Οι δικηγόροι και η… ταυτότητά τους

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ της παγκοσμιοποίησης, ιδιαίτερα η ταχύτατη κίνηση των κεφαλαίων
και το άνοιγμα των αγορών, απαιτεί ρυθμιστικές αρχές, απαιτεί την ενίσχυση του
δικαίου που έχει υπερεθνικό χαρακτήρα, αφού η παγκοσμιοποίηση αλλάζει τους
κανόνες που στο επίκεντρο αυτής της διαδικασίας των αλλαγών έχουν τον Νόμο.

Αυτός ο Νόμος αλλάζει τόσο γρήγορα, ώστε να μπορούμε να πούμε ότι η
παγκοσμιοποίηση θα προκαλέσει στο ορατό μέλλον γενική τροποποίηση των
συστημάτων επίλυσης των διαφορών, και αυτό γιατί στηρίζεται σε σύστημα νέων
κανόνων αναρρύθμισης.

Το Δίκαιο και η Οικονομία για μεγάλο χρονικό διάστημα αναπτύχθηκαν παράλληλα
και ίσως, σε μερικές περιπτώσεις, ασύμβατα, η παγκοσμιοποίηση όμως τώρα
επιταχύνει μια κίνηση ομογενοποίησής τους γιατί η παγκόσμια οικονομία
χρειάζεται συμβατά δικαιικά συστήματα, χρειάζεται μέτρα σύγκρισης και
καθολικότητα αρχών. Οι αλλαγές αυτές προσδιορίζουν και τα πλαίσια άσκησης της δικηγορίας.

ΝΕΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Αν λοιπόν είναι βέβαιο ότι οι δικηγόροι καλούνται να λειτουργήσουν μέσα σε ένα
καινούργιο περιβάλλον, είναι άλλο τόσο βέβαιο ότι οφείλουν να διατηρήσουν τις
ιδιαιτερότητές τους, να παραμείνουν φορείς του ουμανισμού προκειμένου η
ατομική και επαγγελματική ανεξαρτησία, η προστασία του επαγγελματικού
απορρήτου, ο σεβασμός σε μια αυστηρή δεοντολογία, η διασφάλιση των μέσων που
επιτρέπουν την πρόσβαση στο δίκαιο, τη δικαιοσύνη και τη νομική βοήθεια, η
διαρκής επιμόρφωση χωρίς κανένα στοιχείο εμπορευματοποίησης, η συμμετοχή σε
έναν επαγγελματικό σύλλογο με ρυθμιστικές και πειθαρχικές εξουσίες με αυτόνομο
χαρακτήρα, να αποτελούν τα αναπόσπαστα στοιχεία ταυτότητάς τους.

Οι δικηγόροι πρέπει να ασκηθούν στην πρόβλεψη της εξέλιξης της δικηγορίας
προκειμένου να ανταποκριθούν στις ανάγκες των πολιτών. Στον ορίζοντα των
ενεργειών τους εγγράφονται προτεραιότητες για την έμπρακτη αναγνώριση του
κοινωνικού τους ρόλου, την έμπρακτη αναγνώριση στη δημιουργία του οικονομικού
προϊόντος, τη διευκόλυνση των συνθηκών άσκησης του δικηγορικού επαγγέλματος,
την ενίσχυση και τα κίνητρα για την εγκατάσταση των νέων δικηγόρων, την
πολιτική γνώσης (προετοιμασία των δικηγόρων και ιδίως των νέων δικηγόρων) για
το μέλλον.

Ο ΝΕΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ

Είναι η ώρα για να κάνουμε τον απολογισμό των μεγάλων αλλαγών στο επάγγελμά
μας. Είναι η ώρα να μιλήσουμε για τον δικηγόρο του νέου αιώνα. Η ματιά μας δεν
πρέπει να προσηλωθεί στο παρελθόν για το οποίο είμαστε υπερήφανοι, αλλά
μπροστά στο μέλλον, στην επιλογή του εκσυγχρονισμού, απαραίτητης προϋπόθεσης
για την ιστορική μας συνέχεια και τη διατήρηση των αξιών μας. Η επιλογή του
εκσυγχρονισμού της δικηγορίας δεν είναι μόνο κοινωνική απαίτηση, εξωτερικό
αίτημα προς τον δικηγόρο. Αποτελεί ταυτόχρονα την αναγκαία προϋπόθεση για την
ανταπόκριση στην αύξηση της δικηγορικής ύλης σε νέες θεματικές περιοχές.

