ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΝΩΜΕΡΙΤΗΣ Πράξη δικαιοσύνης η ρύθμιση των αγροτικών χρεών

Ανέλαβε υπουργός Γεωργίας στον τελευταίο ανασχηματισμό ­ πριν από
τρεισήμισι μήνες. Πήγε στο κτίριο της οδού Αχαρνών, παρέλαβε από τον προκάτοχό
του, και μετά… χάθηκε! Όταν δεν βρισκόταν στις Βρυξέλλες, «όργωνε» την
ελληνική επαρχία. Σήμερα, ο Γιώργος Ανωμερίτης, με τα κλέη της ουσιαστικής
εκτόνωσης των αγροτικών κινητοποιήσεων νωπά ακόμη, έχει να λέει πως όλο αυτό
το διάστημα «δέχθηκε, επισκέφθηκε και συνομίλησε με 225 φορείς και οργανώσεις
των αγροτών σε 10 περιφέρειες της Ελλάδας». Τι κατάλαβε; Πως «το πιο σημαντικό
θέμα το οποίο αντιμετωπίζει ο αγροτικός κόσμος, είναι η υπερχρέωση των
αγροτικών νοικοκυριών». Και το δεύτερο πιο σημαντικό, ότι «η ενημέρωση των
αγροτών είναι χαμηλού επιπέδου». Για το πώς μπορεί να γίνει αυτή η ενημέρωση,
εξετάζει λύσεις, που αν τελικά υιοθετηθούν θα πρόκειται για πραγματική
τεχνολογική επανάσταση στον αγροτικό κόσμο: διάθεση σε όλα τα αγροτικά
νοικοκυριά δορυφορικού τηλεοπτικού, προγράμματος και παροχή μέσω της μετάδοσης
αυτής πληροφοριών για όλα: από τον καιρό μέχρι τραπεζικές πληροφορίες και
μέχρι ειδήσεις που αφορούν τις καλλιέργειες, τις ασθένειες φυτών και ζώων και
τρόπους για την αντιμετώπισή τους. Φιλόδοξο ακούγεται, ίσως και πρακτικά
ανεφάρμοστο, αλλά ο ίδιος είναι πολύ αισιόδοξος: «Μπορεί να γίνει», δηλώνει.
«Αλλιώς δεν πρόκειται να σπάσει το φράγμα της απομόνωσης του αγρότη». Η
υπουργοποίησή του στον τελευταίο ανασχηματισμό ήταν μια έκπληξη για όσους δεν
τον γνωρίζουν, καθώς ήταν ένα από τα σημαντικότερα στελέχη της εσωκομματικής
αντιπολίτευσης, το τελευταίο που θα ανέμενε κανείς θα ήταν να τον δει υπουργό.
Όμως ο Γιώργος Ανωμερίτης έχει μια μακρά θητεία στο αγροτοσυνεταιριστικό
κίνημα ως μέλος του συνεταιριστικού του ΠΑΣΟΚ. Γνωρίζει τα αγροτικά θέματα όσο
λίγοι σ΄ αυτό τον τόπο. Έχει διατελέσει για πολλά χρόνια στέλεχος της
Διεύθυνσης Μελετών και Προγραμματισμού της Αγροτικής Τράπεζας και για τέσσερα
χρόνια (1981-85) διευθύνων σύμβουλος της Αγροτικής Ασφαλιστικής. Με αυτά τα
προσόντα και με δεδομένη την κατάσταση που επικρατούσε στη γεωργία εκείνη την
περίοδο, ο Κώστας Σημίτης έδειξε να αδιαφορεί για το γεγονός ότι ο Γ.
Ανωμερίτης ήταν από τους «απέναντι». Τον έχρισε υπουργό Γεωργίας, κόντρα ακόμη
και σε εισηγήσεις συνεργατών του. ­ Χάσατε φίλους αφ΄ ότου μπήκατε στην
κυβέρνηση; ερωτάται. ­ Οι φίλοι μου είναι οι ίδιοι, ήταν και είναι οι ίδιοι.
Κατά καιρούς έχουν πολλές ταμπέλες. ­ Και τώρα που δεν είσαστε στην
εσωκομματική αντιπολίτευση, πως κρίνετε απ΄ έξω τις κινήσεις της; η νέα
ερώτηση ­ Επειδή εγώ διαχρονικά στο ΠΑΣΟΚ όλο σε εσωκομματικές αντιπολιτεύσεις
ήμουν, ανήκω πάντα σε εκείνη τη μεγάλη, αδέσμευτη ομάδα των ανθρώπων που δεν
υπηρέτησαν καμία αυλή. Ακόμη και σήμερα επιμένει ότι το Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ δεν
θα έπρεπε να επισπευσθεί, αλλά να πραγματοποιηθεί μετά τον Ιούνιο, πάντα όμως
μέσα στο 1999. Από την στιγμή όμως που αποφασίσθηκε η πραγματοποίησή του,
δεσμεύεται ότι θα βοηθήσει με όλες μου τις δυνάμεις στην επιτυχία του. Θεωρεί
επίσης αδιαμφισβήτητη την ηγεσία του Κώστα Σημίτη και τονίζει με έμφαση και
νόημα, ότι κανένα από τα ιστορικά στελέχη του ΠΑΣΟΚ δεν θα θέσει υποψηφιότητα
για τη θέση του προέδρου στο Συνέδριο. Έχει ενδιαφέρον ότι αποστασιοποιείται
τόσο από τις θέσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου για τα περί κατευθυνόμενων
κινητοποιήσεων ­ από το ΚΚΕ ­ όσο και από τις δηλώσεις του Θεόδωρου Πάγκαλου
για τα περί «εκατομμυριούχων κομμουνιστών» αγροτών. «Υπάρχουν, δηλώνει, και
εκατομμυριούχοι αγρότες και εκατομμυριούχοι πιθανόν κομμουνιστές. Αλλά η
συντριπτική πλειοψηφία των αγροτών είναι μεσαίοι αγρότες, είναι μικροί αγρότες
και αυτούς θέλουμε να στηρίξουμε».

