Το ευρώ φαίνεται να παραπατάει

Μόλις πριν από έξι εβδομάδες, το ευρώ έλαμπε σαν χρυσός. Σήμερα μοιάζει να
χάνει τη λάμψη του. Τι συνέβη και το ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα δεν
ανταποκρίνεται πια στις μεγάλες προσδοκίες;

Από την αρχή, οι ειδικοί ήταν πεπεισμένοι ότι οι επενδυτές θα έσπευδαν να
αγκαλιάσουν το ευρώ εγκαταλείποντας τα παραδοσιακά «ασφαλή καταφύγια» της
στερλίνας, του γιεν και του δολαρίου.

Η πραγματικότητα αποδεικνύεται διαφορετική. Το ευρώ δεν «περπατάει».
Παραπατάει στη διεθνή σκηνή, υποχωρώντας συνεχώς από τις αρχές του χρόνου
έναντι όλων των βασικών ξένων νομισμάτων. Μέχρι το τέλος της περασμένης
εβδομάδας είχε χάσει 4% της αξίας του έναντι του δολαρίου, 2% έναντι της
στερλίνας και 4% έναντι του γιεν. Τι έφταιξε γι’ αυτό;

Η πτώση του ευρώ έναντι του δολαρίου δεν είναι δύσκολο να ερμηνευτεί: είναι
απλώς θέμα διαφορετικών ρυθμών ανάπτυξης. Η αμερικανική οικονομία εξακολουθεί
να καταπλήσσει, συνεχίζοντας την ταχύρρυθμη ανάπτυξη σε περιβάλλον χαμηλού πληθωρισμού.

Ανησυχίες για Γερμανία

Στις ένδεκα χώρες της ζώνης του ευρώ, η κατάσταση είναι διαφορετική. Η δειλή
ανάκαμψη που παρατηρήθηκε πέρυσι σε πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες, σήμερα
μοιάζει να έχει ανακοπεί. Η μεγαλύτερη ευρωπαϊκή οικονομία, στη Γερμανία,
αποτελεί πηγή ιδιαίτερης ανησυχίας. Η ανεργία παραμένει χρονίως υψηλή και ο
βιομηχανικός τομέας βρίσκεται στα πρόθυρα της ύφεσης. Δεν είναι λοιπόν
παράξενο που πολλοί σήμερα θεωρούν το ευρώ λιγότερο ελκυστικό από το δολάριο.

«Όλοι κοιτάζουν την ανάπτυξη», λέει ο Μάικλ Λιούις, αναλυτής χρηματαγορών της
Ντόιτσε Μπανκ στο Λονδίνο. «Η Ευρωπαϊκή Ένωση μαστίζεται από υψηλή ανεργία και
φορολογία και αυτό “εισπράττεται” αρνητικά».

Με στερλίνα – Με γιεν

Η σχέση του ευρώ με τη στερλίνα είναι πιο αινιγματική. Οι χρηματομεσίτες του
Σίτυ λένε ότι προτιμούν να αγοράζουν δολάρια παρά ευρώ, γιατί περιμένουν να
πέσουν τα ευρωπαϊκά επιτόκια και να ανεβούν τα αμερικανικά. Όμως, οι ίδιοι
ακριβώς άνθρωποι πιστεύουν ότι τα βρετανικά επιτόκια θα πέσουν περισσότερο από
τα ευρωπαϊκά, κάτι που λογικά θα έπρεπε να ευνοεί το ευρώ έναντι της
στερλίνας. Όμως το ευρώ εξακολουθεί να υποχωρεί έναντι της στερλίνας, που έχει
την τάση να ακολουθεί το δολάριο λόγω των ιστορικών εμπορικών δεσμών της
Βρετανίας με τις ΗΠΑ. Η σχέση του ευρώ με το γιεν είναι μια άλλη ιστορία και
αντικατοπτρίζει τις ασυνήθιστες δυνάμεις που λειτουργούν στις ιαπωνικές
αγορές. Οι ανησυχίες για τη χρόνια υπερπροσφορά στην ιαπωνική αγορά ομολόγων
έχει στείλει τις τιμές των κρατικών «χαρτιών» στα Τάρταρα και τις αποδόσεις
τους στα ύψη. Πολλοί αναλυτές πιστεύουν ότι οι ανοδικές αποδόσεις σπρώχνουν
τους Ιάπωνες επενδυτές να επαναπατρίζουν τα «ξενιτεμένα» κεφάλαιά τους. Έτσι,
το γιεν ανατιμάται έναντι των άλλων βασικών νομισμάτων, περιλαμβανομένου και
του δολαρίου, παρά την εξαιρετικά ασθενή εικόνα που παρουσιάζει η ιαπωνική οικονομία.

Ο ορίζοντας

Τι θα γίνει από εδώ και πέρα; Οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι παράγοντες που θα
συνηγορούσαν υπέρ ενός ισχυρού ευρώ δεν έχουν εκλείψει. Απλώς υποχώρησαν
μπροστά σε βραχυπρόθεσμες κυκλικές τάσεις. Μόνο και μόνο το «μέγεθος» των
ευρωπαϊκών νομισμάτων δείχνει ότι το ευρώ θα «χτυπήσει» με αξιώσεις το δολάριο
ως διεθνές αποθεματικό νόμισμα. Απλώς θα χρειαστεί λίγο παραπάνω χρόνο. «Θα
πρέπει να μιλάμε για έναν ορίζοντα πέντε έως δέκα ετών», λέει η Μαίρη Φόλεϊ
της Μπάρκλεϊς Κάπιταλ.

Είναι ακόμη νωρίς για το ευρώ. Μπορεί οι επιδόσεις του μέχρι τώρα να μην ήταν
σπουδαίες, αλλά μεσοπρόθεσμα θα ενισχυθεί. Άλλωστε, ένα ασθενές νόμισμα δεν
είναι απαραιτήτως μειονέκτημα, τουλάχιστον για την ώρα, στις χώρες της ζώνης
του ευρώ. Αντίθετα, λειτουργεί ως τονωτικό σε μερικές στάσιμες οικονομίες που
το έχουν ανάγκη.