ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Πλυντήριο συνειδήσεων

Ένα «πολιτικό Βιάγκρα» για το Εργατικό Κόμμα: αυτή τη λειτουργία επιτελεί η
κράτηση του Αουγκούστο Πινοσέτ στη Βρετανία. Θα αντέξει άραγε ο πρώην
δικτάτορας μέχρι τις επόμενες εκλογές;

Υπεράσπιση Πινοσέτ. «Εγώ απλώς έδινα εντολές…» (το σκίτσο από τη «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς»)

«ΓΙΑ τη γενιά που βρίσκεται σήμερα στην εξουσία, ο Πινοσέτ αποτέλεσε σύμβολο
του κακού σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από οποιονδήποτε άλλοτε τύραννο της
Λατινικής Αμερικής. Φτάνοντας όπως έφτασε στην πόρτα μας, αφύπνισε τις ένοχες
συνειδήσεις της Εργατικής ηγεσίας, μιας ηγεσίας που έχει κάνει τεράστιους
συμβιβασμούς με τη Δεξιά και έχει προβεί σε μεγάλες υποχωρήσεις πουλώντας όπλα
σε αυταρχικά καθεστώτα όπως η Κίνα και η Σαουδική Αραβία. Αυτοί που διοικούν
σήμερα το κόμμα είναι μέλη της γενιάς του ’68. Υπογράψαμε ειρήνη με τον
καπιταλισμό. Στρώσαμε το κόκκινο χαλί για τους δολοφόνους της Πλατείας Τιεν
Ανμέν. Η κράτηση του Πινοσέτ είναι ένα πολιτικό Βιάγκρα για το κόμμα. Μας
έδωσε πίσω τη νεανική μας ζωτικότητα. Είμαστε και πάλι ικανοποιημένοι με τον
εαυτό μας».

Έτσι συνοψίζει την υπόθεση Πινοσέτ ένας Εργατικός βουλευτής, μιλώντας ­ φυσικά
υπό τον όρο της ανωνυμίας ­ στον Τζων Κάρλιν της «Ελ Παΐς». Από τις εξηγήσεις
του προκύπτει ότι στην απόφαση του υπουργού Εσωτερικών να επιτρέψει τη
συνέχιση της διαδικασίας έκδοσης του δημίου της Χιλής δεν βάρυνε η λογική ούτε
της διπλωματίας ούτε του διεθνούς εμπορίου ή της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης ­ αλλά
η εσωτερική λογική της παράταξής του. Κύριο μέλημά του ήταν να μην πληγούν οι
σκληρές προσπάθειες που καταβάλλει ο Τόνυ Μπλαιρ για να κρατήσει ενωμένο ένα
κατά παράδοση αριστερό κόμμα ώστε να αποδεχθεί τις δεξιές ιδέες του περίφημου
«Τρίτου Δρόμου». Ταυτόχρονα, ο Τζακ Στρω γνώριζε ότι τυχόν απόφασή του να
στείλει τον Πινοσέτ στη χώρα του θα μείωνε σημαντικά τις ελπίδες του να γίνει
μια μέρα πρωθυπουργός.

Από την άλλη πλευρά, υπήρχαν οι πιέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών. Πιέσεις
διακριτικές ­ ώστε να μη φανεί ότι ο Κλίντον υποστηρίζει τον πρώην δικτάτορα ­
αλλά ισχυρές. Ο Πινοσέτ δεν πρέπει να καταθέσει σε δικαστήριο της Ισπανίας
γιατί υπάρχει κίνδυνος να αποκαλύψει τον βρώμικο ρόλο που έπαιξαν οι Ηνωμένες
Πολιτείες στο πραξικόπημα του 1973 και στην ανατροπή του «γιου της σκύλας»,
όπως αποκαλούσε τον Αλλιέντε ο Νίξον. Κι αν το πράξει, ο Μπαλτάσαρ Γκαρθόν δεν
θα έχει άλλη επιλογή από το να ζητήσει την έκδοση του Χένρυ Κίσινγκερ με την
κατηγορία των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και της γενοκτονίας.

Έναντι του ρόλου του Πινοσέτ ως πλυντηρίου συνειδήσεων, οι αμερικανικές
πιέσεις αποδείχθηκαν ασθενείς. Όσο για τις απειλές της Χιλής, δεν έπαιξαν
κανέναν ουσιαστικό ρόλο. Οι εμπορικές συναλλαγές του Λονδίνου με τη Μαδρίτη
είναι 40 φορές μεγαλύτερες από εκείνες με το Σαντιάγο. Και αν οι οπαδοί του
Πινοσέτ ήθελαν πραγματικά να επιστρέψει ο ήρωάς τους στη Χιλή, είχαν τον τρόπο
να το εξασφαλίσουν: να υποσχεθούν την έντιμη δίκη του.