ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Τα τεχνικά και τα πολιτικά

Απ’ όλη τη συζήτηση που προκάλεσε το άδοξο τέλος του έπους των πυραύλων S-300,
από όσα ειπώθηκαν, τα ψύχραιμα και τα δακρύβρεκτα, ένα μού έκανε εντύπωση: Η
δήλωση αρμοδίου παράγοντος ότι το θέμα της μετεγκατάστασης των πυραύλων είναι
θέμα αμιγώς «τεχνικό», ένα θέμα που για χάρη του δεν αξίζει να σκοτιζόμαστε.

ΟΥΤΕ και να στενοχωριόμαστε ιδιαίτερα, που αντί Κύπρου οι πύραυλοι
προορίζονται για Κρήτη, και να χαλάμε γι’ αυτό τη ζαχαρένια της εθνικής μας ομοψυχίας.

Προφανώς, το θέμα απέκτησε οψίμως αυτόν τον τεχνικό χαρακτήρα του.

Γιατί αν ήταν αρχήθεν τεχνικό, θα είχε γίνει η προμήθεια και η εγκατάσταση των
πυραύλων διακριτικά και σιωπηλά, δεν θα είχαν μετατραπεί οι S-300, τρία χρόνια
τώρα, σε σημαία πατριωτισμού και σύμβολο πίστεως στο ενιαίο αμυντικό δόγμα. Αν
το θέμα ήταν τεχνικό, ίσως να μην είχε καταρτιστεί καν το συμβόλαιο αγοράς του
συγκεκριμένου οπλικού συστήματος και να είχε επιλεγεί κάποιο άλλο, τεχνικά
καταλληλότερο. Ασφαλώς δεν θα είχε συνοδευτεί η όλη υπόθεση με κωδωνοκρουσίες
στα εθνικά καμπαναριά. Ούτε θα είχε εξαργυρωθεί το συμβόλαιο προκαταβολικά
στις κυπριακές εκλογές.

Προπαντός, δεν θα είχαμε εμπλακεί εξ αρχής σ’ αυτήν την άτυχη διαπραγμάτευση ­
τι μας δίνετε, για να ματαιώσουμε την αγορά των ρωσικών πυραύλων; Μια
διαπραγμάτευση, που έκανε σαφές προς κάθε κατεύθυνση ότι παραγγείλαμε ένα
όπλο, όχι για να το αποκτήσουμε, μα για να διαπραγματευτούμε την μη απόκτησή του.

Ότι αυτή η διαπραγμάτευση είχε κακό τέλος ­ οι πύραυλοι δεν θα φθάσουν στην
Κύπρο και αντάλλαγμα στον ορίζοντα δεν φαίνεται ­ κανέναν δεν πρέπει να ξάφνιασε.

Εκείνοι που χειρίζονταν αυτή τη διαπραγμάτευση είχαν από καιρό φανερώσει ότι
θεωρούσαν την ιστορία των πυραύλων μπελά μάλλον, παρά άσο στο μανίκι. Και οι
απέναντι (οι Αμερικανοί προπάντων, όχι μόνον οι Τούρκοι) είχαν κι αυτοί
φανερώσει ότι δεν είχαν καμιά διάθεση να προσφέρουν ανταλλάγματα για να μην
κάνουμε κάτι που ήξεραν πως ούτε θέλαμε ούτε μπορούσαμε.

Μα, αν η έκβαση της υπόθεσης των ρωσικών πυραύλων έμοιαζε με χρονικό μιας
προαναγγελθείσης αποτυχίας, ο τρόπος που Αθήνα και Λευκωσία διαχειρίστηκαν την
αποτυχία αυτή, ομολογώ, με ξάφνιασε.

Ο τρόπος που αφέθηκε αυτή η ιστορία να σέρνεται, αναζητώντας φόρμουλες
μετάθεσης ευθυνών και «πολιτικού κόστους» για μια απόφαση που όλοι ξέραμε ότι
είχε ήδη ληφθεί (και ορθώς είχε ληφθεί). Ο τρόπος που προσπάθησαν να μας
πείσουν πως και τον σκύλο έχουμε χορτάτο και την πίτα σωστή, πως και η απόφαση
αγοράς των S-300 ήταν σωστή και η απόφαση μεταφοράς τους στην Κρήτη ολόσωστη,
πως και η εγκατάστασή τους στην Κύπρο θα την έκανε άτρωτη, αλλά και από την
Κρήτη χρήσιμοι είναι στο ενιαίο μας δόγμα. Κι αυτή η έμπνευση να βαπτισθεί εκ
των υστέρων «τεχνικό» ένα θέμα αρχήθεν και κατ’ εξοχήν πολιτικό, όλα αυτά δεν
είναι μόνον που τα βρίσκω κατώτερά μας ή προσβλητικά της νοημοσύνης μας.
Είναι, κυρίως, που διόλου δεν εγγυώνται πως δεν θα ξανακάνουμε τα ίδια και δεν
θα ξαναπάθουμε τα ίδια στο μέλλον.

Γιατί, αν είναι αλήθεια ότι η μεγαλύτερη ζημιά που προκάλεσε η υπόθεση των
S-300 δεν είναι εκείνη που υποστήκαμε στο διπλωματικό πεδίο, αλλά αυτό το
αίσθημα ταπείνωσης που διαχύθηκε στη χώρα και ο νέος κλονισμός της
εμπιστοσύνης των Κυπρίων, κυρίως, προς την ικανότητα της Αθήνας να τους
υπερασπίσει, τότε την πληγή δεν την επουλώνει, τη βαθαίνει αυτή η άχαρη και
άτεχνη απόπειρα να αποδραματοποιηθεί εκ των υστέρων και να βαφτιστεί «τεχνική»
μια υπόθεση που αφέθηκε να επενδυθεί με τόσο συναισθηματισμό και να εξελιχθεί
σε λυδία λίθο του πατριωτικού μας αισθήματος.

Κι αν είναι αλήθεια ότι για μια ακόμη φορά μια «εθνική εκστρατεία»
αποδεικνύεται ραντεβού στα τυφλά, από αδυναμία να κάνουμε εξωτερική πολιτική
χωρίς να παγιδεύουμε τις επιλογές της στο χρηματιστήριο των πατριωτικών
αισθημάτων και να στολίζουμε τις τακτικές κινήσεις της με σημαίες πατριωτικές,
η γιατρειά δεν είναι να βαφτίζουμε «τεχνικά» ­ δηλαδή, εκτός δημοσίου
διαλόγου, δημοσίου ελέγχου και πολιτικής αντιδικίας ­ τα πολιτικά. Αλλά,
αντίθετα, να αναδείξουμε, επιτέλους, σε πολιτικά και εκείνα που χάνονται στους
δαιδάλους των «τεχνικών», μέχρι να έρθει η ώρα να πληρώσουμε τον λογαριασμό
τους, και εκείνα που γλιστρούν αδιάκοπα από το βήμα της πολιτικής στο ντιβάνι
του εθνικού μας ψυχαναλυτή.