Πράξη κοινωνικής δικαιοσύνης θεωρεί ο Γιώργος Ανωμερίτης τη ρύθμιση των
αγροτικών χρεών και υπεραμύνεται της κυβερνητικής απόφασης και της
σκοπιμότητάς της, αφού με αυτήν εγκαινιάζεται μια καινούργια περίοδος στη
σχέση των αγροτών με την αγροτική πίστη.

Αποδίδει την υπερχρέωση των αγροτών σε δύο γεγονότα: «Το πρώτο είναι ότι
έχουμε προϊόντα υψηλού κινδύνου. Το δεύτερο είναι ότι έχουμε προϊόντα που
αρχίζουν και τελειώνουν μέσα σε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, πολύ σύντομο».

Προσθέτει σ’ αυτό και το γεγονός ότι από το ’90 και μετά είχαμε υψηλά
επιτόκια, και οδηγείται στο συμπέρασμα ότι «με γενναίες και τολμηρές αποφάσεις
προχωρήσαμε στη ριζική αντιμετώπισή τους».

­ Τι σας κάνει να πιστεύετε ότι μετά τη ρύθμιση αυτή που κόστισε 350 δισ.,
ο αγρότης δεν θα είναι και πάλι όμηρος των καταστάσεων που τον οδήγησαν
στην υπερχρέωση;

«Εάν αυτή η ρύθμιση δεν στηριχθεί με βαθιές τομές στο συνεταιριστικό κίνημα,
τότε πράγματι δεν θα έχουμε κάνει τίποτα. Εμείς όμως συνδέουμε αυτή την
εξυγίανση αλλού με νέους θεσμούς και αλλού με τη λειτουργία με ανασυγκροτημένη
πορεία των ίδιων θεσμών για το συνεταιριστικό κίνημα πλέον».

