμες. Συνήθως χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με την ύπνωση. Μπορεί να
συνδυαστεί και με τριλένιο ή τριακετυλεθυλένιο. Η επιτυχία της μεθόδου
εξαρτάται από τις ικανότητες του γιατρού-ανακριτή να καθορίσει τη σωστή δόση.
Αν είναι μικρή, ο ανακρινόμενος μπορεί να υποκριθεί, ενώ αν είναι μεγάλη
μπορεί να οδηγήσει σε αναισθησία και θάνατο. Ως οροί της αλήθειας έχουν
χρησιμοποιηθεί και ουσίες της οικογένειας των ατροπινών. Παραμορφώνουν την
αντίληψη και διευκολύνουν τη χειραγώγηση του ανακρινόμενου. Στην
πραγματικότητα δεν υπάρχει «ιδανικός» ορός της αλήθειας, μολονότι οι
αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες πειραματίζονται πολλές δεκαετίες. Γι’ αυτό, οι
οροί χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό με άλλες ανακριτικές μεθόδους, όπως η
απομόνωση, τα βασανιστήρια, η πλύση εγκεφάλου.

… όμως ήταν ότι βρήκαν έναν μαύρο κόκορα στην κοπέλα, μαύρη και ωραία όπως ο
γάτος με το ίδιο χρώμα, και την αποκάλεσαν μάγισσα και ψευδαπόστολο κι έτσι
όλοι ρίχτηκαν επάνω της για να την τιμωρήσουν. Ο Βαπτιστής την αποκεφάλισε, ο
Άβελ την έσφαξε, ο Αδάμ την κυνήγησε, ο Ναβουχοδονόσωρ έγραψε με πύρινο χέρι
ζωδιακά σημεία στο στήθος της, ο Ηλίας την απήγαγε σ’ ένα πύρινο αμάξι, ο Νώε
τη βύθισε στο νερό, η Σωσάννα την κατηγόρησε για λαγνεία, ο Ιωσήφ την πρόδωσε
με μια άλλη, ο Ανανίας την έχωσε σ’ ένα καμίνι, ο Σαμψών την αλυσόδεσε, ο
Παύλος τη μαστίγωσε, ο Πέτρος τη σταύρωσε με το κεφάλι κάτω, ο Στέφανος τη
λιθοβόλησε, ο Λαυρέντιος την έκαψε σε σχάρα, ο Βαρθολομαίος την έγδαρε, ο
Ιούδας την κατήγγειλε, ο αποθηκάριος την έκαψε, και ο Πέτρος απαρνιόταν τα
πάντα». (Ουμπέρτο Έκο, στο «Όνομα του Ρόδου»).