Ζει 9 χρόνια με ξένη καρδιά και νιώθει 20άρης

Πριν από 11 χρόνια, ένας 33χρονος ξυλουργός καθόταν μαζί με τη σύζυγό του
στον προθάλαμο ενός ιατρείου, στην Πάτρα. Ο ξυλουργός καταγόταν από το Αίγιο
και είχε επισκεφθεί τον γιατρό για να δει τι συνέβαινε με την καρδιά του.
Ήξερε ότι κάτι υπήρχε, κάτι σοβαρό, αλλά όσες εξετάσεις κι αν είχε κάνει σε
νοσοκομεία, απάντηση σαφή δεν έπαιρνε. Ένιωθε την καρδιά του να χτυπά δυνατά,
να είναι φουσκωμένη, να πάει να σπάσει. Ένιωθε τη γυναίκα του δίπλα, να αγωνιά
περισσότερο από αυτόν, έβλεπε τις τρεις μικρές του κόρες να πέφτουν με τα
μούτρα στο διάβασμα για να ξεχνούν. Ο γιατρός ξεφύσηξε. Τους είπε να περάσουν
στο γραφείο του και ακούμπησε μπροστά τις εξετάσεις που είχε κάνει στον νεαρό
ξυλουργό. Κοίταξε διαδοχικά και τους δύο. Το μυοκάρδιο ήταν σε άσχημη
κατάσταση και ο ασθενής του έπρεπε να υποβληθεί σε μεταμόσχευση καρδιάς. Πού,
στην Ελλάδα; Ποιος θα την κάνει; Μπορείς να ζήσεις ύστερα από κάτι τέτοιο; Και
πόσο; Το νήμα της ζωής τού 35χρονου λέπταινε συνεχώς. Μπροστά, ξανοιγόταν ο
δρόμος χωρίς γυρισμό. «Ο Θεός θέλει μια φορά να πεθάνω. Εγώ όμως θέλω 10 φορές
να ζήσω». Αίγιο, Ιανουάριος του 1999. Ο Παναγιώτης Γούτος, 44 χρόνων σήμερα,
και κατά 25 κιλά βαρύτερος, χαμογελά απολαμβάνοντας το τσιγάρο του. Το σφίξιμο
από την ουλή της εγχείρησης έχει σταματήσει προ πολλού να πονά. Ο
εξασθενημένος οργανισμός, το σύρσιμο των ποδιών είναι κι αυτά παρελθόν. Το
μέλλον είναι οι σπουδές των τριών κοριτσιών, η συντροφιά στη μητέρα του που
φροντίζει τα κτήματα με τις λεμονιές, η γυναίκα του που στέκεται πλάι του 22
χρόνια. Στις 5 Σεπτεμβρίου του 1990 έγινε η τρίτη μεταμόσχευση καρδιάς στην
Ελλάδα. Και η πρώτη πετυχημένη. Ο νεαρός ξυλουργός, «20ρης νιώθω, ρε παιδιά,
τι να κάνουμε;», είναι ο μακροβιότερος άνθρωπος στην Ελλάδα που ζει με ξένη καρδιά.

Ο ΚΡΙΣΤΟΦΕΡ Μπάρναρντ, ο γιατρός που έκανε την πρώτη μεταμόσχευση καρδιάς στον
κόσμο, βρισκόταν εκείνη την εποχή στην Αθήνα. Πήγε στο νοσοκομείο Υγεία και
άνοιξε την πόρτα του δωματίου όπου βρισκόταν ο Παναγιώτης Γούτος. «Καλημέρα»
του είπε. «Πώς αισθάνεστε σήμερα;». «Μια χαρά νιώθω γιατρέ. Αλλά κάτι με
προβληματίζει…». Ο διάσημος επιστήμονας τον κοίταξε στα μάτια με απορία. «Τι
εννοείς;» τον ξαναρώτησε. «Σα να μου φαίνεται πως τα μαλλιά μου έχουν αρχίσει
και πέφτουν τώρα εδώ μπροστά». Ο Μπάρναρντ χαμογέλασε. Γύρισε στον διερμηνέα
και σήκωσε ελαφρά το χέρι προς τον Παναγιώτη. «Πες του ότι κι εγώ το ίδιο
πρόβλημα έχω, αλλά είμαι γερός. Οπότε και ο Παναγιώτης είναι γερός. Δεν έχει τίποτα».