Ο κ. Ανωμερίτης θεωρεί ότι οι συνεταιρισμοί με τη σημερινή τους μορφή
ολοκλήρωσαν ιστορικά τον ρόλο τους και εξαγγέλλει τέσσερις άξονες πολιτικής:

1 Κίνητρα για συνένωση των συνεταιριστικών οργανώσεων, ώστε να πάψει
αυτή η πανσπερμία των 7.000 πρωτοβάθμιων και των 200 δευτεροβάθμιων.

2 Να διαχωριστεί η αιρετή διοίκηση από το μάνατζμεντ και ν’ αποκτήσουν
επαγγελματικό μάνατζμεντ οι συνεταιρισμοί.

3 Να αλλάξουν οι λογικές που συνδέουν τον συνεταιρισμό με τους
συνεταιριστές, τους μεριδιούχους.

4 Ελεγκτικά όργανα εξωγενή, άρα θα έχουμε δύο ειδών ελεγκτικά όργανα.
Ένα εσωτερικού ελέγχου, με συγκεκριμένο λογιστικό σύστημα, και ένα εξωτερικού
ελέγχου, που θα είναι οι ελεγκτικές εταιρείες, οι οποίες ελέγχουν και όλες τις
λοιπές εταιρείες και μεγάλες μονάδες του τόπου».

«Δεν χαρίσαμε»

Ο υπουργός Γεωργίας υπεραμύνεται της μεθόδου που υιοθέτησε η κυβέρνηση για τα
χρέη των αγροτών και υποστηρίζει: «Δεν πρόκειται για χάρισμα κλασικών μεθόδων
που ακολουθήσαμε στο παρελθόν. Πρόκειται για τραπεζικού χαρακτήρα
αναχρηματοδότηση του νυν αρρωστημένου χαρτοφυλακίου, το οποίο μέσα από αυτή τη
ρύθμιση ­ γιατί, προσέξτε, δεν χαρίζουμε ­ δημιουργούμε νέα δάνεια,
εξαλείφουμε τα μη λογιστικοποιημένα και επισφαλή σημεία, αυτά δηλαδή που δεν
πρόκειται ποτέ να εισπραχθούν, και από το υπόλοιπο, αφού αφαιρέσουμε κι ένα
ποσοστό των λογιστικοποιημένων τόκων για να βοηθήσουμε, δημιουργούμε ένα νέο
δάνειο το οποίο θα εξοφληθεί σε 10 χρόνια».

­ Και από πού συνάγεται ότι οι αγρότες με αυτά τα δάνεια θα πληρώσουν
τις στοιχειώδεις οφειλές τους;

«Πρέπει να ξεκαθαρίσω δύο πράγματα, τα οποία πρέπει κανείς να τα λέει. Οι
καλύτεροι καλοπληρωτές του ελληνικού πιστωτικού συστήματος είναι οι αγρότες.
Τα απλά νοικοκυριά είναι καλοπληρωτές. Τα μεγάλη χρέη της Αγροτικής Τράπεζας
έχουν προέλθει είτε από τις μεγάλες συνεταιριστικές οργανώσεις είτε από τις
μεγάλες γεωργικές βιομηχανίες.

Και το πρόβλημα γι’ αυτούς είναι εκεί. Για τα νοικοκυριά και τους μικρούς
συνεταιρισμούς, αυτή ήταν μια κίνηση δικαιοσύνης, θα έλεγα, διότι έχουν
υποστεί και τη μεγαλύτερη οικονομική ζημιά σε σχέση με τους μεγάλους πελάτες
της τράπεζας.

Επομένως, αυτή η κίνηση δεν είναι μια κίνηση που χαρίζει κάποιος λεφτά, γι’
αυτό και δεν καλύπτει το Δημόσιο με ομόλογα ή με άλλο τρόπο αυτό το οποίο
έγινε με τους συνεταιρισμούς».