Σ’ αυτή την κατεύθυνση, ο Δικηγορικός Σύλλογος πρέπει να γίνει η αιχμή του
δόρατος. Πρέπει να γίνει το κέντρο του σχεδιασμού, ο μηχανισμός υποστήριξης
για τον νέο δικηγόρο. Για να προχωρήσει όμως ο ΔΣΑ χρειάζεται ώθηση προς τα
μπρος. Χρειάζεται το άλμα. Χρειάζεται όραμα, πρόγραμμα, δεσμεύσεις και
συγκεκριμένη πρακτική δουλειά. Κι αυτό είναι ευθύνη όλων μας. Η απουσία απ’ τα
προβλήματα των δικηγόρων σηματοδοτεί και αναπαράγει την αναποτελεσματικότητα,
την έλλειψη ουσίας στη δράση, την ωραιοποίηση των καταστάσεων, τη συγκάλυψη
των προβλημάτων.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΔΣΑ

Ο ΔΣΑ οφείλει κυρίως να αναπτύξει μηχανισμούς συνοχής του κλάδου. Ο
κατακερματισμός του σώματος των δικηγόρων ακυρώνει κάθε προοπτική δημιουργίας
υποδομών υποστήριξης και μεταφοράς τεχνογνωσίας, ακυρώνει τις προσπάθειες
οργάνωσης των νέων δικηγορικών γραφείων, σχεδόν αποκλείει τους νέους
δικηγόρους από τις «μικρές» αλλά και σημαντικές ευκαιρίες που υπάρχουν σήμερα
και σηματοδοτούν το άμεσο μέλλον.

Το αίτημα της νέας εποχής για τη δικηγορία είναι το να μπορεί ο δικηγόρος να
πολλαπλασιάσει την ενεργητικότητά του στον τρόπο άσκησης της δικηγορίας για να
προσαρμοστεί στον ανταγωνισμό που θα είναι ­ πέραν των άλλων ­ συνέπεια της
Οδηγίας για την Εγκατάσταση. Είναι το πρόβλημα που έχει να κάνει με τα θέματα
της διεπαγγελματικότητας και τα δίκτυα συνεργασίας.

Η ποιότητα και ο έλεγχος της ποιότητας των υπηρεσιών, η βελτίωση της
δικηγορικής δεοντολογίας είναι στην ατζέντα της νέας εποχής.

Σήμερα οι δικηγόροι νιώθουν όσο ποτέ άλλοτε την ανάγκη της βελτίωσης στην
καθημερινή άσκηση των καθηκόντων τους, νιώθουν όσο κανείς άλλος ίσως την αξία
του χρόνου, την «απώλεια» στην οποία τους υποβάλλει ένα σύστημα γραφειοκρατικό
και αναχρονιστικό.

Η ιστορική περιπέτεια της Ενωμένης Ευρώπης που ανοίγεται μπροστά μας, απαιτεί
και χρειάζεται έναν δικηγόρο πρωταγωνιστή και συνδημιουργό του κοινού μέλλοντος.

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ

Σήμερα, λίγες μόνο εβδομάδες πριν από τις εκλογές στον ΔΣΑ, χρειάζεται η
ευρύτερη συνεργασία όλων των δυνάμεων των δικηγόρων, χρειάζεται ουσιαστικός
διάλογος, χρειάζεται η ανάδειξη μιας νέας αντίληψης για τον συνδικαλισμό, για
την οργάνωση των συλλόγων μας και κυρίως μια νέα πολιτική πρόταση για τον
δικηγορικό κόσμο. Μια νέα πολιτική πρόταση, πρόταση συμμετοχής των δικηγόρων
στην ανάπτυξη, στον νέο ιστορικό κύκλο που ανοίγεται.

Οι σκιαμαχίες των «γυμνών βασιλιάδων» και των μηχανισμών εφόδου ­ εντός και
εκτός ­ δεν αφορούν κανένα.

Ο Σ. Φέλιος είναι αντιπρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών
και πρόεδρος της Ένωσης Ευρωπαϊκών Δικηγορικών Συλλόγων.