ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Χωρίς πατρίδα εδώ και αιώνες

Αυτό που η Μαντλίν Ολμπράιτ ζήτησε από την ηγεσία της Γιουγκοσλαβίας δεν ήταν
απλό. Να παραδώσει δηλαδή ειρηνικά κάτι για το οποίο έθνη ενεπλάκησαν σε
πόλεμο, γενιές ολόκληρες: ένα κομμάτι εθνικής κυριαρχίας.

Διαδηλώσεις Κούρδων. Χρόνια τώρα ζητούν πατρίδα

Η κ. Ολμπράιτ αναφερόταν σε ένα συγκεκριμένο «μέτωπο». Το ζήτημα της
κυριαρχίας όμως ανταποκρίνεται σε πλήθος άλλα σημεία του πλανήτη. Χιλιάδες
Κούρδοι πλημμύρισαν τους δρόμους ευρωπαϊκών πόλεων αντιδρώντας στη σύλληψη του
ηγέτη τους Αμπντουλάχ Οτζαλάν από την Τουρκία, προκαλώντας συμπάθεια αλλά και αγωνία.

Διαφορετικοί λόγοι, διαφορετικές συνθήκες… Σε γενικές γραμμές, όμως,
Αλβανόφωνοι και Κούρδοι μάχονται ταυτόχρονα για κάτι κοινό. Ένα σημείο στον
γεωγραφικό χάρτη που θα το ονομάσουν «πατρίδα».

Περισσότερο «λεπτεπίλεπτοι» οι Ευρωπαίοι ηγέτες από την Αμερικανίδα υπουργό
Εξωτερικών, δεν εκφράζουν νέες ιδέες όσον αφορά την έννοια του κράτους και της
κυριαρχίας. Στο όραμά τους για Ενωμένη Ευρώπη, το κλειδί για την ισχύ και την
ευημερία βρίσκεται στην κατάργηση των εθνικών συνόρων και των διαφορών. Κι
όμως, με πρόσφατα τα παραδείγματα της Σκωτίας και της Ουαλίας, είναι γεγονός
ότι πραγματοποιείται σταδιακά μεταβίβαση εξουσιών ακόμη και σε σταθερά
πολιτικά συστήματα. Μόνο που αυτές οι μεταρρυθμιστικές τάσεις έχουν ακούσιες
συνέπειες. Ξεσηκώνουν διαθέσεις που δεν μπορούν να απορροφηθούν χωρίς να
υπονομεύσουν τις αντιλήψεις περί κυριαρχίας. Είκοσι εκατομμύρια Κούρδοι ­
δεκαπλάσιοι από τους Αλβανόφωνους ­ είναι σκορπισμένοι μεταξύ Τουρκίας, Ιράκ,
Ιράν, Συρίας και Αρμενίας. Γι’ αυτούς, απάτριδες εδώ και αιώνες, η απουσία
κράτους είναι συνώνυμο της έλλειψης ισχύος.

Οι διάδοχοι του Κλίντον και της Ολμπράιτ θα πρέπει να αποφασίσουν αν συνάδει
με τα εθνικά συμφέροντα των ΗΠΑ ­ τόσο ώστε να κηρύξουν πόλεμο ­ το αν το
κέντρο εξουσίας των Αλβανοφώνων του Κοσσυφοπεδίου θα βρίσκεται στην Πρίστινα ή
το Βελιγράδι, των Κούρδων στο Ντιγιαρμπακίρ ή την Άγκυρα, των πολιτών του
Κεμπέκ στην Πόλη του Κεμπέκ ή την Οτάβα.

Σε έναν πλανήτη όπου κυριαρχεί μια στρατιωτική δύναμη για ζητήματα τόσο
κρίσιμα, ιστορικά, πολιτισμικά, εθνικής ταυτότητας, δεν υπάρχουν εύκολες απαντήσεις.

Για πολλούς, οι Παλαιστίνιοι πρέπει να έχουν κράτος. Οι του Ανατολικού Τιμόρ,
ενδεχομένως. Οι Αλβανόφωνοι «προς το παρόν μεγαλύτερη αυτονομία»…

Και οι Κούρδοι; Εξαρτάται. Οι Κούρδοι του Ιράκ έχουν την υποστήριξη της
Ουάσιγκτον, γιατί… ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου. Οι Κούρδοι της
Τουρκίας όμως όχι… ο εχθρός του φίλου μου είναι εχθρός μου.

«Θα γίνεις ο Τζέρι Άνταμς των Αλβανοφώνων», φέρεται να είπε η κ. Ολμπράιτ στον
29χρονο Χασίμ Τακί, για να τον πείσει να υπογράψει τη συμφωνία στο Ραμπουγέ.
Αλλά η απάντηση από την αλβανική αντιπροσωπεία ήρθε… πληρωμένη. «Θέτοντας το
Ιρλανδικό ως παράδειγμα, γιατί όχι δημοψήφισμα;».