Τα μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση δεν απευθύνονται μόνο στον Θεσσαλικό Κάμπο, και
τα αγροτικά χρέη δεν είναι πρόβλημα της Θεσσαλίας, δηλώνει ο κ. Ανωμερίτης.
Πιστεύει ότι τα μεγάλα προβλήματα για τα οποία πρέπει να γίνει συζήτηση σε
εθνικό επίπεδο αφορούν την Ατζέντα 2000. Ο ίδιος είναι αποφασισμένος να κάνει
αυτό τον διάλογο και καλεί τους αγρότες ­ τους φορείς τους δηλαδή.

Σε ό,τι αφορά τις τελευταίες κινητοποιήσεις, αρνείται ότι η κυβέρνηση έδειξε
αδικαιολόγητη σπουδή να εκφράσει μια πολιτική πυγμής έναντι των αγροτών. Όταν
όμως ερωτάται για το αν συμφωνεί με τη θέση του κυβερνητικού εκπροσώπου, ότι
οι κινητοποιήσεις κατευθύνονται από το ΚΚΕ, αιφνιδιάζει:

«Εγώ έχω δηλώσει ότι οι κινητοποιήσεις των αγροτών δεν έχουν κομματικές
αιτίες, υπάρχουν όμως κομματικές εκμεταλλεύσεις ορισμένων πραγματικών
γεγονότων. Από εκεί και πέρα εγώ πίστευα και πιστεύω σ’ ένα συνεταιριστικό και
σ’ ένα συνδικαλιστικό κίνημα, το οποίο οφείλει και πρέπει να έχει θέσεις και
τη δική του δυναμική.

Είναι συνταγματικό δικαίωμά τους να κινητοποιούνται και να πιέζουν, φυσικά
μέσα στα πλαίσια των νόμων του κράτους, αλλά σίγουρα δεν ξεκινάω από την άποψη
ότι υπάρχει κομματική σκοπιμότητα. Είμαι όμως βέβαιος ότι υπάρχει κομματική
εκμετάλλευση ή, στη συνδικαλιστική γλώσσα, κομματικό καπέλωμα».

Το δικαίωμα να εκφράζει τις δικές του απόψεις για το ΠΑΣΟΚ διατηρεί ο Γιώργος
Ανωμερίτης, παρά το γεγονός ότι μετέχει στην κυβέρνηση. «Έχω αυξημένη
συνείδηση όσον αφορά την ενότητα της παράταξης» δηλώνει και προσθέτει ότι «οι
απόψεις μου κατ’ ανάγκη δεν πρέπει να συστοιχίζονται με πρόσωπα ή με ρεύματα».

Σε ό,τι αφορά το πολιτικό του στίγμα, τονίζει:

«Ανήκω σε ένα συγκεκριμένο πολιτικό ρεύμα και αυτό το συγκεκριμένο πολιτικό
ρεύμα είναι αυτό που έχω διαμορφώσει και υπηρετώ ως ιδεολογικό πλαίσιο και ως
πολιτικούς στόχους και αυτό το έχω διαμορφώσει μέσα από τα χρόνια της
δικτατορίας και μετά.

Αλλά κανείς δεν θα μου επιτρέψει ή δεν θα με αποτρέψει να συνεργάζομαι με τον
Α ή τον Β, γιατί όταν έχεις τόσα χρόνια μέσα στους αγώνες και την πολιτική,
έχεις φίλους. Πέρα από συντρόφους έχεις φίλους. Και αυτούς τους φίλους,
ανεξάρτητα από τις συγκυρίες, ούτε να τους αρνηθείς μπορείς, αλλά ούτε και εγώ θέλω».