Και έτσι, ο διακεκριμένος επιστήμονας άφησε τον Παναγιώτη να ξεκουραστεί, λίγα
μόλις 24ωρα μετά την μεταμόσχευση καρδιάς που είχε γίνει από τον κ. Γιώργο
Τόλη. Όλα λοιπόν είχαν πάει καλά. Το μόσχευμα είχε βρεθεί και ταίριαζε στον
οργανισμό του Παναγιώτη. Η εγχείρηση έδειχνε από τη πρώτη στιγμή επιτυχημένη.
Η γυναίκα του, η Ανδρομάχη, κατάφερε επιτέλους να ηρεμήσει. Η υποχρέωσή της
ήταν να τρώει καλά ο Παναγιώτης. Και πώς να κάνει διαφορετικά, αφού η πρώτη
κουβέντα του Παναγιώτη, μόλις άνοιξε τα μάτια του από τη νάρκωση, ήταν…
«γιατρέ πεινάω». Και ο καρδιολόγος κ. Γιάννης Νανάς, που τόσο καιρό
παρακολουθούσε από κοντά τον Παναγιώτη, κούνησε το κεφάλι με νόημα.

Εκείνον τον Σεπτέμβρη του ’90 είχαν συμπληρωθεί δύο χρόνια αγώνα για τον νεαρό
ξυλουργό από το Αίγιο. Δύο χρόνια εξετάσεων από νοσοκομείο σε νοσοκομείο, δύο
χρόνια εντατικής θεραπείας με φάρμακα, δύο χρόνια ελπίδας να βρεθεί μια καρδιά
που θα αντικαθιστούσε τη δική του. Ήταν μια περιπέτεια που ποτέ δεν μπορούσε
να φανταστεί ότι θα ζούσε. Πασίγνωστος στο Αίγιο, στον τόπο όπου γεννήθηκε
«και από όπου δεν θέλω με τίποτα να φύγω», ο Παναγιώτης έπιασε την πρώτη του
δουλειά σε ένα ξυλουργείο.

«Τα περισσότερα μαγαζιά εδώ, τις εσωτερικές τους επενδύσεις, εγώ τις έχω
κάνει», λέει χαμογελαστός. Η αλήθεια είναι ότι το χαμόγελο δεν του έλειψε
ποτέ. Ακόμη και στις πιο δύσκολες στιγμές. Εκείνες τις μέρες πριν από τη
μεταμόσχευση, «που αν δεν γινόταν τελικά η επέμβαση θα ήταν και οι τελευταίες
της ζωής μου». Και από κουράγιο, άλλο τίποτα. Ήταν μια αισιοδοξία που δεν τη
συμμεριζόταν κανένας άλλος μέσα στο σπίτι. «Η γυναίκα μου έκλαιγε, είχε μέσα
της τον φόβο ότι κάτι κακό θα συμβεί, παρά τις ελπίδες που έλεγαν οι γιατροί
να έχουμε. Έκλαιγε, αλλά ποτέ μπροστά μου. Όταν ήταν μόνη της και μακριά από
τα παιδιά». Της οφείλει πολλά της Ανδρομάχης. Είκοσι δύο χρόνων ήταν ο ίδιος
όταν την παντρεύτηκε.

Σήμερα, 22 χρόνων είναι η μεγάλη του κόρη, η Ζωή, που τελείωσε τη Νοσηλευτική
στα ΤΕΙ της Αθήνας. Η Παναγιώτα είναι δύο χρόνια μικρότερη και σπουδάζει και
αυτή στα ΤΕΙ. Όπως και η 18χρονη Βασιλική, που από πέρυσι σπουδάζει κοινωνική
λειτουργός, επίσης στα ΤΕΙ. «Είμαι πολύ ευτυχισμένος που έχω καλά παιδιά.
Ταλαιπωρήθηκαν πολύ». Κι έχει φροντίσει να μην τους λείψει τίποτα, δουλεύοντας
όσο μπορούσε όλα αυτά τα χρόνια με μια ξένη καρδιά πλέον μέσα του. Τα παιδιά
τού λένε βέβαια να κόψει το τσιγάρο. «Θέλουμε μπαμπά να είσαι γερός όταν θα
μας πας αύριο στην εκκλησία».

Ο Παναγιώτης το είχε σταματήσει το τσιγάρο από τον καιρό που έγινε η επέμβαση.
«Όταν έχασα όμως τον πατέρα μου πριν από ενάμιση χρόνο, κάπως μου ‘ρθε και
άναψα ένα. Από τότε δεν το σταμάτησα. Αλλά θα γίνει κι αυτό». Πέντε πακέτα
τσιγάρα κάπνιζε και μάλιστα από τότε που πήγαινε Δημοτικό! Ήταν δεν ήταν 10
χρόνων. Λίγο το κάπνισμα λίγο μια ψύξη που είχε πάθει, τα πράγματα έφθασαν
εκεί που έφθασαν.

