ΠΡΟΣΩΠΑ Άγνωστος ήρωας του Ψυχρού Πολέμου

Σήμερα ζει με μηνιαία σύνταξη 17.500 δραχμών και πνίγει τη θλιβερή
καθημερινότητά του στο αλκοόλ. Πριν από 16 χρόνια, ωστόσο, ο Στανισλάβ Πετρόφ
έσωσε τον κόσμο.

Στανισλάβ Πετρόφ. Τη νύκτα της 25ης προς 26η Σεπτεμβρίου του 1983, έσωσε τη Γη από την πυρηνική καταστροφή

Αντισυνταγματάρχης του σοβιετικού στρατού, ο Πετρόφ ήταν τη νύκτα της 25ης
προς την 26η Σεπτεμβρίου του 1983 αξιωματικός υπηρεσίας στη διεύθυνση πρόληψης
πυραυλικών επιθέσεων, στο άκρως απόρρητο μπούνκερ Σερπούχοβο 15, νότια της
Μόσχας. Ξαφνικά η σειρήνα άρχισε να στριγγλίζει και τα φώτα του συναγερμού να
αναβοσβήνουν: ένας από τους δορυφόρους Σπούτνικ που επιτηρούσαν τις
αμερικανικές βάσεις πυραύλων είχε εντοπίσει πυρηνική επίθεση. Και ο
υπολογιστής που επεξεργαζόταν τα σήματα του δορυφόρου είχε συμπεράνει ότι
πέντε αμερικανικοί πύραυλοι «Μινιούτμαν» πετούσαν προς το έδαφος της ΕΣΣΔ.
Έμοιαζε με έναρξη ενός τρίτου παγκοσμίου πολέμου.

«Το σοκ ήταν τρομερό», λέει ο Πετρόφ στο ρωσικό περιοδικό «Κομερσάντ Βλαστ»,
που αποκάλυψε στο ευρύ κοινό τον πυρηνικό συναγερμό του 1983. Δεν είχε
συμπληρωθεί ούτε μήνας από την κατάρριψη του νοτιοκορεατικού Τζάμπο και τα
πνεύματα ήταν εξημμένα. «Έπρεπε να ληφθεί μια απόφαση σε δευτερόλεπτα, αλλά οι
σειρήνες ξυπνούσαν και νεκρούς και δεν με άφηναν να σκεφτώ», θυμάται ο
59χρονος σήμερα απόστρατος συνταγματάρχης. Τελικά πήρε την ευθύνη επάνω του:
«Συνεχίστε τη δουλειά!», είπε στους 200 στρατιωτικούς στο μπούνκερ,
αποφασίζοντας ότι ο συναγερμός ήταν εσφαλμένος. Ήξερε θεωρητικά πως, αν οι
Αμερικανοί έκαναν πυρηνική επίθεση, αυτή θα ήταν μαζική και πως οι Σπούτνικ
δεν ήταν αξιόπιστοι. Όπως τελικά αποδείχθηκε, το σύστημα συναγερμού του
δορυφόρου είχε μπερδέψει την αντανάκλαση του ήλιου στη λίμνη Μίτσιγκαν με
εκτόξευση πυραύλων…

Ο Στανισλάβ Πετρόφ υποβαθμίζει τον ρόλο του όταν μιλάει για το επεισόδιο αυτό.
«Αν είχα συμπεράνει πως γίνεται επίθεση, θα είχε γίνει χαμός, αλλά τελικά το
σφάλμα θα διαπιστωνόταν», εξηγεί. Ωστόσο ο στρατηγός Γιούρι Βοροτύντσεφ,
διοικητής τότε της σοβιετικής αντιπυραυλικής άμυνας, πλέκει το εγκώμιο του
Πετρόφ: «Ένας Θεός ξέρει τι απόφαση θα είχε ληφθεί από την ηγεσία της χώρας»,
έγραψε σε μια ιστορικο-στρατιωτική επιθεώρηση, σύμφωνα με τη «Φιγκαρό».
«Ευτυχώς στο τιμόνι βρισκόταν ένας πραγματικός επαγγελματίας». Και ο
δημοσιογράφος του «Κομερσάντ» Ιγκόρ Σαφρονόι πλειοδοτεί: «Τη νύκτα της 25ης
προς 26η Σεπτεμβρίου του 1983, ο αντισυνταγματάρχης Πετρόφ έσωσε τη Γη από την
πυρηνική καταστροφή». Όπως και να ‘χει, ουδέποτε ανταμείφθηκε. Ένα χρόνο μετά
αποστρατεύθηκε και, μετά τον θάνατο της γυναίκας του από καρκίνο στον
εγκέφαλο, του έμεινε μόνον ο πόνος και η μοναξιά. Ο Στανισλάβ Πετρόφ, άγνωστος
ήρωας του Ψυχρού Πολέμου, ξεχάστηκε. «Πριν είχες την εντύπωση ότι ήσουν ένα
κομμάτι από κάτι μεγάλο», λέει. «Ουδέποτε θα μπορούσα να φανταστώ μια τέτοια κατάληξη…».