­ Έχει πρόβλημα ιδεολογικού προσανατολισμού το ΠΑΣΟΚ;

«Πιστεύω ότι όλοι στο ΠΑΣΟΚ, με ελάχιστες εξαιρέσεις ένθεν κακείθεν, υπηρετούν
και έχουν μια αγωνία να προωθήσουμε το πολιτικό μας έργο, να στηρίξουμε τις
πολιτικές μας, να στηρίξουμε το ΠΑΣΟΚ. Και πρέπει να σημειώσω ότι μέσα στο
ΠΑΣΟΚ δεν υπάρχει ιδεολογικό πρόβλημα.

Υπάρχουν ευρύτατες συγκλίσεις. Υπάρχει για μένα πρόβλημα στην εφαρμογή κάποιων
πολιτικών. Και εκεί είναι το πρόβλημά μας όχι τώρα σαν ΠΑΣΟΚ, πάντα ήταν σαν
ΠΑΣΟΚ, γιατί πολλά σωστά αποφασίζαμε, αλλά διαχρονικά ελάχιστα πραγματοποιούσαμε».

­ Είστε αισιόδοξος με το συνέδριο που έρχεται; Για το οποίο τόσα ακούγονται.

«Γνωρίζετε ότι ήμουν αντίθετος με την πραγματοποίηση του συνεδρίου και το είχα
πει πολλές φορές, και πριν γίνω υπουργός και μετά που έγινα, στην Κ.Ε.».

­ Έχετε αλλάξει γνώμη;

«Όχι, γιατί εγώ πιστεύω ότι αυτή η φάση είναι η φάση της μεγάλης εξωστρέφειας
και όχι της μικρής εσωστρέφειας».

­ Ένα συνέδριο είναι εσωστρεφής διαδικασία;

«Ένα συνέδριο είναι και εξωστρεφής και εσωστρεφής διαδικασία. Αλλά σε μία
περίοδο που το μυαλό όλων πρέπει να είναι στην τελική πορεία σύγκλισης, δεν
είναι δυνατόν να ασχολείται κανείς και με τα επιμέρους ζητήματα.

Δεν λέω να μη γίνει το συνέδριο, εγώ ήμουν υπέρ της πραγματοποιήσεως του
συνεδρίου εντός του 1999. Αλλά θα μπορούσε να πάει αργότερα από τον Ιούνιο που
έπρεπε να γίνει και όχι νωρίτερα. Αλλά, παρ’ όλ’ αυτά, από τη στιγμή που
αποφασίστηκε σαφώς και εγώ και όλοι προσπαθούμε να βοηθήσουμε στην
πραγματοποίησή του».

­ Υπάρχει θέμα προέδρου του ΠΑΣΟΚ;

«Έχω απαντήσει ακριβώς πάλι πριν από ένα χρόνο και είχα πει ότι δεν έχουμε
πρόεδρο στην κλασική πια πολιτική θέση, ότι δεν αλλάζεις έναν πρόεδρο όταν
αυτόν τον πρόεδρο μεταξύ του προηγούμενου συνεδρίου και του τωρινού τον έχει
εκλέξει ο λαός ως Πρωθυπουργό.

Δεν είναι δηλαδή όργανο του κόμματος, είναι το ανώτατο όργανο του κράτους. Μ’
αυτή τη λογική πιστεύω ότι δεν τίθεται θέμα προέδρου. Φυσικά είναι ελεύθερος ο
καθένας με τις πολιτικές του λογικές και αναλύσεις να θέσει υποψηφιότητα».

­ Βλέπετε κάποιον από την εσωκομματική αντιπολίτευση να θέτει
υποψηφιότητα για πρόεδρος;

«Δεν νομίζω ότι θα θέσει κανείς υποψηφιότητα. Ιστορικά πρόσωπα του χώρου μας,
τα οποία όλα τα στελέχη και τα μέλη του ΠΑΣΟΚ σέβονται, νομίζω ότι δεν θα
είναι υποψήφιοι. Είναι οι μόνοι που θα μπορούσαν να είναι και δεν θα είναι
υποψήφιοι, γιατί έχουν βαθιά συνείδηση της ενότητας της παράταξης πέρα από την
ενότητα του ΠΑΣΟΚ».