«Είσαι πολύ άσχημα Παναγιώτη», άκουσε να του λέει ο κ. Χρήστος Σερέτης στην
Πάτρα. «Μόνο η μεταμόσχευση θα σε σώσει. Είναι ξεκάθαρο αυτό». Ο Παναγιώτης
τότε διατήρησε την ψυχραιμία του. «Δεν άφησα τον εαυτό μου να καταβληθεί,
τουλάχιστον ψυχολογικά. Το αντιμετώπισα ψυχρά. Δεν σταμάτησα να καπνίζω, ούτε
να δουλεύω στα κτήματα και στο μαγαζί, να βγαίνω έξω και να ξενυχτάω. Από
εκείνη τη μέρα μέχρι να κάνω την επέμβαση, πέρασε ενάμισης χρόνος. Και
κρατιόμουν με φάρμακα».

Ζούσε με κλάσμα εξωθήσεως 4. «Που αν έχεις κάτω από 20, πεθαίνεις. Όχι μόνο
ζούσα, αλλά περπατούσα και… τσακωνόμουν και με τους γιατρούς». Επειδή, μέχρι
τότε, δεν ήξερε τι θα πει νοσοκομείο. Και δεν ήθελε να παραμείνει σ’ αυτό.
«Στο Αλεξάνδρα που είχα ανέβει ­ Αύγουστος ήταν θυμάμαι του 1989 ­ κάθησα έξι
μέρες και μετά έφυγα. Δεν με άφηναν να πιω νερό. Σηκώθηκα, πέταξα τα καλώδια
από πάνω μου, υπέγραψα επί τόπου και έφυγα. Έλα εδώ, θα πεθάνεις, μου φώναζαν
οι γιατροί. Δεν θα προλάβεις ούτε μέχρι την Κόρινθο να φθάσεις».

Την ίδια ώρα, κάποιοι συγγενείς του προσπαθούσαν να του εξασφαλίσουν θέση για
μεταμόσχευση σε νοσοκομείο του Λονδίνου. Ο χρόνος κυλούσε γοργά. Η σειρά του
προσδιορίστηκε για τον Μάρτιο του 1991. Ήταν πολύ αργά. Αλλά κανείς δεν το
ήξερε, ούτε χρειάστηκε να το μάθει. Εκεί, στο Αλεξάνδρα, ο Παναγιώτης είχε
μεταφερθεί επειδή έπαθε πνευμονικό οίδημα. Σαν να μην έφθαναν δηλαδή όλα τ’
άλλα. Και γνώρισε κάποια στιγμή, στην Εντατική όπου βρισκόταν, έναν άλλο
άνθρωπο, που θα υπεβάλλετο αργότερα σε μεταμόσχευση καρδιάς. Επρόκειτο τότε
για τη δεύτερη μεταμόσχευση καρδιάς στην Ελλάδα, η οποία όμως, όπως
αποδείχθηκε αργότερα, δεν κράτησε στη ζωή τον άνθρωπο εκείνο.

«Αμίλητο τον έλεγαν. Τον παρότρυνα να τρώει, του έδινα κουράγιο, αλλά ήταν
πολύ καταβεβλημένος. Και όταν είχε γίνει η επέμβαση και άκουσα στην αρχή ότι
πήγε καλά, πήρα κι εγώ θάρρος. Ήλπιζα να βρεθεί κάτι για μένα, μπας και
γλιτώσω». Λίγες μέρες αργότερα, ο Παναγιώτης βρισκόταν στο σπίτι του στο
Αίγιο. Χτύπησε το τηλέφωνο και στην άλλη γραμμή ήταν ο καρδιολόγος, ο κ.
Γιάννης Νανάς. «Παναγιώτη έλα πάνω, Παναγιώτη έλα πάνω, δέκα τηλέφωνα με πήρε
ο γιατρός. Και του χρωστάω τόσα πολλά, όπως και στον κ. Τόλη. Κορυφαίοι
γιατροί και οι δύο».

Την Τρίτη 4 Σεπτεμβρίου γίνεται στην Κω ένα τροχαίο δυστύχημα.

Ο 34χρονος ιατρός, Γιώργος Δρεκόπουλος, μεταφέρεται σε κρίσιμη κατάσταση στο
νοσοκομείο. Λίγο πριν χάσει τις αισθήσεις του πήρε μια γενναία απόφαση που
προκάλεσε πανελλήνια συγκίνηση. Ανακοίνωσε στους συναδέλφους του ότι προσφέρει
το σώμα του στους συνανθρώπους του που έχουν χρόνια πάθηση ή ζουν με
κατεστραμμένα όργανα.

Η καρδιά του γιατρού θα χτυπούσε στο εξής μέσα στο σώμα του Παναγιώτη.

Ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ είχε ακούσει τους γιατρούς να λένε ότι ακόμη και με τη νέα καρδιά
τα χρόνια του θα ήταν μετρημένα. «Είχα ακούσει για τρία χρόνια στην αρχή, όμως
αυτά πέρασαν. Τα τρία τα έκανα πέντε. Όμως κι αυτά πέρασαν. Τα έκαναν επτά
αργότερα. Πέρασαν κι αυτά και πλέον δεν υπάρχει όριο».

Από τη μέρα που βγήκε από το νοσοκομείο, ο Παναγιώτης δεν ένιωσε ποτέ ότι μια
ξένη καρδιά χτυπάει μέσα του. Την αισθάνθηκε δική του, σαν να την είχε πάντα.
Δεν ένιωσε ούτε μια στιγμή τον φόβο μην τον προδώσει. Το βεβαίωναν άλλωστε και
τα τσεκ απ που έκανε κάθε χρόνο. «Προσέχω όμως κι εγώ. Δεν κουράζομαι πολύ,
δεν σηκώνω βάρη όπως παλιά. Κάθε πρωί που θα ξυπνήσω θα περάσω από το μαγαζί ή
από τα κτήματα. Το μεσημέρι θα ξεκουραστώ μια – δυο ώρες και μετά θα δω τη
μητέρα μου. Το βράδυ θα είμαι με τη γυναίκα μου, με τα παιδιά μου, αν έρθουν
από την Αθήνα».

Η ζωντάνια και το χαμόγελο είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι του εαυτού του. «Όπως
και τα 25 παραπανίσια κιλά. Τα πήρα από τα φάρμακα που μου έδιναν. Ίσως φταίει
και το ότι τρώω τα πάντα. Και… πολύ». Η μόνη έγνοια που έχει τώρα ο
Παναγιώτης είναι να «είναι καλά τα παιδιά». Τα επισκέπτεται συχνά στην Αθήνα,
τα Σαββατοκύριακα. «Οδηγώ εγώ, Αίγιο – Αθήνα το κάνω σε μία ώρα και 20 λεπτά».

ΕΙΚΟΣΙ ημέρες πριν από την επέμβαση, ο Παναγιώτης γνώρισε τον καρδιοχειρουργό
κ. Γιώργο Τόλη. «Μου έδινε κουράγιο, μου έλεγε να μην ανησυχώ για τίποτα. Αλλά
εγώ έβλεπα τον οργανισμό μου πόσο είχε εξασθενήσει». Την Τετάρτη, 4
Σεπτεμβρίου, ο Παναγιώτης από το Αίγιο πήρε ένα ταξί μαζί με τη γυναίκα του
και ανέβηκε στην Αθήνα. «Η μεγαλύτερη ευκαιρία της ζωής σου», αντηχούσαν τα
λόγια του κ. Νανά. Έλα όμως που το ταξί χάλασε στον δρόμο για το Κιάτο…

«Κοίτα, ρε Γιώργο, γκαντεμιά, να πηγαίνω για μεταμόσχευση και να μείνουμε στον
δρόμο από αμάξι». Ο Γιώργος που είχε το ταξί, πήρε γρήγορα τηλέφωνο τον αδελφό
του, που ήρθε με δικό του ταξί και τους πήγε τελικά στο νοσοκομείο. Έγιναν οι
εξετάσεις το βράδυ και την επομένη ημέρα, Πέμπτη 5 Σεπτεμβρίου, το πρωί, η
μεταμόσχευση. «Μέχρι και τσιγάρο κάπνισα στον προθάλαμο του χειρουργείου. Την
ώρα που με ξυρίζανε…».

Οκτώ ημέρες κάθησε στο «Υγεία» ο Παναγιώτης. «Ζωντάνευα μέρα με τη μέρα,
κυλούσε ξανά το αίμα στις φλέβες μου». Περπατούσε πάλι, στεκόταν ξανά στα
πόδια του.

Πήγαινε μάλιστα και στο δωμάτιο της κ. Ευφροσύνης Χρυσοχοΐδη από την Καβάλα, η
οποία λίγες ώρες αργότερα είχε υποβληθεί και η ίδια σε μεταμόσχευση καρδιάς.
Επέμβαση επιτυχημένη και σε αυτήν την περίπτωση. «Σήκω πάνω, Φρόσω», της
έλεγα, «σήκω να περπατήσεις». «Δεν μπορώ ακόμη, Παναγιώτη μου, εσύ είσαι
γερός, εγώ δεν είμαι ακόμη».